tag:blogger.com,1999:blog-27710267500386397202012-01-31T22:11:51.905+05:30Science in Teluguనాగప్రసాద్http://www.blogger.com/profile/02508896878576842270noreply@blogger.comBlogger5271100tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-59091159871188863442012-01-30T23:08:00.003+05:302012-01-30T23:17:59.023+05:30<a href="http://1.bp.blogspot.com/-Ksh8cqzKXqE/TybXEZ1PGzI/AAAAAAAABJA/SYOlRqgRYB4/s1600/sun_img.gif"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; FLOAT: left; HEIGHT: 320px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5703482448764934962" border="0" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/-Ksh8cqzKXqE/TybXEZ1PGzI/AAAAAAAABJA/SYOlRqgRYB4/s320/sun_img.gif" /></a><br /><br /><div>అరవింద్ గుప్తా రాసిన 'The Story of Solar Energy' అనే కామిక్ బుక్ యొక్క అనువాదం నిన్ననే పూర్తయ్యింది.పుస్తకం చివర్లో సూర్యుడి మీద ఓ తమాషా పద్యం ఉంది. దాని అనువాదం ఇక్కడ ఇస్తున్నాను.<br /></div><br /><br /><br /><div></div><br /><div></div><br /><div></div><br /><div></div><br /><div></div><br /><div>సూర్యస్తుతి</div><br /><br /><br /><div><br />శక్తి నిపుణులు</div><br /><div>అరుస్తుంటారు</div><br /><div>అయిపోతాయని</div><br /><div>బొగ్గు, చమురు. </div><br /><div><br />హిమధృవాలు కరుగుతాయని,</div><br /><div>గడ్డు కాలం వచ్చేస్తోందని.</div><br /><div>జపనీస్ అణు సంస్థలు</div><br /><div>అంతే లేని అవస్థలు.<br /></div><br /><br /><div>కరెంటు పోతే చెప్పాపెట్టక</div><br /><div>ఫరవాలేదు బెంబేలు పడక</div><br /><div>ఉచితంగా రవిశక్తి వాడుకో</div><br /><div>హాయిగ వంటలు వండుకో<br /></div><br /><br /><br /><div>గాలిని పట్టి బంధించు</div><br /><div>ఇంట్లో దీపం వెలిగించు</div><br /><div>సూర్యుడి శక్తిని గ్రహించు</div><br /><div>బంగరు భవితను వరించు.<br /></div><br /><br /><br /><div>ఆంగ్ల మూలం...</div><br /><br /><br /><div></div><br /><br /><br /><div>ODE TO THE SUN</div><br /><br /><br /><div>Energy experts</div><br /><div>Howl and shout</div><br /><div>Oil and coal</div><br /><div>Are running out</div><br /><br /><div></div><br /><div>Icecaps melt</div><br /><div>Not all is well</div><br /><div>Japanese Nukes</div><br /><div>All went to hell</div><br /><br /><div></div><br /><div>When power fails</div><br /><div>Welcome the crunch</div><br /><div>Use the sun</div><br /><div>To cook your lunch</div><br /><br /><div></div><br /><div>Catch the wind</div><br /><div>Switch on a light</div><br /><div>Tap the sun</div><br /><div>For a future bright</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-5909115987118886344?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com3tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-34682062668812606982012-01-28T15:51:00.001+05:302012-01-28T15:53:52.707+05:30<a href="http://4.bp.blogspot.com/-6IZ2ANhhBh8/TyPMdDzGLEI/AAAAAAAABI0/mBhaxpWu2Co/s1600/sines_-_monument_of_vasco.jpg"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; FLOAT: left; HEIGHT: 240px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5702626352789072962" border="0" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/-6IZ2ANhhBh8/TyPMdDzGLEI/AAAAAAAABI0/mBhaxpWu2Co/s320/sines_-_monument_of_vasco.jpg" /></a><br /><br /><div><br />అతి క్రూరంగా ప్రవర్తించి జామొరిన్ మీద, స్థానికుల మీద ప్రతీకారం తీర్చుకున్న వాస్కో ద గామా మార్చ్ 5, 1503, నాడు తిరిగి పోర్చుగల్ కి పయనమయ్యాడు. సెప్టెంబర్ 1 నాడు నౌకాదళం లిస్బన్ ని చేరుకుంది. మహారాజు మాన్యుయెల్ వాస్కో కి ఘనస్వాగతం పలికాడు. పెద్ద మొత్తంలో ధనం బహుమానంగా ఇచ్చి ఆదరించాడు. ఈ డబ్బుతో వాస్కో ద గామా ఎవోరా లో ఓ పెద్ద భవంతి కట్టుకున్నాడు. అయితే ఏనాటికైనా తన చిన్ననాటి ఊరు ‘సైన్స్’ (Sines) ని సొంతం చేసుకోవాలన్న కల మాత్రం తన మదిని వీడలేదు. </div><br /><div></div><br /><div>(చిత్రం - సైన్స్ నగరంలో వాస్కో ద గామా స్మారక చిహ్నం)</div><br /><div><br />కాని సైన్స్ ని సొంతం చేసుకోడానికి కొన్ని అవరోధాలు ఉన్నాయి. ఆ ఊరు ‘సావో తియాగో’ అనే మతవర్గం హయాంలో ఉంది. ఈ వర్గం వారు ఆ ఊరిని రాజుకి అమ్మడానికి ఒప్పుకోలేదు. మతవర్గంతో పేచీ పెట్టుకుని ఊరిని బలవంతంగా లాక్కునేటంత ధైర్యం లేదు రాజుకి. ఇక గత్యంతరం లేక వాస్కో ద గామా స్వయంగా సైన్స్ కి వెళ్ళి అక్కడే ఓ ఇల్లు కట్టుకున్నాడు. పుట్టి పెరిగిన ఊళ్ళో గర్వంగా, మీసం మెలేసుకుని తిరిగేవాడు. ఆ ఊరి వారికే కాక సమస్త పోర్చుగీస్ జాతికీ మరి వాస్కో ద గామా జాతి గర్వపడదగ్గ అసమాన శూరుడు. అలాంటి వాడు తమ మధ్య జీవిస్తూ, తమ ఊరి వీధుల్లో సంచరించడం సైన్స్ పుర వాసులకి కూడా సంతోషం కలిగించింది.<br /><br />ఇది తెలిసిన ‘సావో తియాగో’ మత వర్గానికి చెందిన అధికారులు వాస్కో తో తల గోక్కోవడం ఇష్టం లేక నేరుగా రాజుకే ఫిర్యాదు చేశారు. వాస్కో ఆ ఊరు వదిలి వెళ్లిపోవాలని ఆజ్ఞ ఇస్తూ, నెల రోజులు గడువు ఇచ్చాడు రాజు. రాజు మాట కాదనలేక వాస్కో ఊరు వదిలి వెళ్లినా, లోగడ రాజు తనకి ఇచ్చిన మాట ఇంకా నిలుపుకోలేదని ఓ సారి గుర్తుచేశాడు. ఇండియాకి మొదటి యాత్ర తరువాత రాజు తనకి ఇస్తానన్న పారితోషకం ఇంకా ఇవ్వలేదని మరో సారి జ్ఞాపకం చేశాడు.<br /><br />మొదటి సారి వాస్కో ద గామా ఇండియా నుండి తిరిగి వచ్చాక, అతడు సాధించిన అనుపమాన విజయానికి గొప్ప పారితోషకం ఇస్తానని రాజు వరం ఇచ్చాడు. కాని ఒకసారి ఇండియా కి దారి తెలిశాక ఇక వాస్కో ద గామ అవసరం అంతగా లేదు. తెలిసిన దారి వెంట నౌకలని తీసుకుని ఇండియాకి వెళ్లగల నావికులు ఎంతో మంది ఉన్నారు. రాజు వాస్కో కి ఇచ్చిన ప్రమాణం గురించి పట్టించుకోకపోవడానికి ఇది కూడా ఒక కారణం.<br /><br />అందుకే మాట ఇచ్చి పదేళ్లు అయినా ఇంకా మాట నిలుపుకోకుండా తాత్సారం చెయ్యసాగాడు మాన్యుయెల్ రాజు. ఈ ఆలస్యం వాస్కో భరించలేకపోయాడు. ఒకసారి రాజు వద్దకి సూటిగా వెళ్ళిన్ నిలదీశాడు. మాట నిలుపుకోకపోతే ఇక పోర్చుగీస్ రాజు కొలువులో ఉండడం అనవసరం అని, మరో రాజుని ఆశ్రయించక తప్పదని హెచ్చరించాడు.<br /><br />ఆ హెచ్చరికకి రాజు కాస్త కంగారు పడ్డాడు. ఏనాడైనా వాస్కో తో పని పడొచ్చు. కనుక తనతో ఊరికే కలహం పెట్టుకోవడం అంత శ్రేయస్కరం కాదు. కనుక ఏదో సర్దుబాటు చేస్తానని, మరొక్క ఏడాది వేచి ఉండమని సర్దిచెప్పి వాస్కో ని పంపించేశాడు. వాస్కో కి బహుమతిగా ఇవ్వడానికి ఎక్కడైనా తగినంత భూమి దొరుకుతుందేమో అని రాజు నాలుగు చోట్ల వాకబు చేశాడు. రాజు మేనల్లుడు ఒకడు తన అధికారంలో ఉన్న రెండు ఊళ్ళు రాజుకి అమ్ముతాను అన్నాడు. చివరికి 1519 డిసెంబర్ లో, రాజు తనకి మాట ఇచ్చిన ఇరవై ఏళ్ల తరువాత, వాస్కో ద గామాకి తనకి బహుమానంగా రావలసిన నేల దక్కింది.<br /><br />వాస్కో ద గామా రెండవ యాత్ర తరువాత, ఆ దారి వెంట ఎన్నో పోర్చుగీస్ ఓడలు ఇండియాకి పయనమయ్యాయి. నావికులకి ఈ మార్గంలో పవనాలు ఏ కాలంలో ఏ దిశలో వీస్తాయో అన్నీ తెలిసిపోయాయి. కనుక ఆ పవనాలని తగు రీతిలో వాడుకుంటూ తమ యాత్రా మార్గాలని రూపొందించుకుంటూ వచ్చారు. 1500 నుండి 1504 వరకు ఎక్కువగా వాణిజ్య నౌకలే ఇండియాకి పయనం అయ్యాయి.<br /><br />తొలి దశల్లో వాస్కో బృందం చేసినట్టు అందిన చోట అందినట్టు కొల్లగొట్టుకు వచ్చే పద్ధతి ఎంతో కాలం సాగదు. వాణిజ్యం సజావుగా సాగాలంటే అన్ని పక్షాల వారు ఒక చట్టబద్ధమైన వ్యవస్థకి ఒడంబడి ఉండాలి. అలాంటి వ్యవస్థ యొక్క సంస్థాపనలో మొదటి మెట్టుగా మహరాజు మాన్యుయెల్ ఇండియాలో వైస్రాయ్ అనే పదవిని స్థాపించాడు. ఎలగైనా స్థానిక ముస్లిమ్ వర్తకులకి అక్కణ్ణుంచి తరిమేయాలని రాజు పన్నాగం. అందుకోసం ముందు అక్కడ పోర్చుగీస్ అధికారంలో ఉండే ఓ మండలాన్ని స్థాపించాలి.<br /><br />అలాంటి మండలాన్ని స్థపించడానికి పశ్చిమ తీరంలోనే ఉన్న గోవా నగరం అన్ని విధాలా సౌకర్యంగా అనిపించింది. పోర్చుగీస్ సామంత ప్రాంతంగా గోవా వేగంగా ఎదిగింది. అయితే ఆ విస్తరణ సామరస్యంగా సాగలేదు. మొత్తం వాడలు తుడిచి పెట్టుకుపోయాయి. ఎంతో మంది జైలుపాలు అయ్యారు. వారిలో ఎంతో మంది జైల్లోనే నానా చిత్ర హింసకీ గురై హతం అయ్యారు. కనుక ఎంత వేగంగా ఎదిగిందో, అంతే వేగంగా ఆ ప్రాంతం పతనం అయ్యింది. గోవా ప్రాంతం అరాచకం అయ్యింది. సభ్య సమాజానికి ఉండాల్సిన లక్షణాలు కనుమరుగు అయ్యాయి. ఎవరికి వారే యమునా తీరే అన్నట్టు ఉండేవారు జనం. ప్రతి ఒక్కరూ అవతలి వారిని ఎలా దొంగ దెబ్బ తీసి ముందుకు పోదామా అనే ఆలోచనలో ఉండేవారు. “నెత్తురు, అత్తరు కలగలసిన దారుణ మిశ్రమం…” అంటాడు ఆ పరిస్థితిని వర్ణిస్తూ ఓ పోర్చుగీస్ రచయిత.<br /><br />ఈ పరిస్థితిని చక్కదిద్దడానికి దక్షుడు, నిజాయితీ పరుడు అయిన ఓ పాలకుడు కావాలి. అలాంటి పరిస్థితుల్లో మళ్లీ వాస్కో ద గామా రంగప్రవేశం చేశాడు.<br /><br />(ఇంకా వుంది) </div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-3468206266881260698?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-85992973171277504532012-01-24T23:08:00.001+05:302012-01-24T23:13:45.428+05:30<div><br />కొన్ని సార్లు గదిలో ఒంటరిగా ఉన్న సమయంలో కూడా అదే గదిలో మరెవరో కూడా ఉన్నారనిపిస్తుంది. మనకి తెలియకుండా గదిలో మరెవరో అదృశ్య వ్యక్తి ఉన్నారన్న ఊహకే ఒళ్లు జలదరిస్తుంది. కొందరు ఇది వట్టి భ్రాంతి అని కొట్టిపారేస్తే, మరి కొందరు ఇది దయ్యాలు, భూతాలు ఉన్నాయని తెలిపే ఆధారం అనుకుని బెదురుతుంటారు.<br /><br />కాని ఈ విచిత్రమైన అనుభూతిని అర్థం చేసుకునే విషయంలో నాడీవిజ్ఞానం కొంత పురోగతి సాధించింది. స్విట్జర్లాండ్ లో ‘ఎకోల్ పాలితెక్నీక్ ఫెదరాల్ ద లోసాన్’ (EPFL) అనే విశ్వవిద్యాలయంలో, దాని సంబంధిత ఆసుపత్రిలోను, నాడీ విజ్ఞాన విభాగానికి చెందిన ఒక బృందం చేసిన ప్రయోగాలలో కొన్ని ఆసక్తికరమైన విషయాలు తెలిశాయి.<br /><br />ఎపిలెప్సీ (మూర్చరోగం)తో బాధపడుతున్న ఒక రోగికి ఈ బృందం శస్త్రచికిత్సకి కావలసిన పరీక్షలు చేస్తున్న సమయంలో అనుకోకుండా ఈ విషయాలు బయటపడ్డాయి. ఎపిలెప్సీ రోగుల మెదళ్లలో కొన్ని ప్రత్యేక స్థానల నుండి నాడీ కణాల విద్యుత్ చర్య విపరీతంగా పెరిగి, ఇరుగు పొరుగు మెదడు ప్రాంతాలకి ఓ కార్చిచ్చులా పాకుతుంది. అలా వ్యాపించిన అసాధారణ నాడీ విద్యుత్ చర్య కొన్ని సార్లు మొదణ్ణి పూర్తిగా ఆక్రమించుకుంటుంది. అలాంటి సమయంలో ఇక స్పృహ కోల్పోవడం, కొంద పడి కొట్టుకోవడం మొదలైన బాహ్య చిహ్నాలు కనిపిస్తాయి. మందులతో లొంగని సందర్భాలలో శస్త్రచికిత్స చేసి, మెదడులో ఈ అసాధారణ సంకేతాలని కారకమైన ప్రాంతాన్ని తొలగిస్తారు. అలాంటి స్థానాన్ని epileptic focus అంటారు. అలా శస్త్రచికిత్స చేసే ముందుగా, రోగి మెదడుకి విద్యుత్ పేరణలు ఇచ్చి వివిధ ప్రాంతాలు ఆ ప్రేరణకి ఎలా స్పందిస్తాయో పరీక్షిస్తారు. సమస్య ఉన్న స్థానం అయితే ప్రేరణ ఇచ్చినప్పుడు seizure కలుగజేస్తుంది.<br /><br />ఎపిలెప్సీతో బాధపడుతున్న ఓ 22 ఏళ్ల స్త్రీ రోగి మెదడుకి ప్రేరణనిచ్చి పరీక్షిస్తున్న సమయంలో ఈ కొత్త సత్యాలు తెలిసొచ్చాయి. మెదడులో ఎడమ పక్క, టెంపొరల్ లోబ్ కి, పెరైటల్ లోబ్ కి మధ్య సరిహద్దు వద్ద (దీన్ని temporo-parietal junction అంటారు – కింద చిత్రంలో బాణం సూచిస్తున్న ప్రాంతం) ప్రేరణ నిచ్చినప్పుడు రోగి తనకి చెంతనే మరెవరో ఉన్నట్టు అనిపిస్తోందని చెప్పింది. <a href="http://4.bp.blogspot.com/-PyiMhubF5F0/Tx7tirJh1mI/AAAAAAAABIo/L-gLi_-8bpI/s1600/obe_image.png"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; FLOAT: left; HEIGHT: 118px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5701255358251652706" border="0" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/-PyiMhubF5F0/Tx7tirJh1mI/AAAAAAAABIo/L-gLi_-8bpI/s320/obe_image.png" /></a><br /><br /><br />రోగి యొక్క భంగిమకి, విద్యుత్ ప్రేరణ వల్ల కలిగిన అనుభూతికి మధ్య సంబంధం ఉన్నట్టు తెలిసింది.<br /><br />రోగి పూర్తిగా వెల్లకిలా పడుకుని ఉన్న సమయంలో ప్రేరణ నిస్తే, రోగికి వెనుక ఎవరో ఉన్న అనుభూతి కలిగింది (చిత్రం b). ఆ “వెనుక ఉన్న వ్యక్తి” ఎలా ఉంటాడు అని అడిగితే, “వయసులో చిన్న వ్యక్తే” నని, అయితే మగో, ఆడో చెప్పడం కష్టంగా ఉందని చెప్పింది!<br /><br />ఈ సారి రోగి కూర్చుని తన మోకాళ్ళని గట్టిగా చేతులతో పట్టుకుని కూర్చున్న సమయంలో మెదడుకి అదే స్థానంలో ప్రేరణ ఇచ్చారు (చిత్రం c). ఈ సారి “వెనుక ఉన్న వ్యక్తి” కూడా కూర్చునే ఉన్నాడని, పైగా తనని పట్టుకుని కూర్చున్నాడని, ఇది కాస్త ఇబ్బందికరంగా ఉందని రోగి చెప్పింది!<br />ఇక మూడవ సందర్భంలో రోగి చేతిలో కొన్ని కార్డులు ఉంచి, వాటి మీద ఉన బొమ్మల పేర్లు చెప్పమన్నారు నిపుణులు. ఈ పనిలో రోగి నిమగ్నమై ఉండగా ప్రేరణ ఇచ్చినప్పుడు ఆమె స్పందన ఇంకా విచిత్రంగా ఉంది. వెనుక ఉన్న వ్యక్తి ఈ సారి తన “చేతిలో ఉన్న కార్డు కావాలంటున్నాడ”ని, “చదవనివ్వడం లేద”ని ఆ రోగి చెప్పింది.<br /><br />ఇలా ఎందుకు జరుగుతోంది అన్న ప్రశ్నకి ఈ అధ్యయనం చేసిన నిపుణులు ఇలా వివరణ ఇస్తున్నారు. Temporo-parietal junction మెదడులో చాలా ముఖ్యమైన ప్రాంతం. దృశ్య, శ్రవణ, స్పర్శ ఇంద్రియాలకి సంబంధించిన సమాచారం ఇక్కడ సంయోజించబడుతుంది. వెర్నికీ ప్రాంతం అని పిలువబడే భాషని అర్థం చేసుకునే ప్రాంతం కూడా ఇక్కడికి దగ్గర్లోనే ఉంటుంది. మనలో ‘నేను’ అన్న భావన కలగడానికి ఆధారభూతమైన మెదడు ప్రాంతాలలో ఈ Temporo-parietal junction ఒకటి. కనుక ఈ ప్రాంతానికి ప్రేరణ ఇచ్చినప్పుడు నేను అన్న భావన వికారం చెంది, మరొకరు అన్న భావన చోటుచేసుకుంది.<br /><br />ఈ అధ్యయనం ప్రఖ్యాత ‘నేచర్’ పత్రికలో 2006 లో ప్రచురితం అయ్యింది.<br />Reference:<br />Arzy et al, Induction of an illusory shadow person, Nature, vol 443, no. 21, 2006. </div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-8599297317127750453?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com7tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-90184908409554522792012-01-20T22:01:00.004+05:302012-01-20T22:06:57.504+05:30<a href="http://2.bp.blogspot.com/-mLLBgB97x4E/TxmXWrSwUbI/AAAAAAAABIc/5MyPzHrCsPk/s1600/subbarao_Front.jpg"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 202px; FLOAT: left; HEIGHT: 320px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5699753219248378290" border="0" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/-mLLBgB97x4E/TxmXWrSwUbI/AAAAAAAABIc/5MyPzHrCsPk/s320/subbarao_Front.jpg" /></a><br /><br /><div><a href="http://3.bp.blogspot.com/-OBslVX38N-Q/TxmXQO2zb0I/AAAAAAAABIQ/vEUKfkpqN-0/s1600/subbarao_Back.jpg"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 205px; FLOAT: left; HEIGHT: 320px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5699753108535734082" border="0" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/-OBslVX38N-Q/TxmXQO2zb0I/AAAAAAAABIQ/vEUKfkpqN-0/s320/subbarao_Back.jpg" /></a><br /><br /><br /><br /><div></div><br /><div></div><br /><div></div><br /><div></div><br /><div></div><br /><div></div><br /><div></div><br /><div></div><br /><div></div><br /><div>ప్రతుల కోసం</div><br /><div>మంచిపుస్తకం ప్రచురణలు</div><br /><div>ప్రచురణ కర్త - సురేష్ కొసరాజు (kosaraju.suresh@gmail.com)</div></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-9018490840955452279?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-53629356860547187892012-01-19T07:59:00.003+05:302012-01-19T08:06:55.147+05:30<a href="http://4.bp.blogspot.com/-8jB2XFO4mkI/TxeAYTJx6xI/AAAAAAAABIA/VnOOyBKGk4Y/s1600/jupiter5_front.jpg"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 205px; FLOAT: left; HEIGHT: 320px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5699165008407161618" border="0" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/-8jB2XFO4mkI/TxeAYTJx6xI/AAAAAAAABIA/VnOOyBKGk4Y/s320/jupiter5_front.jpg" /></a><br /><br /><div><a href="http://2.bp.blogspot.com/-igRjAr6Ncow/TxeATQGXCqI/AAAAAAAABH0/Q60kzagnu-E/s1600/jupiter5_back.jpg"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 205px; FLOAT: left; HEIGHT: 320px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5699164921688165026" border="0" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/-igRjAr6Ncow/TxeATQGXCqI/AAAAAAAABH0/Q60kzagnu-E/s320/jupiter5_back.jpg" /></a><br /><br /><br /><br /><div></div><br /><div></div><br /><div></div><br /><div></div><br /><div></div><br /><div></div><br /><div></div><br /><div></div><br /><div></div><br /><div>ప్రతుల కోసం:</div><br /><div>Address: Manchipustakam Publications H.No 12-13-450, Street No:1, Tarnaka, Secunderabad- 500 017.</div><br /><div><a href="mailto:kosaraju.suresh@gmail.com">kosaraju.suresh@gmail.com</a></div><br /><div></div></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-5362935686054718789?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-30232747393341960792012-01-15T22:26:00.002+05:302012-01-15T22:32:03.720+05:30<a href="http://3.bp.blogspot.com/-ARmxUyeQggI/TxMF5R8E6_I/AAAAAAAABHo/9BYTIROpUag/s1600/titan.png"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; FLOAT: left; HEIGHT: 241px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5697904435179875314" border="0" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/-ARmxUyeQggI/TxMF5R8E6_I/AAAAAAAABHo/9BYTIROpUag/s320/titan.png" /></a><br /><br /><div>భూమికి మల్లె అక్కడా దట్టమైన వాతావరణం ఉంటుంది. ఆ వాతావరణంలో పుష్కలంగా నైట్రోజెన్ ఉంటుంది. అక్కడా ఆకాశంలో మబ్బులు ఉంటాయి. ఆ మబ్బులు వర్షిస్తుంటాయి. చక్రికంగా మారే ఋతువులు ఉంటాయి. నదులు, సముద్రాలు ఉంటాయి. ఎత్తైన తిన్నెలు, పర్వతాలు ఉంటాయి. కాని పోలిక అక్కడితో ఆగిపోతుందండోయ్! ఎందుకంటే అక్కడి మబ్బులు వర్షించేది నీరు కాదు. ద్రవ రూపంలోని మీథేన్. అక్కడి పర్వతాలలో ఉండేది రాయి కాదు, రాతి కన్నా కఠినమైన ఘనీభవించిన నీరు. మనం ప్రస్తావించే విచిత్ర లోకం పేరు – టైటన్.<br /><a href="http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a3/Viewfromtitan.jpg"></a><br />టైటన్ శనిగ్రహం యొక్క ఉపగ్రహాల్లో అతి పెద్ద ఉపగ్రహం. మనకి కచ్చితంగా తెలిసినంత మేరకు ఉపరితలం మీద ద్రవరూపంలో పదార్థం ఉన్న మరో లోకం ఇదే. సౌరమండలంలో ఇది రెండవ అతి పెద్ద సహజ ఉపగ్రహం. (అతి పెద్ద ఉపగ్రహం జూపిటర్ ఉపగ్రహమైన గానిమీడ్). 1655 లో డచ్ ఖగోళశాస్త్రవేత్త క్రిస్టియన్ హయ్గెన్స్ దీన్ని కనుక్కున్నాడు.<br /><br />టైటన్ లో ఒక ప్రత్యేకత దాని వాతావరణం. మొత్తం సౌరమండలంలో కెల్లా వాతావరణం గల సహజ ఉపగ్రహం ఇదే. అయితే భూమి వాతావరణం కన్నా ఇక్కడి వాతావరణం చాలా దట్టంగా ఉంటుంది. దీని ఉపరితలం వద్ద వాయుపీడనం భూమి మీద కన్నా 1.45 రెట్లు ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఉపగ్రహం అంతా ఎప్పుడూ ముసురు కప్పినట్టు ఉంటుంది. ఆ కారణం చేతనే అంతరిక్షం నుండి చూస్తున్నప్పుడు ఉపగ్రహం ఉపరితలం మీద విశేషాలు స్పష్టంగా కనిపించవు. సూర్యకాంతిలోని అతినీలలోహిత (అల్ట్రావయలెట్) కాంతి ఆ వాతావరణంలోని మీథేన్ వాయువు మీద జరిపే చర్యవల్ల ఆ ముసురు పుడుతోంది. అందుకే 1980 లలో వాయేజర్ 1,2 వ్యోమనౌకలు దీని పక్కగా ప్రయాణిస్తూ ఫోటోలు తీసినప్పుడు పెద్దగా సమాచారం బయటపడలేదు. </div><br /><br /><br /><div><br />దూరం నుండి ఫోటోలు తీసే పద్ధతి లాభం లేదని, ఏకంగా టైటన్ మీద వాలి అధ్యయనాలు చేసేందుకు గాను హైగెన్స్-కాసినీ అనే వ్యోమనౌక పంపబడింది. ఈ నౌక జులై 1, 2004, లో సాటర్న్ సమీప ప్రాంతాన్ని చేరుకుంది. ఉపగ్రహం చుట్టూ కక్ష్యలో తిరుగుతూ త్వరలోనే ఫోటోలు తీసుకోవడం మొదలెట్టింది. అదే ఏడాది అక్టోబర్ లో హైగెన్స్-కాసినీ వ్యోమనౌక నుండి కాసినీ అనే ప్రోబ్ (సర్వే చేసే చిన్న నౌక) వేరు పడి, ఉపగ్రహం నుండి 1,200 కి.మీ.ల దూరానికి సమీపించి ఎన్నో స్పష్టమైన ఫోటోలు తీసి భూమికి పంపింది. జనవరి 2005 లో, హైగెన్స్ అనే ప్రోబ్ కూడా వేరుపడి, టైటన్ ఉపరితలం మీద వాలి ఎంతో విలువైన సమాచారాన్ని సేకరించింది. మనం పంపిన వ్యోమనౌకలు వాలిన లోకాలు అన్నిట్లోకి అతి దూరమైన లోకం ఈ టైటన్.<br /></div><br /><br /><br /><div>'కాసినీ' ప్రోబ్ టైటన్ మీద అధ్యయనాలు జరుపుతున్నప్పుడు దక్షిణధృవం వద్ద నల్లగా, ఓ చిక్కని నీడలాంటి ప్రాంతం కనిపించింది. తదనంతరం అదొక పెద్ద సరస్సు అని తేలింది. దానికి ఒంటారియో లాకస్ అని పేరు పెట్టారు. అయితే అది నీటి సరస్సు కాదు. హైడ్రోకార్బన్ల సరస్సు! తదనంతరం కాసినీ వ్యోమనౌక తీసిన రాడార్ చిత్రాల బట్టి ఉపగ్రహం యొక్క ఉత్తర ధృవం వద్ద కూడా అలాంటి ఎన్నో ‘మచ్చలు’ కనిపించాయి. ఉత్తర గోళార్థంలో ఏకంగా సముద్రాలు అని చెప్పుకోదగినంత పెద్ద మీథేన్ సరస్సులు కొన్ని కనుక్కోబడ్డాయి. వీటి పరిమాణం ఒక కిమీ నుండి కొన్ని వందల కిమీల వరకు ఉంటుంది. ఈ పరిశీలనలు అన్నిటి ఆధారంగా టైటన్ మీద నిశ్చయంగా మీథేన్ సరస్సులు ఉన్నాయని 2007 లో శాస్త్రవేత్తలు ప్రకటించారు. ఎంతో కాలంగా టైటన్ గురించి తెగని రహస్యంగా ఉన్న విషయం చివరికి నిజమని తేలింది.<br /></div><br /><br /><br /><div>ఆ విధంగా 2008 వరకు కాసినీ నుండి పోగైన సమాచారాన్ని బట్టి భూమి మీద ఉన్న మొత్తం చమురు నిలువల కన్నా కొన్ని వందల రెట్లు ఎక్కువ హైడ్రోకార్బన్ల నిలువలు టైటన్ మీద ఉన్నాయని రూఢిగా తెలిసింది. అపారమైన చమురు నిలువలు ఉండడంతో భవిష్యత్తులో అంతరిక్ష యాత్రలకి గమ్యంగా టైటన్ ప్రాముఖ్యత పెరిగింది. పుష్కలమైన ఇంధనపు వనరులు జూపిటర్ పరిసరాలలో కూడా ఉన్నా ఆ గ్రహం చుట్టూ ఉండే తీవ్రమైన రేడియేషన్ దృష్ట్యా అక్కడ మకాం పెట్టి ఇంధనాలని తవ్వితీసే ప్రయత్నం మరింత కష్టం అవుతుంది. మహావాయు గ్రహాలైన (gas giants) జూపిటర్, సాటర్న్, యురేనస్, నెప్ట్యూన్ ల నాలుగింటిలోను సాటర్న్ చుట్టూ ఉన్న ఇంధనపు వనరులని కొల్లగొట్టడం మరింత సులభం అంటాడు రాబర్ట్ జుబ్రిన్ అనే అమెరికన్ ఎయిరోస్పేస్ ఇంజినీరు. ఎందుకంటే సాటర్న్ జూపిటర్ కన్నా దూరమే కాని, తక్కిన రెండు మహావాయుగ్రహాల కన్నా చాలా దగ్గర. సాటర్న్ చుట్టూ సులభంగా ఆవాసాలు ఏర్పాటు చేసుకోదగ్గ ఉపగ్రహాలు ఉన్నాయి. రేడియేషన్ కూడా తక్కువే.<br /></div><br /><br /><br /><div>కేవలం చమురు కోసమే కాక ఉండడానికి కూడా భూమి తరువాత సౌరమండలంలో ఓ ముఖ్యమైన ప్రదేశంగా టౖటన్ ప్రాముఖ్యతని సంతరించుకుంది. ఉపగ్రహపు ఉపరితలం మీద మీథేన్ ఉన్నా, భూగర్భంలో ద్రవరూపంలో నీరు, అమోనియా లు ఉన్నాయని తెలిపే ఆధారాలు ఉన్నాయి. ఆ నీటిని పైకి తీసి మానవ అవసరాలకి వాడుకోవచ్చు. అలాగే అక్కడ సులభంగా దొరికే ఇంధన వనరులలోని శక్తిని ఉపయోగించి, నీటిని భేదించి, ఆక్సిజన్ తయారుచేసుకోవచ్చు. అక్కడ దొరికే హైడ్రోకార్బన్లని పంటలకి ఫెర్టిలైజర్లుగా వాడుకోవచ్చు. ఇన్ని ఆకర్షణలు ఉన్న ఆ లోకం మీద ఈ శతాబ్దంలో ఏదో ఒక దశలో మనిషి పాదం మోపే అవకాశం తప్పకుండా ఉంది.<br /></div><br /><div>Reference:<br /><a href="http://en.wikipedia.org/?title=Titan_(moon">http://en.wikipedia.org/?title=Titan_(moon</a>)<br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-3023274739334196079?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com11tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-22243197436770597192012-01-14T00:22:00.003+05:302012-01-14T00:24:17.000+05:30<a href="http://1.bp.blogspot.com/-S8YtHpuOtNU/TxB9lIc28SI/AAAAAAAABHc/nkRvxQCtqJI/s1600/icarus_earth.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5697191605500834082" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; CURSOR: hand; HEIGHT: 240px" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/-S8YtHpuOtNU/TxB9lIc28SI/AAAAAAAABHc/nkRvxQCtqJI/s320/icarus_earth.jpg" border="0" /></a><br /><br /><div><br /><br />అంతరిక్షం నుండి భూమి ఫోటోలు తియ్యాలంటే ఏ శాటిలైట్ ద్వారానో సాధ్యం అవుతుంది. లేదాఓ రాకెట్ నుంచో, షటిల్ నుంచో తియ్యాలి. కాని కేవలం $150 (Rs 7500) ఖర్చుతోఅంతరిక్షం నుండి భూమిని ఎలా ఫోటోలు తియ్యారో కనిపెట్టారు. ఆ కనిపెట్టింది ఏ తలలు పండినశాస్త్రవేత్తలో కారు. అమెరికాలో ఎమ్. ఐ.టి విశ్వవిద్యాలయంలో చదువుకునే ఇద్దరు విద్యార్థులు.</div><br /><br /><br /><div><br />జస్టిన్ లీ, ఆలివర్ యే అనే ఆ విద్యార్థులు రూపొందించిన విధానానికి కావలసిన సరంజామా చాలాసింపుల్! సాఫ్ట్ డ్రింక్స్ చల్లగా ఉంచుకోవడానికి వాడే స్టైరోఫోమ్ పెట్టె, ఓ సాధారణ కెమేరా (Canon A470),జి.పి.ఎస్. సౌకర్యం ఉన్న ఓ ప్రీపెయిడ్ సెల్ ఫోన్. పబ్లిక్ టాయిలెట్ లలో వాడే చేతులు డ్రై చేసుకునేడ్రయర్ కూడా ఆ పెట్టెలో ఉంచారు. పైన చలికి బ్యాటరీలు పనిచెయ్యడం ఆగిపోకుండా ఆడ్రయర్ కాపాడుతుంది. ఇవన్నీ కాకుండా ముఖ్యంగా కావలసినది ఓహీలియం బెలూన్. వాతావరణ పరిశోధనల్లో ఇలాంటి బెలూన్ లని వాడతారు.ఈ మొత్తం సరంజామాకి అయిన ఖర్చు కేవలం $150 (Rs 7500).</div><br /><br /><br /><div><br />2009, సెప్టెంబర్ 2 నాడు బెలూన్ కి ఆ పెట్టెను కట్టి ఆకాశంలోకి వదిలేశారు.మసాచుసెట్స్ రాష్ట్రంలో, స్టర్ బ్రిడ్జ్ అనే ఊరి నుంచి బెలూన్ ని వదిలారు. మరి కాస్త తూర్పు దిశగా జరిగి బెలూన్ ని వదిలి వుంటే అది కింద పడేటప్పుడు అట్లాంటిక్ సముద్రంలో పడిపోయేది.కనుక కాస్త రాష్ట్రం లోపలికి, తీరానికి దూరంగా వచ్చి బెలూన్ ని వదలవలసి వచ్చింది.</div><br /><br /><br /><div><br />వదిలిన బెలూన్ ఎలా కదులుతుందో, ఎక్కడ తిరిగి భూమిని చేరుకుంటుందో తెలుసుకోడానికియూనివర్సిటీ ఆఫ్ వయోమింగ్ కి చెందిన బెలూన్ ట్రాజెక్టరీ వెబ్ సైట్ ని సంప్రదించారు. బెలూన్ల కదలికలకి సంబంధించిన సమాచారం ఈ వెబ్ సైట్ లో ఉంటుంది.</div><br /><br /><br /><div><br />Canon Hacker’s Development Kit ని వాడి కెమేరాని తమకి అవసరమైన విధంగా ప్రోగ్రాం చేసుకున్నారు జస్టిన్, ఆలివర్ లు. ఐదు నిముషాలకి ఒక సారికెమేరా దానికదే ఫోటోలు తీసేలా ప్రోగ్రాం చేశారు. పైగా ఐదు గంటల సేపు తీసే ఫోటోలు సరిపోయేలాఅదనంగా ఓ 8-GB మెమరీ కార్డ్ కూడా కెమెరాలో జత చేశారు.</div><br /><br /><br /><div><br />పైన కనిపిస్తున్న చిత్రం ఈ 93,000 అడుగుల ఎత్తు నుండి, అంటే 18 మైళ్లకి కాస్త తక్కువఎత్తు నుండి తీయబడింది. (అంతర్జాతీయ విమానాలు ఎగిరే ఎత్తు కేవలం 30-35 వేల అడుగులే.) లెక్క ప్రకారం అంతరిక్షం లోకి ప్రవేశించాలంటే 100 km ఎత్తు చేరాలి.ఆ అంతరిక్షపు సరిహద్దుని కార్మన్ రేఖ అంటారు. అంత తక్కువ ఎత్తు నుండి తీసినాగోళాకారపు భూమి యొక్క అందంగా కనిపిస్తోంది. </div><br /><br /><br /><div><br />కాని ఆ ఎత్తులో పీడనం తక్కువ కనుకబెలూన్ పేలిపోయి కెమేరా ఉన్న పెట్టె కింద పడిపోయింది. ఓ నలభై నిముషాల పాటు భద్రంగా ప్రయాణించినకెమేరా పెట్టె భూమికి తిరిగొచ్చింది.</div><br /><br /><br /><div><br />ఈ ప్రయోగం పేరు ప్రాజెక్ట్ ఐకరస్. ఈ ఐకరస్ ఓ గ్రీకు పౌరాణిక పాత్ర పేరు. రెక్కలు కట్టుకుని ఆకాశంలో ఎగరడానికి ప్రయత్నించి, చివరికి ప్రాణాలు కోల్పోతాడు.<br /></div><br /><div>Reference:<br /><a href="http://www.wired.com/gadgetlab/2009/09/the-150-space-camera-mit-students-beat-nasa-on-beer-money-budget/">http://www.wired.com/gadgetlab/2009/09/the-150-space-camera-mit-students-beat-nasa-on-beer-money-budget/</a></div><br /><div><br /><br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-2224319743677059719?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-24189007705297183422012-01-11T00:02:00.004+05:302012-01-11T00:08:41.355+05:30<div><br /><div><br />దృగ్గోచర కాంతి మితి – 10వ క్లాసు పాఠంలో దోషాలు<br />91 పేజీలో<br />“ 1 ల్యూమెన్ = 1 ఎర్గ్/సె/స్టెరేడియన్/ కాండెలా/స్టెరేడియన్ అవుతుంది” – (1)<br />అని వుంది. ఈ సూత్రం తప్పు.<br /><br />ల్యూమెన్ = కాండెలా X స్టెరేడియన్, (2)<br />అన్నది సరైన సూత్రం.<br /><br />పై సూత్రం అచ్చుతప్పు అయ్యుంటుంది అనుకోవాలా?<br />1 ల్యూమెన్ = 1 ఎర్గ్/సె = కాండెలా X స్టెరేడియన్, (3)<br />అని వుండాల్సింది అలా తప్పుగా అచ్చయ్యింది అనుకొవాలా? కాని (3) కూడా పూర్తిగా సరైనది కాదు.<br />ల్యూమెన్ కి ఎర్గ్/సె (=సామర్థ్యం లేదా power) కి మధ్య సంబంధం పైన సూత్రంలో సూచింపబడుతోంది అనుకుంటే దాని సంగతేంటో చూద్దాం.<br /><br />నిజంగానే ల్యూమెన్ కి సామర్థ్యనికి సూటిగా సంబంధం లేదు గాని, ల్యూమెన్ కి సామర్థ్యం/వైశాల్యం కి (దీని ఎస్. ఐ. యూనిట్లు W/m2) మధ్య సంబంధం వుంది.<br /><br />కాంతి ఒక విధమైన శక్తి రూపం కనుక, కాంతి అభివాహానికి (ల్యూమెన్) శక్తి ప్రవాహానికి మధ్య సంబంధం ఉండి ఉండాలి. అయితే ఆ సంబంధం నిర్ణయించడం అంత సులభం కాదు. ఇక్కడ ముందుగా మనం ఒకటి గమనించాలి. దృగ్గోచర కాంతి మితి అనేది కంటికి కనిపించే కాంతి యొక్క మితి. కంటికి కనిపించకపోతే అక్కడ కాంతి అభివాహం లేనట్టే లెక్క.<br /><br />ఉదాహరణకి ఒక పరారుణ (infrared) జనకం లోంచి ఉద్గారమయ్యే కాంతి దృశ్య వర్ణపటానికి బయట ఉంది కనుక కంటికి కనిపించదు. దాని నుండి వచ్చే కాంతి అభివాహం విలువ సున్నా ల్యూమెన్ లు. అంత మాత్రాన అందులో శక్తి లేదని కాదు.<br /><br />మనిషి కన్ను 550 nm తరంగ దైర్ఘ్యం ఉన్న కాంతికి బాగా సునిశితంగా స్పందిస్తుంది. ఇది దృశ్య కాంతిలో ఆకుపచ్చ రంగుకి సన్నిహితంగా ఉంటుంది. ఈ తరంగదైర్ఘ్యం గల కాంతి, దానికి పరిసరాలలో ఉన్న కాంతులు, మాత్రమే ‘కాంతి అభివాహం’లో అధిక భాగం పంచుకుంటాయి.<br /><br />ఉదాహరణకి రెండు విభిన కాంతి జనకాలని పరిగణిద్దాం. రెండింటి నుండి వచ్చే కాంతి (లేదా వికిరణ శక్తి, radiation) యొక్క మొత్తం సామర్థ్యం 1 వాట్ అనుకుందాం.<br /><br />ఒకటవ జనకం యొక్క వర్ణపటంలో, కింది చిత్రం లో చుపినట్టుగా, ఎన్నో తరంగదైర్ఘ్యాలు ఉన్నాయి. దానిలో ఉన్న 1 వాట్ సామర్థ్యం ఎన్నో తరంగదైర్ఘ్యాల మీదుగా పంచబడి వుంది. వాటిలో ఆకుపచ్చ రంగు, దాని ఇరుగుపొరుగు రంగులు మాత్రమే కంట్లో స్పందన కలుగజేసి ‘కాంతి అభివాహం’ రూ<a href="http://3.bp.blogspot.com/-_0-k-RDzZdo/TwyFM71ZzxI/AAAAAAAABHQ/TjYl5uBXrZc/s1600/flat_spectrum.png"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 289px; FLOAT: left; HEIGHT: 85px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5696074085983440658" border="0" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/-_0-k-RDzZdo/TwyFM71ZzxI/AAAAAAAABHQ/TjYl5uBXrZc/s320/flat_spectrum.png" /></a>పంలో కనిపిస్తాయి. వర్ణపటంలో దృశ్య కాంతికి సంబంధించని పౌనఃపున్యాలన్నీ ఈ దృగ్గోచర కాంతిమితిలో భాగం కావు.<br /><br /><br /><br />రెండవ జనకం యొక్క వర్ణపటంలో, కింది చిత్రం లో చూపినట్టుగా, ఎక్కువగా 550<a href="http://3.bp.blogspot.com/-eiv4HZPqHIY/TwyE8R7jQzI/AAAAAAAABHE/LSz6X_iNC90/s1600/sharp_spectrum.png"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 281px; FLOAT: left; HEIGHT: 239px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5696073799857029938" border="0" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/-eiv4HZPqHIY/TwyE8R7jQzI/AAAAAAAABHE/LSz6X_iNC90/s320/sharp_spectrum.png" /></a> nm తరంగదైర్ఘ్యం పరిసరాలలో వున్న ఆకుపచ్చ రంగు మాత్రమే వుంది. అందులోని 1 వాట్ సామర్థ్యం అంతా ఆ ఒక్క తరంగదైర్ఘ్యం సమీపంలోనే కేంద్రీకృతం అయి వుంది. అలాంటి జనకం నుండి వచ్చే కాంతి అభివాహం ఎక్కువగా ఉంటుంది.<br />పై రెండు జనకాల గురించి ఒక చిన్న వ్యాఖ్యానం చెయ్యొచ్చు. ఇంట్లో వెలుగు కోసం పై రెండు జనకాల్లో దేన్ని వాడుతారు? నిశ్చయంగా రెండవ దాన్నే. ఎందుకంటే రెండవ జనకంలో శక్తి అంతా కేవలం దృశ్యకాంతికి చెందిన పౌనఃపున్యాల వద్ద, ముఖ్యంగా కన్ను బాగా స్పందించే 550 nm తరంగదైర్ఘ్యం వద్ద ఉంది. కనుక శక్తి వృధా కావడం లేదు. మొదటి జనకంలో కూడా 1 W సామర్థ్యమే ప్రవేశపెడుతున్నా, అది దృశ్యకాంతికి చెందిన పౌనఃపున్యాలకి అవతల ఉన్న పౌనఃపున్యాలలో ఎక్కువగా విస్తరించి వుంది. కనుక ఇందులో శక్తి మరింత ఎక్కువగా వృధా అవుతుంది.<br /><br /><br />ఒక జనకంలో ప్రవేశపెట్టే సామర్థ్యంలో ఎంత భాగం దృశ్యకాంతి శక్తి రూపంలో అభివ్యక్తం అవుతుంది అన్న దాని మీద ఆ జనకం యొక్క సమర్థత అర్థమవుతుంది. దానికి సంబంధించిన భావన ఒకటి పరిచయం చేసుకుందాం.<br /><br /><br />ఒక వాట్ సామర్థ్యం గల కాంతి జనకం నుండి వచ్చే కాంతి అభివాహం (ల్యూమెన్లు) ని ఆ జనకం యొక్క ల్యూమినస్ ఎఫికసీ (luminous efficacy) అంటారు.<br /><br />1 Watt సామర్థ్యం ఉన్న ఆకుపచ్చ కాంతి (తరంగదైర్ఘ్యం = 550 nm) జనకం నుండి వచ్చే కాంతి యొక్క ‘అభివాహం’ విలువ 683 ల్యూమెన్లు ఉంటుంది అని ప్రయోగం వల్ల తేలింది.<br />అంటే 1 వాట్ సామర్థ్యం గల కాంతి జనకం నుండి 683 ల్యూమెన్ల కన్నా తక్కువ కాంతి అభివాహం వెలువడితే ఆ జనకం యొక్క ‘ల్యూమినస్ ఎఫికసీ’ తక్కువ అని అర్థం చేసుకోవాలి.<br /><br />వివిధ కాంతి జనకాల ల్యూమినస్ ఎఫికసీ-<br />1) Incandescent lamp = 14 lumens/watt<br />ఇది మనం ఇంట్లో వాడే ‘పచ్చ బల్బు.’ ఈ రకం బల్బు నుండి వేడి ఎక్కువ పుడుతుంది. కనుక ఒక వాట్ లో అధిక శాతం వేడి రూపంలో పోతుంది. అందుకే దీన్ని తాకితే వేడిగా ఉంటుంది. ఈ కారణం చేతనే ఈ రకం బల్బులని పసికందులని ఉంచే ‘ఇంక్యుబేటర్లలో గాలిని వెచ్చగా ఉంచడానికి వాడుతారు. అందుకే దీని నుండి పుట్టే ల్యూమెన్లు తక్కువ.<br /><br />2) Fluorescent lamp = 43 lumens/watt<br />ఇది మనం ఇంట్ళో వాడే ‘ట్యూబ్ లైటు.’ దీని నుండి వేడి తక్కువ పుడుతుంది. అందుకే ట్యూబ్ లైట్ ని తాకినా మరీ వేడిగా ఉండదు. కనుకనే దీని నుండి పుట్టే ల్యూమెన్లు కాస్త ఎక్కువ.<br /><br />౩) Halogen lamp = 58 lumens/watt<br />వీధి దీపాల్లో వాడే హాలొజెన్ లాంపుల నుండి పుట్టే కాంతి మరి కాస్త ఎక్కువ.<br /><br />పాఠంలో ‘లూమినస్ ఎఫికసీని’ కాండిల్ సామర్థ్యం (candle power) అన్నారు. ఇది చాలా తప్పు. కాండిల్ సామర్థ్యం అనేది ‘కాంతి తీవ్రత’కి యూనిట్. ఆధునిక ప్రమాణాల ప్రకారం కాండిల్ సామర్థ్యం అన్నా ‘కాండెలా’ అన్నా ఒకటే. </div></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-2418900770529718342?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com3tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-33797581832046378552012-01-09T21:34:00.002+05:302012-01-09T21:37:31.190+05:30<a href="http://3.bp.blogspot.com/-CnZE7MxTN2s/TwsQZz6W0rI/AAAAAAAABG4/s3Iy5eAyfNE/s1600/randy_pausch.gif"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 160px; FLOAT: left; HEIGHT: 240px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5695664189357871794" border="0" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/-CnZE7MxTN2s/TwsQZz6W0rI/AAAAAAAABG4/s3Iy5eAyfNE/s320/randy_pausch.gif" /></a><br /><a href="http://image.absoluteastronomy.com/images/topicimages/r/ra/randy_pausch.gif" target="_blank"></a><br /><div><br />ఈ పోస్ట్ లో రాండీ పాష్ రాసిన ‘Last Lecture’ అన్న పుస్తకం నుండి ఒక వృత్తాంతాన్ని వర్ణిస్తాను. </div><br /><div><br />రాండీ పాష్ కార్నెగీ మెలాన్ యూనివర్సిటీ లో కంప్యూటర్ సైన్స్ విభాగంలో ప్రొఫెసర్ గా ఉండేవాడు. 2008 లో పాంక్రియాటిక్ కాన్సర్ తో మరణించాడు. తన చివరి రోజులలో రాసిన Last Lecture అనే ఆత్మకథకి చాలా మంచి పేరు వచ్చింది.<br /><br />అందులో ఒక అధ్యాయంలో రాండీ ఒక కోర్సులో తన స్టూడెంట్లతో జరిగిన అనుభవాన్ని వర్ణిస్తాడు. కొద్దిగా ప్రోత్సాహం ఇస్తే చాలు విద్యార్థులు తమకి మామూలుగా సాధ్యమైన దాని కన్నా ఎంతో ఎత్తుకు వెళ్ళి తమ టీచర్లని ఆశ్చర్యపరుస్తారు అని రాండీకి ఆ అనుభవంలో ఋజువు అవుతుంది.<br /><br />రాండీ ‘building virtual worlds’ అనే కోర్సు చెప్పేవాడు. ఆ క్లాసులో వివిధ రంగాలకి చెందిన విద్యార్థులు ఉన్నారు. “సాహిత్యం, శిల్పకళ, అభినయం మొదలైన కళారంగాల నుండి మాత్రమే కాకుండా, ఇంజినీరింగ్, లెక్కలు, కంప్యూటర్ సైన్స్” ఇలా నానా రంగాల నుండి వచ్చారు. ఒక కృతక ప్రపంచం (virtual world) నిర్మించడం వాళ్ల క్లాస్ ప్రాజెక్ట్ గా ఇవ్వబడింది.<br /><br />ప్రాజెక్ట్ లో ముఖ్య నియమాలు రెండు – అశ్లీలత, హింస ఎక్కడా కనిపించకూడదు. ఈ పిల్లలు ఆడుకునే వీడియో గేమ్స్ లో ఎలాగూ ఈ రెండు అంశాలూ పుష్కలంగా ఉంటాయి. కనుక కొత్త పంథాలు తొక్కాల్సి వచ్చింది. నలుగురేసి మంది ఉన్న బృందాలు గా ఏర్పడ్డారు. గొప్ప వైవిధ్యం గన నేపథ్యాల నుండి వచ్చిన మనసుల కలయిక లోంచి సృజన పుడుతుంది అంటారు. రాండీ క్లాసులో సరిగ్గా అదే జరిగింది.<br /><br />మొట్టమొదటి సారి ఈ కోర్సు ఇచ్చినప్పుడు రాండీ విద్యార్థులు ప్రదర్శించిన సృజన చూసి ఆశ్చర్యపోయాడు. నిస్సందేహంగా అందరికీ ‘ఏ’ గ్రేడ్లు ఇచ్చి తీరాల్సిందే అనుకున్నాడు. కాని అందరికీ ‘ఏ’ గ్రేడులు ఇవ్వడంలో అర్థం లేదనిపించి, ఏం చెయ్యాలో పాలుపోక తన గురువైన ఆండీ వాన్ డామ్ అనే ప్రొఫెసర్ ని సలహా అడిగాడు.<br /><br />ఆండీ ఇచ్చిన సలహా ఇది – “రేపు క్లాస్ కి వెళ్లి వాళ్ళ కళ్లలోకి సూటిగా చూసి ఇలా చెప్పు – ‘చూడండి నేస్తాలూ! మీరు చేసింది బావుంది. కాదనను. కాని మీలో ఇంతకన్నా సత్తా వుందని నా నమ్మకం.’ “ ఆండీ చెప్పినట్టే చేశాడు రాండీ.<br /><br />పిల్లలు పన్లోకి దిగారు. సృజన కట్టలు తెంచుకుంది. ప్రమాణాలు పెరుగుతూ పోయాయి. ఆ విషయమై రాండీ ఇలా రాస్తాడు – “ఆ ప్రాజెక్ట్ లు చూస్తే దిమ్మ దిరిగిపోయింది. కొండల మీంచి కిందికి దూకే భీకర జలపాతాల మీద రాఫ్ట్ ల మీద ప్రయాణించే అనుభూతి నిచ్చింది ఒక ప్రాజెక్ట్. వెనీస్ నగరపు జలవీధులలో సాంప్రదాయక గొండోలా పడవల మీద విహరిస్తున్న అనుభూతి నిచ్చింది మరో ప్రాజెక్ట్. మరి కొందరు విద్యార్థులైతే పూర్తిగా ఊహాత్మక ప్రపంచాలని సృష్టించి అందులో ఏవో విచిత్రమైన, ముద్దులొలికే ప్రాణులకి ప్రాణప్రతిష్ఠ చేశారు. అలాంటి జీవాల గురించి వారి చిన్నతనంలో కలలు కనేవారేమో!” </div><br /><div><br />చివరికి ప్రాజెక్ట్ ప్రెజెంటేషన్లు ఇచ్చే రోజు వచ్చింది. యాభై మంది ఉండాల్సిన క్లాసులో ఓ పెద్ద జనాభా హాజరు అయ్యింది. విద్యార్థుల తల్లిదండ్రులు, రూమ్మేట్లు ఇలా అయినవాళ్లు కానివాళ్లు ఉత్సాహంగా విచ్చేశారు.<br />ఈ కోర్సు ఇచ్చిన ప్రతీ ఏడూ ప్రెజెంటేషన్లు ఇచ్చే రోజు ఓ జాతరలా, పండగలా ఘనంగా జరిగేది.<br /><br />విభిన్నమైన నేపథ్యాలకి చెందిన వ్యక్తులు ఒక సమస్య మీద కలిసి పనిచెయ్యడంలోనే ఉంది రహస్యం అంతా, అంటాడు రాండీ పాష్.<br /></div><br /><div>ఈ విజయ గాధ అక్కడితో ఆగలేదు.<br /></div><br /><div>డ్రామా విభాగానికి చెందిన డాన్ మారినెల్లీతో రాండీ పాష్ చేతులు కలిపాడు. సి.ఎమ్.యు. ఇచ్చిన సహకారంతో ఇద్దరూ ‘Entertainment technology center” (ETC)’ కి శ్రీకారం చుట్టారు. దానినొక ‘కలల కుటీరం’గా తీర్చిదిద్దారు.<br />ఆ కేంద్రం రెండేళ్ల మాస్టర్స్ ప్రోగ్రాం అందిస్తుంది. కళాకారులు, సాంకేతిక నిపుణులు అక్కడ కలిసి పనిచేస్తారు. తలకి తట్టిన ప్రతీ కలని సాకారం చేసుకోడానికి ఆ కేంద్రం ఓ వేదిక అయ్యింది.<br /></div><br /><div>ఈ ఎదుగుదల అంతా చూసిన కంపెనీలు కూడా ఆసక్తి చూపించాయి. విద్యార్థులకి ఉద్యోగాలు ఇవ్వడానికి ముందుకొచ్చాయి.<br /></div><br /><div>అక్కడితో ఆగక డాన్ మారినెల్లీ ETC కి ఆస్ట్రేలియాలో ఓ సాటిలైట్ కాంపస్ నిర్మించాడు. అలాంటి కాంపస్ లు కొరియాలోను, సింగపూర్ లోను కూడా నిర్మించాలని ఆలోచనలు ఉన్నాయి.<br /></div><br /><div>ఓ అందమైన ఆలోచనకి అత్యంత శ్రద్ధతో ప్రాణం పోసి పెంచి పెద్ద చేస్తే, ఆ ఆలోచన యొక్క జీవితకథ వినడానికి ఎంతో స్ఫూర్తిదాయకంగా ఉంటుంది. టీచర్లకి, స్టూడెంట్లకి – అంటే అందరికీ – ఈ కథ నచ్చుతుందని ఆశిస్తూ…<br /><br />Reference:<br />Randy Pausch, The Last Lecture.</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-3379758183204637855?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-34815014152367536532012-01-07T11:22:00.002+05:302012-01-07T11:27:04.438+05:30<div>అధ్యాయం 15 </div><br /><br /><br /><div></div><br /><br /><br /><div>ఎట్టకేలకు స్నెఫెల్ పర్వతం<br /><br />ఐదువేల అడుగుల ఎత్తున్న పర్వతం స్నెఫెల్. దీనికి రెండు శిఖరాగ్రాలు ఉన్నాయి. ఈ ద్వీపం మీద స్ఫుటంగా కనిపించే ట్రాకైటిక్ పర్వతశ్రేణికి ఒక కొసలో ఉందీ పర్వతం. మేం ఉన్న చోటి నుండీ చూస్తే ధూసరవర్ణపు ఆకాశపు నేపథ్యంలో ఈ పర్వతపు రెండు తలలు పొడుచుకొచ్చినట్టు కనిపిస్తున్నాయి. ఆ శిరస్సులకి ఎవరో హిమాభిషేకం చేసినట్టు పక్కల నుండి తెల్లని మంచు జాలువారుతోంది.</div><br /><br /><br /><div><br />ఇక ఇక్కడి నుండి దారి ఇరుకుదారి. అందరం ఓ వరుసలో ముందుకి సాగాం. మా బృందానికి హన్స్ ముందుండి దారి చూపిస్తున్నాడు. పక్క పక్కగా నడిచే వీలు లేకపోవడం వల్ల మాట్లాడుకునే అవకాశం లేకపోయింది. స్టాపీ ఫోర్డ్ కి పక్కగా వుండే బేసాల్టిక్ ప్రాకారాన్ని దాటాక ఓ కర్దమ నేల (*) పక్క నుండి వెళ్లాం. ఆ ద్వీపకల్పానికి చెందిన ప్రాచీన వృక్షజాతులతో ఏర్పడ్డ బొగ్గు సరస్సు అది. ఈ బొగ్గు సరస్సుని ఇంధనంగా వాడుకుంటే మొత్తం ఐర్లాండ్ అంతటికీ ఓ శతాబ్దకాలం పాటు వెచ్చదనాన్ని అందిస్తుంది. ఇలాంటి సరస్సులు ఈ ప్రాంతంలో ఎన్నో చోట్ల ఉన్నాయి. కొన్ని చోట్ల వాటి లోతు డెబ్బై అడుగుల దాకా ఉంటుంది. ఆ లోతుల్లో కర్బనీకృత జీవ్యావశేషాల పొరలు, గాజులా గట్టిపడ్డ లావా పొరలు మారిమారి వస్తుంటాయి.<br /><br />(* నీరు నిలువ ఉన్న చోట వృక్షసంపద కుళ్ళినప్పుడు కర్దమ నేల (bog) ఓ దట్టమైన పొరలా ఏర్పడుతుంది. అవశేషాలు క్రమంగా పేరుకుంటున్న సరస్సులలో గాని, ఆ సరస్సుల అంచుల వద్ద గాని ఇలాంటి నేల ఏర్పడుతుంది. ఆక్సిజన్ సరఫరా తక్కువగా ఉండడం వల్ల, కాలక్రమేణా అలా చిక్కుకున్న మొక్కలు కుళ్లి ‘పీట్’ అనే దట్టమైన నల్లని, చిక్కని పొరగా ఏర్పడుతాయి. ఆ ప్రాంతంలో పుట్టిన కొత్త మొక్కలు కూడా అదే పొరలో చివరికి సమసి ఆ పొరని ఇంకా పోషిస్తాయి. ఈ పీట్ పొర చిక్కని ద్రవరూపంలో ఉన్న బొగ్గు లాంటిది. ఐర్లాండ్, స్కాట్ లాండ్ మొదలైన ప్రాంతాల్లో ఈ ముద్దని కోసుకుని ఇంధనంగా వాడుతారు. మరిన్ని వివరాల కోసం –<br /><a href="http://www.ehow.com/how-does_4969793_bogs-form.html">http://www.ehow.com/how-does_4969793_bogs-form.html</a> - అనువాదకుడు)<br /><a href="http://2.bp.blogspot.com/-FUn2eiLBMfE/TwfebMj411I/AAAAAAAABGs/9DhaO1juCVw/s1600/peat-bog-swamp-bg.jpg"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 200px; FLOAT: left; HEIGHT: 160px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5694764812642867026" border="0" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/-FUn2eiLBMfE/TwfebMj411I/AAAAAAAABGs/9DhaO1juCVw/s320/peat-bog-swamp-bg.jpg" /></a><br /><br />ఒక పక్క భవిష్యత్తు గురించి గుండెలో గుబులుగానే ఉన్నా నా చుట్టూ ఓ పురావస్తు నిలయంలో లాగా అందంగా అమరి వున్న సువిస్తార ఖనిజసంపదని చూసి అబ్బురపడకుండా ఉండలేకపోయాను. (ఎంతైనా మామకి తగ్గ అల్లుణ్ణి అనిపించుకోవాలిగా మరి!) వాటిని చూస్తుంటే ఐస్లాండ్ యొక్క భౌగోళిక స్వరూపం క్రమంగా స్పష్టం కాసాగింది.<br /><br />ఈ విచిత్రమైన దీవి సముద్రపు లోతుల్లో నుండి పైకి పొడుచుకొచ్చి ఎంతో కాలం కాలేదు. ఇప్పటికీ అది ఇంకా పైకి లేస్తూ ఉండొచ్చు. ఇదంతా భూగర్భంలోంచి దీవిని పైకి తోస్తున అగ్నుల ప్రభావమే ననిపిస్తుంది. అదే నిజమైనతే సర్ హంప్రీ డేవీ ఆలోచనలు, సాక్నుస్సెం రహస్య సందేశాలు, మా మావయ్య విడ్డూరపు సిద్ధాంతాలు అన్నీ ఇట్టే మట్టిగలుస్తాయి. ఈ ఆలోచనతో అక్కడి భూమి ఉపరితలాన్ని ఇంకా క్షుణ్ణంగా పరిశీలించడం మొదలెట్టాను. ఈ దీవి పుట్టుకకి కారణమైన శక్తుల తీరుతెన్నుల గురించి ఆలోచిస్తూ ఒక నిర్ణయానికి వచ్చాను.<br /><br />(ఇంకా వుంది)<br /><br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-3481501415236753653?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-26302261639736275722012-01-04T18:54:00.003+05:302012-01-04T19:00:59.085+05:30<a href="http://2.bp.blogspot.com/-kggBBJf-7jw/TwRUb5GkpRI/AAAAAAAABGg/A0VaHQikDW8/s1600/light_beamv3.png"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; FLOAT: left; HEIGHT: 240px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5693768667064739090" border="0" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/-kggBBJf-7jw/TwRUb5GkpRI/AAAAAAAABGg/A0VaHQikDW8/s320/light_beamv3.png" /></a><br /><br /><div>దృగ్గోచర కాంతి మితి అన్న అంశం మీద లోగడ ఒక పోస్ట్ లో (<a href="http://scienceintelugu.blogspot.com/2011/12/blog-post_13.html">http://scienceintelugu.blogspot.com/2011/12/blog-post_13.html</a>)<br />నీటి ప్రవాహానికి, కాంతి ప్రవాహానికి మధ్య పోలిక గురించి చెప్పుకున్నాం. నీటి ప్రవాహం విషయంలో మూడు భావనలని పరిచయం చేశాము. అవి – </div><br /><br /><br /><div><br />ప్రవాహం – దీన్ని cc/sec (క్యూసెక్కులు) లో కొలుస్తాం.<br />తీవ్రత = ప్రవాహం/కోణం. ఇది జనకం యొక్క ‘తీవ్రత’ని తెలుపుతుంది.<br />“ధాటి” = తీవ్రత/r. ధాటి అన్నది జనకం యొక్క తీవ్రత బట్టి పెరుగుతుంది, జనకం నుండి దూరం బట్టి తగ్గుతుంది.<br /><br /><br />పై మూడు భావాలని ఇప్పుడు కాంతికి వర్తింపజేద్దాం.<br /><br />అభివాహం – నీటి విషయంలో ప్రవాహం ఎలాగో కాంతి విషయంలో ‘అభివాహం’ అలాంటిది. ఇంగ్లీష్ లో దీనికి ‘flux’ అన్న పదాన్ని వాడుతారు. దీని పూర్తి రూపం ‘light flux’ లేదా ‘కాంతి అభివాహం’. ఇంగ్లీష్ లో flow (అంటే ప్రవాహం) అన్న పదానికి flux అన్న పదం లాటిన్ మూలరూపం. నీటి ప్రవాహానికి యూనిట్ ‘క్యూసెక్’ అయినట్టే కాంతి అభివాహానికి యూనిట్ ‘లూమెన్.’ (lumen). దీన్ని ‘lm’ అన్న అక్షరలతో సూచిస్తారు.<br /><br /><br />కాంతి తీవ్రత –<br />నీటి ప్రవాహం యొక్క తీవ్రతని అంతకు ముందు మనం ఇలా నిర్వచించాం –<br />“ఒక యూనిట్ కోణం లోంచి పోయే ప్రవాహమే ‘తీవ్రత’.”<br />అదే విధంగా కాంతి తీవ్రత కూడా ఒక యూనిట్ కోణం లోంచి పోయే ‘కాంతి అభివాహం’ అవుతుంది.<br />అయితే ఇక్కడ యూనిట్ కోణం అన్న దానికి కాస్త కొత్త అర్థం ఇవ్వవలసి ఉంటుంది. ఇందాక ‘నీటి ప్రవాహం’ ఉదాహరణలో నీరు సమతలంలోనే ప్రవహిస్తుంది. కనుక తలానికి సంబంధించిన భావన అయిన ‘కోణం’ ని వాడడం జరిగింది. కాని కాంతి జనకం నుండి కాంతి త్రిమితీయ ఆకాశంలో (three dimensional space) అన్ని దిశలా ప్రవహిస్తుంది. త్రిమితీయ పరిస్థితుల్లో నిర్వచించబడ్డ ఓ కొత్త కోణమే ‘ఘనకోణం.’ దీని యూనిట్లు ‘స్టెరేడియన్లు.’ దీన్ని ‘sr’ అనే అక్షరలతో సూచిస్తారు.</div><br /><br /><br /><div><br />(ఘన కోణం గురించి వివరణ ఈ పోస్ట్ లో - <a href="http://scienceintelugu.blogspot.com/2011/12/blog-post_23.html">http://scienceintelugu.blogspot.com/2011/12/blog-post_23.html</a>)<br /><br />కనుక,<br />కాంతి తీవ్రత = కాంతి అభివాహం/ఘనకోణం<br />దీని యూనిట్ ‘లూమెన్/స్టెరేడియన్’ దీన్ని ‘lm/sr’ అని సూచిస్తారు. దీనికే ‘కాండెలా’ అని మరో పేరు కూడా ఉంది. దీన్ని ‘cd’ అని సూచిస్తారు. అంటే,<br />cd = lm/sr.<br /><br />కాండెలా అన్న పదం ఎలా వచ్చింది?<br /></div><br /><br /><br /><div>ఒక రాశిని కొలవాలి అంటే ముందు ఆ రాశికి ఒక ప్రామాణిక వస్తువుని తీసుకోవాలి. పొడవుని కొలవాలంటే ఫలానా పొడవుని ప్రమాణంగా తీసుకుంటాం. దానికి మీటర్ అనో, అడుగు అనో పేరు పెడతాం. అలాగే కంతి జనకాల్లో ఒక ప్రామాణిక ప్రకాశం గల జనకాన్ని తీసుకోవాలి. అప్పుడు దాని పరంగా దాని కన్నా ఎక్కువ ప్రకాశం గాని, తక్కువ ప్రకాశం గాని ఉన్న జనకాల ప్రకాశాన్ని సంఖ్యాత్మకంగా వ్యక్తం చెయ్యొచ్చు.<br /><br />పందొమ్మిదవ శతబ్దంలో (అప్పటికి విద్యుత్ దీపాలు లేవు) కొవ్వొత్తి (candle) ఒక సర్వసామాన్యమైన కాంతి జనకం కనుక కొవ్వొత్తిని అలాంటి ప్రామాణిక జనకంగా తీసుకున్నారు. అయితే కొవ్వొత్తిని ప్రమాణాంగా తీసుకోవడం వల్ల కొన్ని ఇబ్బందులు కలగొచ్చు. ఎందుకంటే పెద్ద కొవ్వొత్తుల నుండి, చిన్న కొవ్వొత్తుల కన్నా ఎక్కువ ప్రకాశం పుడుతుంది. అలాగే కొవ్వొత్తిలోని మైనం రకం బట్టి కూడా ప్రకాశం మారుతుంది. కనుక కచ్చితంగా ఒక ప్రత్యేకమైన పొడవు, మందం కలిగి ఒక రకమైన మైనంతో (దీన్ని స్పెర్మసెటీ మైనం అంటారు) తయారుచెయ్యబడ్డ కొవ్వొత్తిని ప్రామాణాత్మక కాంతి జనకంగా ఎంచుకున్నారు. (స్పెర్మ్ తిమింగలం తల నుండి తీసే ఒక ప్రత్యేకమైన మైనాన్ని స్పెర్మసెటీ అంటారు. దీంతో చేసిన కొవ్వొత్తులు బాగా వెలిగేవట.) అలాంటి కొవ్వొత్తి యొక్క తీవ్రతే ‘కాండెలా’.<br /><br /><br />వివిధ కాంతి జనకాల తీవ్రతలు -<br /></div><br /><br /><br /><div>సూర్యుడి కాంతి తీవ్రత (రమారమి) = 10^23 cd<br />25 W ల సామర్థ్యం గల కంపాక్ట్ ఫ్లోరెసెంట్ బల్బ్ యొక్క కాంతి తీవ్రత = 135 cd<br />ఒక లైట్ ఎమిటింగ్ డయోడ్ (ఎల్. ఇ. డి) యొక్క కాంతి తీవ్రత = 15 milli cd (1 milli cd = 1/1000 cd)<br /><br />కాంతి తీవ్రతకి, మొత్తం అభివాహానికి మధ్య సంబంధం<br />ఒక కాంతి జనకం నుండి కాంతి అన్ని దిశలలోకి ప్రసరిస్తున్నప్పుడు, దాని నుండి వచ్చే మొత్తం కాంతి అభివాహం విలువ =<br />కాంతి తీవ్రత X బిందువు చుట్టూ మొత్తం ఘనకోణం<br />= కాంతి తీవ్రత X 4 pi<br /><br />కాంతి తీవ్రతకి, కాంతి అభివాహానికి మధ్య తేడా తెలిపే ఉదాహరణలు –<br />1) ఒక 100 వాట్ బల్బు లోంచి ఎంతో కాంతి వెలువడుతుంది. అలాంటి జనకానికి కాంతి తీవ్రత ఎక్కువ. అందులోంచి వెలువడే కాంతి అభివాహం కూడా ఎక్కువే.<br />2) ఒక మిణుగురు పురుగు లోంచి తక్కువ కాంతి వెలువడుతుంది. అలాంటి జనకానికి కాంతి తీవ్రత తక్కువ. అందులోంచి వెలువడే కాంతి అభివాహం కూడా తక్కువే.<br />3) కాని ఒక లేజర్ పాయింటర్ లోంచి వెలువడే మొత్తం కాంతి అభివాహం తక్కువే అయినా, లేజర్ ప్రసారం అయ్యే దిశలో కాంతి తీవ్రత ఎక్కువ. ఎందుకంటే అతి చిన్న ఘనకోణంలో ఆ అభివాహం అంతా కేంద్రీకృతం అయి వుంటుంది. (అభివాహం/ఘనకోణం) విలువ ఎక్కువ అవుతుంది.<br /><br />ఇందాక నీటి ప్రవాహం విషయంలో ‘ధాటి’ అన్న రాశిని ఇలా నిర్వచించాం - ‘జనకం నుండి r దూరంలో ఒక యూనిట్ వ్యాసం గల గొట్టం లోంచి పోయే ప్రవాహం విలువ.’ కాంతి విషయంలో దీన్ని పోలిన రాశినే ఇల్యూమినెన్స్ అంటారు.<br /><br /><br />ఇల్యూమినెన్స్ (Illuminance)-<br />ఒక యూనిట్ వైశాల్యం లోంచి పోయే అభివాహం యొక్క విలువే ఇల్యూమినెన్స్. కాంతి జనకం నుండి దూరం పెరుగుతున్న కొద్ది దీని విలువ వేగంగా తగ్గుతుంది. కాంతి త్రిమితీయ ఆకాశంలో (three-dimensional space) ప్రసరిస్తుంది కనుక, r వ్యాసార్థం గల వృత్తానికి బదులు, r వ్యాసార్థం గల గోళాన్ని తీసుకోవాలి.<br />కాంతి జనకం యొక్క తీవ్రత = I<br />గోళం ఉపరితల వైశాల్యం = 4 pi r^2<br />గోళం లోంచి పోయే మొత్త అభివాహం విలువ = I X 4 pi<br />అందులో, యూనిట్ వైశాల్యం గల ప్రాంతం లోంచి పోయే అభివాహం విలువ = I X 4 pi X (1/4 pi r^2)= I/r^2<br />కనుక ఇల్యూమినెన్స్ అనేది దూరం యొక్క వర్గానికి విలోమంగా మారుతుంది.<br />ఇల్యూమినెన్స్ యూనిట్లు = cd * sr/ m^2 = lm/m^2<br /><br />గురుత్వం విషయంలో ‘వర్గవిలోమ నియమం’ (inverse square law) ఉన్నట్టే, కాంతిమితి విషయంలో కూడా ఒక ‘వర్గవిలోమ నియమం’ ఉండడం విశేషం.</div><br /><br /><br /><div><br />ఇల్యూమినెన్స్ అన్న భావన పదవక్లాసు పాఠం “దృగ్గోచర కాంతిమితి” లో లేదు. కాని ఆ పాఠంలో కొన్ని దోషాలు ఉన్నాయి. ఆ దోషాలని సవరించే ప్రయత్నంలో ఇల్యూమినెన్స్ అన్న భావనని పరిచయం చెయ్యవలసి ఉంటుంది. పాఠంలోని దోషాల గురించి మరో పోస్ట్ లో…<br /></div><br /><br /><br /><div>(ఇంకా వుంది)</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-2630226163973627572?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-36452490348528789572011-12-27T15:19:00.003+05:302011-12-27T15:23:58.733+05:30<a href="http://1.bp.blogspot.com/--A27Am31TMI/TvmVEOV5j9I/AAAAAAAABGU/ZgBsGcD9Fco/s1600/volcanic-eruptions.jpg"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; FLOAT: left; HEIGHT: 254px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5690743503961296850" border="0" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/--A27Am31TMI/TvmVEOV5j9I/AAAAAAAABGU/ZgBsGcD9Fco/s320/volcanic-eruptions.jpg" /></a><br /><br /><div><br />అగ్నిపర్వతం యొక్క అడుగుభాగాన్ని తడిమి చూస్తాం అన్న ప్రకటనకి హన్స్ అదురుకుంటాడని ఊహించాడు మామయ్య. కాని హన్స్ నిర్లిప్తంగా తలూపాడు. పాతాళంలో పూడుకుపోయినా, పర్వత శిఖరాలని కావలించుకున్నా – తనకి రెండూ ఒక్కటే. నేను కూడా అంతవరకు జరిగిన సంఘటనల గురించే ఆలోచించాను గాని ఇక ముందు పొంచివున్న ప్రమాదాల గురించి ఆలోచించలేదు. కాని భవిష్యత్తు తలచుకుంటే వెన్నులో చలి పుడుతోంది. అయినా ఇప్పుడు తలచుకుని ఏం లాభం. మా మామయ్య దూకుడుకి అడ్డుపడే ఉద్దేశమే ఉంటే ఆ పనేదో హామ్బర్గ్ లోనే చెయ్యాల్సింది.<br /><br />ఒక్క ఆలోచన మాత్రం పదే పడే మనసులో మెదులుతూ కలవరపెడుతోంది. నేనంటే అర్భకుణ్ణి వొలేయండి. మహామహా వాళ్ళలోనే వెన్నుల్లో చలిపుట్టించిన ఆలోచన అది.<br /><br />సరే ఎలాగోలా ఇక్కడిదాకా వచ్చాం. ఇక ఇహనోరేపో ఈ స్నెఫల్ పర్వతాన్ని ఎక్కుతాం. బానేవుంది. అగ్నిబిలంలోకి దిగి అక్కడ దేవుళ్ళాడతాం. అదీ బానేవుంది. కాని ప్రాణాలు పణం పెట్టకుండా ఇంతవరకు వచ్చి, ఇన్ని చేసిన వాళ్ళు ఎంతో మంది ఉండి ఉంటారు. ఆ సాక్నుస్సెమ్ చెప్పిన పిట్టకథ నిజమేననుకుంటే, నిజంగానే ఆ అగ్నిబిలం లోంచి పోతే ఈ ద్వీపం యొక్క అట్టడుగుభాగాలని చేరుకోగలిగామే అనుకోండి. అక్కడ మేం దారి తప్పిపోతే? ఈ అగ్నిపర్వతం చచ్చిపోయిందని, నిష్క్రియంగా ఉందనీ ఎవడన్నాడు? ఈ క్షణం దాని లోతుల్లో నిప్పు రాజేసుకోవడం లేదని ఏంటి భరోసా? 1229 తరువాత ఈ రాక్షసుడు ఎప్పుడూ మేలుకోలేదు అంటారు గాని, అసలు మేలుకోడని ఏంటి నమ్మకం? తీరా మేలుకుంటే మా గతేంటి?<br /><br />లాభం లేదు. ఈ విషయం గురించి లోతుగా చర్చించాలి. దాని గురించి ఆలోచిస్తుంటే బుర్ర వేడెక్కిపోతోంది. నిద్రపోదామంటే భయం వేస్తోంది. అగ్నిపర్వత విస్ఫోటాలతో కలలన్నీ కిక్కిరిసిపోతాయేమో!<br /></div><br /><div>ఇక లాభం లేదు. మామయ్యతో విషయం విప్పి చెప్పి సందేహ నివృత్తి చేసుకోవాలి. వెళ్ళి అలాగే చెప్పాను. చెప్పి ఒక్క అడుగు వెనక్కి జరిగాను. ఇప్పుడు ఈయన విస్ఫోటం చెందితే నా గతేం గాను? కాని నేను భయపడినట్టు జరగలేదు.<br /></div><br /><div>“నేనూ అదే ఆలోచిస్తున్నాను సుమా,” అన్నాడు నెమ్మదిగా. </div><br /><div><br />అంటే ఏంటి దీని తాత్పర్యం? తను చెప్పిన మాట వింటాడనా? దూకుడు తగ్గించుకుని హేతువు మాట వింటాడనా? నిజంగా అంత గొప్ప మార్పు తనలో కలుగుతుందా? ఏమో సందేహమే.<br /><br />కాసేపు ఇద్దరం ఏమీ మాట్లాడలేదు. అప్పుడు ఆయనే అన్నాడు –<br /></div><br /><div>“స్టాపీ లో అడుగుపెట్టిన క్షణం నుండి నేను కూడా ఇదే ఆలోచిస్తున్నాను. నువ్వు అడిగిన ప్రశ్న చాలా ముఖ్యమైన ప్రశ్న. ముందువెనకలు చూసుకోకుండా ఇలాంటి ప్రయత్నంలోకి దూసుకుపోకూడదు.”<br /></div><br /><div>“మరే?” అన్నాను వత్తాసు పలుకుతూ.<br /></div><br /><div>“ఆరు వందల ఏళ్లుగా ఈ పర్వతంలో ఏ చలనమూ లేదు. అయినా ఇప్పుడు మళ్లీ చలనం రాదనేమీ లేదు. అయితే అగ్నిపర్వత విస్ఫోటాలు జరిగే ముందు కొన్ని చిహ్నాలు కనిపిస్తాయి. ఈ విషయం గురించి స్థానికుల వద్ద వాకబు చేశాను. పర్వతం యొక్క బాహ్య లక్షణాలని పరిశీలించాను. అందుచేత, నా బంగారు ఏక్సెల్! పర్వతం విస్ఫోటం చెందే భయం ససేమిరా లేదు!”<br /></div><br /><div>అలా ధీమాగా ఆయన చేసిన ప్రకటనకి నోరెళ్లబెట్టాను.<br /></div><br /><div>“ఏం నా మాటలు నమ్మశక్యంగా లేవా?” అడిగాడు మామయ్య. “నా వెనకే రా చెప్తాను.”<br /></div><br /><div>బుద్ధిగా ఆయన వెనకే నడిచాను. ప్రవచకుడి ఇంటి నుండి బయటపడగానే నేరుగా పోయే ఓ దారి తీసుకున్నాం. బేసల్ట్ రాతి ప్రాకారంలో ఏర్పడ్డ ఓ సందు లోంచి, సముద్రానికి దూరంగా తీసుకుపోతుంది ఈ దారి. అలా కొంత దూరం పోగానే ఓ విశాలమైన ప్రాంతాన్ని చేరుకున్నాం. దాన్ని ‘ప్రాంతం’ అనడం కన్నా మరేమనాలో అర్థం కాలేదు. అగ్నిపర్వతాల నుండి తన్నుకొచ్చిన నానా రకాల పదార్థమూ అక్కడ రాశిపోసి వుంది. బేసల్ట్, గ్రానైట్ మొదలుకొన్ని ఎన్నో రకాల అగ్నిశిలలు అక్కడ పెద్ద పెద్ద గుట్టలుగా పడి వున్నాయి.<br /></div><br /><div>అక్కడక్కడ నేల లోంచి గుప్పు గుప్పని ఆవిర్లు తన్నుకొస్తున్నాయి. వేణ్ణీటి బుగ్గలలోంచి తన్నుకొచ్చే ఈ ఆవిరిధారలని ఐస్లాండ్ లో ‘రేకిర్’ లంటారు. వాటి ధాటిని బట్టి అడుగున అగ్నిపర్వతంలో దాగి వున్న శక్తి ఏపాటిదో తెలుస్తుంది. వాటిని చూస్తుంటే నా భయాలు రెండింతలు అవుతున్నాయి. ఎలాగైనా మామయ్య మనసు మార్చాలి. కాని అంతలో మామయ్య అన్న మాటకి అప్పుడే చిగురిస్తున్న ఆశని చప్పున చిదిమినట్టయ్యింది.<br /></div><br /><div>“అదుగో ఆ పైకి తన్నుకొస్తున్న ఆవిర్లని చూస్తున్నావుగా ఏక్సెల్! వాటిని బట్టి అగ్నిపర్వత విస్ఫోటం తప్పక జరగదని నిశ్చయంగా చెప్పొచ్చు.”<br /></div><br /><div>“అలా ఎలా చెప్పగలవు మామయ్యా?” ఆందోళనగా అడిగాను.<br />“ఒక్కటి మాత్రం గుర్తుపెట్టుకో.” మామయ్య వివరించాడు. “విస్ఫోట సమయం దగ్గర పడుతుంటే ఈ ధారల ధాటి రెండింతలు అవుతుంది. కాని విస్ఫోటం జరిగే సమయంలో మాత్రం అవి పూర్తిగా నిలిచిపోతాయి. విస్ఫోటం జరుగుతున్నప్పుడు మరుగుతున్న శిలాద్రవాలు సూటీగా పైన ఉన్న అగ్నిబిలం లోంచి బయటికి స్రవించడం వల్ల ఒత్తిడి తగ్గి, పక్కలలో రాతి చీలికల లోంచి బయటపడే ఆవిరి ధారలు ఆగిపోతాయి. కనుక ఈ ఆవిరి ధారలు ఎప్పట్లాగే ఉంటే, వాటి శక్తి ద్విగుణీకృతం కాకుంటే, వాటికి తోడు గాలి బలంగా వీస్తుంటే, వర్షం ఆగక కురుస్తుంటే, అగ్నిపర్వత విస్ఫోటం దగ్గర్లో సంభవించే అవకాశం లేదని గ్రహించాలి.”<br /></div><br /><div>“కాని మామయ్యా…” అని ఏదో అనేంతలో ఆయనే,<br /></div><br /><div>“మరింకేం మాట్లాడకు,” అన్నాడు చెయ్యెత్తి వారిస్తూ. “విజ్ఞానం పలికినప్పుడు అజ్ఞానం అలికిడి వినిపించకూడదు.”<br />అలా సైన్సు పేరు చెప్పి మామయ్య నోరు మూయించాడు. ఇక నా ఆశలన్నీ ఒక్క విషయం మీదే నిలుపుకున్నాను. ఆ సాక్నుస్సెమ్ ఎంత అరిచి గొంతు చించుకున్నా, ఆ దిక్కుమాలిన అగ్నిబిలం లోంచి కిందికి దిగినప్పుడు ఆ సొరంగం కాస్త దూరంలో అంతమైపోతే బావుణ్ణు.<br /></div><br /><div>ఆ రాత్రంతా పీడకలల దాడిలో గడిపాను. అగ్నిపర్వతపు లోతుల నుండి ఎగజిమ్మబడుతున్న నిప్పుబండలలో నేనూ ఓ బండనై దూరాన వున్న నిశీధిలోకి విసిరేయబడుతున్నాను.<br /></div><br /><div>మర్నాడు జూన్ 23. హన్స్ తన సహచరులతో పాటు మా కోసం ఎదురుచూస్తున్నాడు. మా పనిముట్లు, సంభారాలు అన్నీ మోస్తూ వాళ్ళు సిద్ధంగా ఉన్నారు. మామయ్యకి, నాకు రెండు ఈటెలు, రెండు రైఫిళ్ళు, బుల్లెట్లు ఉన్న బెల్టులు ఉన్నాయి. హన్స్ ముందుజాగ్రత్తగా మంచినీళ్లు ఉన్న ఓ పెద్ద తోలుతిత్తి కూడా ఏర్పాటు చేశాడు. మా వద్ద ముందే ఉన్న ఫ్లాస్క్ లకి దీన్ని కలుపుకుంటే ఆ మొత్తం నీరు ఎనిమిది రోజులకి సరిపోతుంది.<br /><br />ఉదయం తొమ్మిది అయ్యింది. ప్రవచకుడు, అతడి భార్య మా కోసం ద్వారం వద్ద ఎదురుచూస్తున్నారు. మాకు వీడ్కోలు చెప్పడం కోసమే ఆ ఎదురుకోలు అనుకున్నాం. కాని పొరబడ్డాం. మేం అక్కడ చేసిన బసకి, పీల్చిన (ఆ కంపు) గాలికి కూడా లెక్క కట్టి, బిల్లు చూపించాడు. స్విట్జర్లండ్ లో పూటకూళ్లవాళ్ళలా నిలువుదోపిడి చేసేశారు భార్యభర్తలు ఇద్దరూ కలిసి.<br /></div><br /><div>మామయ్య మరు మాట్లాడకుండా డబ్బు చెల్లించి బయటకి నడిచాడు.<br />అయినా భూమి కేంద్రానికి ప్రయాణించేవాడు అణాబేడాల కోసం ఎందుకు చూసుకుంటాడు చెప్పండి?<br />లెక్కలన్నీ తేలాక హన్స్ సంజ్ఞ చేశాడు. స్టాపీని వదిలిపెట్టి మా విచిత్ర భవితవ్యం దిశగా పయనమయ్యాము.<br /></div><br /><div>(పద్నాల్గవ అధ్యాయం సమాప్తం)<br /><br /><br />(ఇంకా వుంది)<br /><br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-3645249034852878957?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-16390585036151408942011-12-25T00:29:00.001+05:302011-12-25T00:31:15.560+05:30కాల్యులస్ ని కనిపెట్టింది న్యూటన్ అని చిన్నప్పుడు మనం చదువుకున్నాం. అయితే ఇంచుమించు అదే కాలంలో న్యూటన్ సమకాలీనుడు అయిన లీబ్నిజ్ కూడా కాల్యులస్ ని కనిపెట్టాడని, ఇద్దరిలో మొదట కనిపెట్టిన ఘనత ఎవరికి దక్కాలన్న విషయం మీద ఇద్దరికీ మధ్య చాలా వివాదం చెలరేగిందని గణిత చరిత్ర బట్టి మనకి తెలుస్తుంది.<br /><br />అయితే ఆ ఇద్దరికీ ఆ అవకాశం ఇవ్వకుండా ఆ ఘనత అంతా వారిద్దరికన్నా ఇంచుమించు రెండు వందల ఏళ్ల ముందు పుట్టిన మాధవుడు అనే కేరళకి చెందిన గణిత వేత్తకి చెందుతుందన్న విషయానికి గత ఒకటి రెండు దశాబ్దాలుగా ప్రాచుర్యం పెరిగింది.<br /><br />కేరళలో కొచ్చిన్ కి సమీపంలో ఉండే సంగమగ్రామం (దీన్ని ప్రస్తుతం ‘ఇరింజలకుడా’ అంటారు) అనే ఊళ్ళో, సాంప్రదాయబద్దమైన నంబూదిరి బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో, పుట్టాడు మాధవుడు. అతడు పుట్టింది 1345 లో కావచ్చని, మరణించినది 1425 కావచ్చని చారిత్రకులు నమ్ముతున్నారు.<br /><br />పదహారవ శతాబ్దం వరకు కూడా ఓ వెలుగు వెలిగిన కేరళకి చెందిన గణిత, ఖగోళవిజ్ఞాన సాంప్రదాయానికి ఇతడే మూలకర్త అని చెప్పుకుంటారు. ఇతడి శిష్యులలో ఎంతో మంది గొప్ప గణితవేత్తలుగా పేరు పొందారు. వారిలో నీలకంఠుడు, జ్యేష్ఠదేవుడు ముఖ్యులు. జ్యేష్ఠదేవుడు వ్రాసిన ‘యుక్తిభాష’ అన్న పుస్తకంలో మాధవుడు రూపొందించిన కాల్కులస్ సిద్ధాంతం విపులంగా వర్ణించబడింది.<br />కాల్కులస్ లో ‘పరిమితి’ (limit) అన్న భావన చాలా కీలకమైనది. అసంఖ్యాకమైన క్రియలకి లోనైన ఒక రాశి ఒక పరిమితిని సమీపించడం కాల్కులస్ లో ఓ విశేషం. అందుకు నిదర్శనంగా మాధవుడు ఎన్నో శ్రేణులని కనిపెట్టాడు.<br /><br />ఉదాహరణకి sin(x) కి అతడు కనిపెట్టిన శ్రేణి ఈ విధంగా ఉంటుంది.<br />Sin(x) = x – x^3/3! + x^5/5! –<br />దీన్ని మొట్టమొదట కనిపెట్టింది న్యూటన్ అని భావించడం వల్ల దీన్ని ఎంతో కాలం ‘న్యూటన్’ శ్రేణి అని పిలవడం జరిగింది. కాని మాధవుడి గణిత ఆవిష్కరణల గురించి తెలిశాక దీన్ని ‘మాధవ-న్యూటన్ శ్రేణి’ అని పిలవడం మొదలెట్టారు.<br /><br />అలాగే arctan(x) కి ఈ విధమైన శ్రేణిని కనిపెట్టిన ఘనత జేమ్స్ గ్రెగరీ (1638-1675) అనే గణితవేత్తకి చెందినట్టు మామూలుగా చెప్పుకుంటారు. కాని ప్రస్తుతం దీన్ని ‘మాధవ-గ్రెగరీ శ్రేణి’ అంటున్నారు.<br />Arctan(x) = x – x^3/3 + x^5/5 – x^7/7 …<br /><br />పై సూత్రంలో x=1, అని ప్రతిక్షేపిస్తే, (pi/4) = arctan(1) కనుక, pi కి ఓ చక్కని సూత్రం బయటపడుతుంది.<br />Pi/4 = 1 - 1/3 + 1/5 – 1/7 + …<br /><br />ఎన్నో చక్కని గణితసూత్రాలని కనిపెట్టిన ఘనుడిగా ఈ సూత్రాన్ని కనిపెట్టిన ఘనత కూడా ఆయిలర్ (Euler) కే దక్కింది. కాని దీన్ని ప్రస్తుతం ‘మాధవ-ఆయిలర్ సూత్రం’ అంటున్నారు.<br /><br />మాధవుడి శిష్యులలో ఒకడైన పరమేశ్వరుడు కాల్కులస్ కి చెందిన mean value theorem ని కనిపెట్టాడు. ప్రస్తుత గణితంలో ఈ సిద్ధాంతాన్ని కోషీ (Cauchy) కనిపెట్టినట్టు చెప్పుకుంటారు.<br /><br />ఈ ఆవిష్కరణల దృష్ట్యా సాంప్రదాయక (వాస్తవ సంఖ్యల) గణితవిశ్లేషణకి మూలకర్త మాధవుడే నని తేల్చవలసి ఉంటుంది. ఆ విషయాన్ని నిర్ధారిస్తూ జి. జోసెఫ్ అనే రచయిత ఇలా అంటున్నాడు – “సంగమగ్రామానికి చెందిన మాధవుడే గణితవిశ్లేషణకి (classical mathematical analysis) మూలకర్త అని చెప్పుకోవచ్చు. ఈ రంగంలో ఆయన ఆవిష్కరణలని గమనిస్తే అతడు అసాధారణమైన లోదృష్టి గల మేధావి అనిపిస్తోంది.”<br /><br />మాధవుడి గొప్పదనాన్ని గురించి మొట్టమొదటి ప్రస్తావన 1835 లో Transactions of Royal Asiatic Societyలో చార్లెస్ విష్ రాసిన ఓ పత్రంలో కనిపిస్తుంది. కాని ఆ సమయంలో ఆ విషయాన్ని ఎవరూ పెద్దగా పట్టించుకోలేదు.<br /><br />మాధవుడి ఆవిష్కరణల విషయంలో గణితవేత్తలు చూపించిన నిర్లక్ష్యానికి కొన్ని కారణాలు ఉన్నాయి.<br />మాధవుడి సిద్ధాంతాలు శుద్ధ గణిత రచనలలో కాక జ్యోతిష శాస్త్రానికి చెందిన రచనలలో ఖగోళ విషయాలకి సంబంధించిన గణనాలలో నిక్షిప్తమై వున్నాయి. కనుక శుద్ధ గణిత వేత్తలకి అవి సులభంగా కొరుకుడు పడలేదు. అంతే కాక మాధవుడి రచనలు మలయాళంలో ఉన్నాయి. కనుక అంతర్జాతీయ గణిత సమాజానికి అవి అందుబాటులో లేకపోయాయి. 1970 లకి ముందు సరైన అనువాదాలు కూడా ఉండేవి కావు. 1960 లలో ఆర్.సి. గుప్తా, సిటి రాజగోపాల్, ఎమ్. ఎస్. గోపాలాచారి మొదలైన భారతీయ గణితవేత్తలు మాధవుడి విజయాల గురించి లోకానికి తెలియజేసే ప్రయత్నం చేశారు. అయితే వారి పత్రాలు భారతీయ పత్రికలలో మాత్రమే అచ్చవడంతో వాటికి కూడా తగిన ప్రాచుర్యం లభించలేదు.<br /><br />నెమ్మది మీద అయినా నిజం చివరికి బయటపడింది. కాల్కులస్ లాంటి ముఖ్యమైన గణిత రంగాన్ని మొదట కనుక్కున్న ఘనత ఒక భారతీయుడికి దక్కడం మనకెంతో గర్వకారణం.<br /><br /><br />వ్యాస మూలం -<br /><a href="http://www.scribd.com/doc/11509608/Madhava-The-Founder-of-Math-Analysis-Calculus-">http://www.scribd.com/doc/11509608/Madhava-The-Founder-of-Math-Analysis-Calculus-</a><br /><br />మరింత సమాచారం కోసం –<br />G Joseph, The Crest of the Peacock, Princeton Univ Press. 1991.<br />Victor J Katz, A history of mathematics, Addison_Wesley, 1992.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-1639058503615140894?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com3tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-6213722328474577472011-12-24T15:54:00.002+05:302011-12-24T15:57:02.196+05:30<a href="http://1.bp.blogspot.com/-UKuWxzGipvk/TvWo27PuyVI/AAAAAAAABGI/Ak9WqxSqOG0/s1600/gama_zamorin.jpg"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; FLOAT: left; HEIGHT: 224px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5689639365822564690" border="0" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/-UKuWxzGipvk/TvWo27PuyVI/AAAAAAAABGI/Ak9WqxSqOG0/s320/gama_zamorin.jpg" /></a><br /><br /><div><br />మక్కా నుండి వచ్చిన ఓడని దగ్ధం చేశాక పోర్చుగీస్ నౌకాదళం కాననూర్ దిశగా పయనమయ్యింది. ఇండియాకి మొదటి యాత్రలో వాస్కో ఇక్కడి రాజుతో స్నేహం చేసుకున్నాడు. ఈ రాజుకి కాలికట్ ని ఏలే జామొరికి మధ్య చిరకాల శత్రుత్వం ఉంది. కాననూర్ రాజు వాస్కోదగామాని తన మందిరంలోకి ఆహ్వానించి సాదరంగా ఆతిథ్యం ఇచ్చాడు. ఇద్దరూ వాణిజ్య ఒప్పందాలు చేసుకున్నారు. రాజు వద్ద నానా రకాల సుగంధ ద్రవ్యాలు కొనుక్కుని వాస్కో దా గామా కాలికట్ కి బయల్దేరాడు.<br /></div><br /><br /><br /><div>ఉదయభాను కిరణాలకి అడ్డుపడుతూ అల్లంత దూరంలో సముద్రం అంచులో బారులు తీరిన పోర్చుగీస్ నౌకాశ్రేణిని చూసిన జామొరిన్ కి వెన్నులో వణుకు పట్టుకుంది. అనవసరంగా ఈ తెల్లనావికుడితో కయ్యం పెట్టుకున్నందుకు పశ్చాత్తాపపడ్డాడు. గతాన్ని మరచి సత్సంబంధాలు పెంచుకుందాం అంటూ దూతలతో సందేశం పంపాడు. ఆ సందేశం వాస్కో ద గామాకి హాస్యాస్పదంగా అనిపించింది. ఉత్తిత్తి మాటలతో కరిగే మనసు కాదు వాస్కోదగామా ది. జామొరిన్ తో జట్టు కలపడానికి వాస్కో ఓ షరతు పెట్టాడు. కాలికట్ లో ఉన్న ముస్లిమ్లు అందరినీ వెళ్ళగొడితే గాని తనతో స్నేహం కుదరదని ఖండితంగా చెప్పాడు.<br /></div><br /><br /><br /><div>షరతుకి ఒప్పుకోకపోతే అందుకు పర్యవసానం కటువుగా ఉంటుందని నిరూపించదలచాడు ద గామా. తనలోని కసాయి స్వభావాన్ని మరొక్కసారి బయటపెట్టాడు. తమ ఓడలవద్ద చేపలు అమ్ముకోడానికి వచ్చిన కొందరు అరబ్బు జాలర్లని పట్టి బంధించమని తన నావికులని ఆదేశించాడు. అలా పట్టుబడ్డ అరబ్బులందరినీ ఓడలోనే ఉరి తీయించాడు. వాస్కో ద గామా లోని ప్రతీకార జ్వాల అక్కడితో ఆరలేదు. ఉరితీయబడ్డ జాలర్ల శవాలని కిందికి దింపించి, వాటిని ముక్కలుముక్కలుగా కోయించి తీరం మీద పడేయించాడు. అలా ప్రాణాలు పోగొట్టుకున్న జాలర్లకి అయినవారంతా ఆ రాత్రి తీరం వద్ద కాపుకాసి ఎదురుచూడసాగారు. నీట్లో కొట్టుకొచ్చిన దేహాంగాలని చూసి వారంతా భయంతో వొణికిపోయారు.<br /></div><br /><br /><br /><div>ఆ మారణకాండ పూర్తయ్యాక వాస్కో కొన్ని నౌకలతో కొచ్చిన్ కి పయనమయ్యాడు. ఆరు నౌకలని కాలికట్ వద్దనే ఉంచి ఆ దారిన ఏవైనా వాణిజ్య నౌకలు వస్తే అటకాయించమని ఆదేశించాడు. కొచ్చిన్ కి వెళ్ళిన వాస్కో ద గామా అక్కడి రాజుతో కూడా వాణిజ్య ఒప్పందాలు చేసుకున్నాడు.<br /></div><br /><br /><br /><div>ఇలా ఉండగా జనవరి 3, 1503, నాడు కాలికట్ నుండి వాస్కో ద గామాని కలవడానికి ఒక ప్రభుత్వ అధికారి, అతడు కొడుకు కొచ్చిన్ కి వచ్చారు. వారి ద్వారా జామొరిన్ వాస్కో కి శాంతి సందేశం పంపాడు. వాస్కో చేసిన కట్టడి వల్ల కాలికట్ కి వాణిజ్య నౌకల రాకపోకలు నిలిచిపోయాయి. జామొరిన్ ఆ కట్టడిని భేదించడానికి ప్రయత్నించి విఫలం అయ్యాడు. ఇక కాళ్ల బేరానికి రాక తప్పలేదు.<br /></div><br /><br /><br /><div>ఈ శాంతి ప్రయత్నానికి ద గామా ఒప్పుకున్నాడు. వెంటనే కాలికట్ కి బయల్దేరాడు. కాని నిజానికి ఈ శాంతి సందేశం, అందుకు ఆహ్వానం అంతా ఓ కుట్ర. కాలికట్ లో రాజమందిరంలో వాస్కో ద గామాని హత్య చెయ్యడానికి జామొరిన్ పథకం వేశాడు. కాని ఆ పథకం పారలేదు. అక్కణ్ణుంచి తప్పించుకుని వాస్కో ద గామా తిరిగి కొచ్చిన్ చేరాడు. ద్రోహం చేసినందుకు తన వద్దకి దూతగా వచ్చిన అధికారిని శిక్షించాలనుకున్నాడు. అధికారిని విడిచిపెట్టాడు గాని తన కొడుకుని మాత్రం ఉరితీయించాడు.<br /></div><br /><br /><br /><div>“శాంతి ప్రయత్నం” విఫలమయినందుకు ఇక జామొరిన్ కి యుద్ధం తప్ప వేరే మార్గాంతరం కనిపించలేదు. పోర్చుగీస్ వారితో పోరుకి సిద్ధ పడ్డాడు. జామొరిన్ చేసుకుంటున్న యుద్ధ ప్రయత్నాల గురించి విన్న వాస్కో వెంటన తన నౌకాదళాన్ని కాలికట్ కి పోనిచ్చాడు. అతి తక్కువ కాలంలో అరబ్బు నౌకాసేనలని చిత్తుగా ఓడించాడు.<br /><br />ఆ విధంగా తన రెండవ ఇండియా యాత్రలో వాస్కో ద గామా జామొరిన్ మీద అతి క్రూరంగా తన ప్రతీకారం తీర్చుకుని తన నౌకాదళంతో పోర్చుగీస్ కి తిరిగి పయనమయ్యాడు.<br /><br />(ఇంకా వుంది)<br /><br /><br /><br /><br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-621372232847457747?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-59362753344966320092011-12-23T08:32:00.006+05:302011-12-23T08:43:17.635+05:30<div><br /><br /><div><a href="http://4.bp.blogspot.com/-tdcQo7HIyrg/TvPvqmXcGvI/AAAAAAAABFk/Xe0a7oZnCl8/s1600/solids.png"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; FLOAT: left; HEIGHT: 108px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5689154269431470834" border="0" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/-tdcQo7HIyrg/TvPvqmXcGvI/AAAAAAAABFk/Xe0a7oZnCl8/s320/solids.png" /></a><br /><br /><br /><br /><br /><br /><div>అసలు ఘనకోణం అనే బావన ఎందుకు అవసరం? </div><br /><div><br />కోణం అనే భావన తలానికి పరిమితమైన ఓ లక్షణం అని మనకి తెలుసు. ఉదాహరణకి త్రిభుజం, చతురస్రం మొదలైన బహుభుజులకి శీర్షాలు (కొసలు, vertices) ఉంటాయి. ఆ శీర్షాలకి కోణాలు ఉంటాయి.<br /></div><br /><div>మరైతే ఘనపరిమాణం గల వస్తువులైన ఘనం, పిరమిడ్, టెట్రహెడ్రన్, శంకువు మొదలైన వస్తువులకి కూడా శీర్షాలు ఉంటాయి కదా?<br /><a href="http://www.bing.com/images/search?q=cube&amp;view=detail&amp;id=874A9FA4C98AAC235D618C7FDDB3C5ECCDDE0648&amp;first=0&amp;FORM=IDFRIR"></a><a href="http://schools-wikipedia.org/images/292/29210.png" target="_blank"></a><a href="http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9c/Cone.png" target="_blank"></a><br />ఆ కొసలని కూడా కోణాలతో వర్ణించగలమా? ఉదాహరణకి ఒక ఘనంలో ప్రతీ శీర్షం వద్ద మూడు ముఖాలు కలుస్తున్నాయి. మూడు ముఖాలలోను మూడు కోణాలు ఆ శీర్షం వద్ద కలుస్తున్నాయి. కనుక ఆ శీర్షం వద్ద “కోణాన్ని” వర్ణించడానికి నిజానికి మూడు కోణాలు కావాలి.<br /></div><br /><div>అలాగే పక్కన ఉన్న టెట్రాహెడ్రన్ చిత్రంలో ప్రతీ శీర్షం వద్ద “కోణాన్ని” వర్ణించడానికి మూడు కోణాలు కావాలి.<br />ఇక ఆ పక్కన ఉన్న శంకువు శీర్షం వద్ద ఒకే కోణం ఉన్నట్టు కనిపిస్తోంది.<br /></div><br /><div>కాని అన్ని ఘనాలలోను ప్రతీ శీర్షాన్ని కేవలం ఒకే “కోణం” తో వర్ణించడానికి వీలవుతుందా?<br /></div><br /><div>ఘనకోణం అన్న భావనని ఉపయోగిస్తే వీలవుతుంది.<br /></div><br /><div>ఘనపరిమాణం గల వస్తువులలో శిర్షాల వద్ద ఉండే “కోణాల”ని కొలవడానికి రూపొందించబడ్డ భావనే ‘ఘనకోణం.’ దాన్ని ఎలా కొలుస్తారో చూద్దాం.<br /><br />కోణాన్ని డిగ్రీలతో బదులు రేడియన్లలో ఎలా కొలుస్తామో ఒక సారి గుర్తు తెచ్చుకుంటే, ఘనకోణాన్ని కొలిచే పద్ధతి సులభంగా అర్థమవుతుంది.<br /><a href="http://3.bp.blogspot.com/-RYUybe0O4zs/TvPvz6F6gQI/AAAAAAAABFw/KTDSSzv5Iw4/s1600/circle_radians.png"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 212px; FLOAT: left; HEIGHT: 192px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5689154429345497346" border="0" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/-RYUybe0O4zs/TvPvz6F6gQI/AAAAAAAABFw/KTDSSzv5Iw4/s320/circle_radians.png" /></a><br />పై చిత్రంలో అనే కోణాన్ని రేడియన్లలో ఇలా కొలుస్తాం.<br />/_AOB = చాపంAB/r, రేడియన్లు,<br />చాపం AB =AB లని కలిపే చాపం పొడవు; </div><br /><div>r = వృత్తం యొక్క వ్యాసార్థం. </div><br /><div><br />పై నిర్వచనంలో వృత్తం యొక్క వ్యాసార్థం పెరుగుతుంటే, యొక్క పొడవు కూడా అదే నిష్పత్తిలో పెరుగుతుంది కనుక, కోణం యొక్క విలువ మారదు. కనుక కోణం యొక్క నిర్వచనంలో కొన్ని పొడవులు (AB, r) కనిపిస్తున్నా, కోణం విలువ పొడవుల మీద ఆధారపడని రాశి అవుతోంది.<br /><br />అదే విధంగా ఘనకోణాన్ని వ్యక్తం చెయ్యడానికి వృత్తానికి బదులుగా ఓ గోళాన్ని తీసుకుందాం. చా<a href="http://1.bp.blogspot.com/-ebbEgei6_fo/TvPwRwA8zOI/AAAAAAAABF8/jTEkNeAriHI/s1600/solid_angle.png"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 219px; FLOAT: left; HEIGHT: 220px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5689154942036397282" border="0" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/-ebbEgei6_fo/TvPwRwA8zOI/AAAAAAAABF8/jTEkNeAriHI/s320/solid_angle.png" /></a>పానికి బదులుగా ఏదైనా వైశాల్యాన్ని తీసుకుంటాం. ఉదాహరణకి కింద చిత్రంలో ABCD అనే వైశాల్యం కనిపిస్తోంది. (ఈ వైశాల్యం ఏ ఆకారంలోనైనా ఉండొచ్చు. కచ్చితంగా వృత్తం లాగానో, చదరం లాగానో, క్రమమైన ఆకారం కలిగి ఉండాలని లేదు. )<br />ABCD వైశాల్యం యొక్క సరిహద్దు మీద ప్రతీ బిందువు నుండి గోళం యొక్క కేంద్రాన్ని కలుపుతూ గీతలు గీయాలి. ఆ గీతలన్నీ గోళ కేంద్రం O వద్ద ఏర్పరచే కోణాన్నే ఘనకోణం అంటారు.<br /><br /><br />దాని విలువని ఈ విధంగా వ్యక్తం చెయ్యొచ్చు.<br />ఘనకోణం = ABCD వైశాల్యం/r^2<br /><br />దీని యూనిట్లు ‘స్టెరేడియన్లు.’ దీన్ని ‘ sr‘ అన్న అక్షరాలతో సూచిస్తారు. </div><br /><div><br />ఘనకోణం యొక్క సూత్రంలో వైశాల్యాలు (ABCD, r^2 ) కనిపిస్తున్నాయి. కాని గోళం వ్యాసం పెరుగుతుంటే ABCD యొక్క వైశాల్యం కూడా r^2 కి అనులోమంగా పెరుగుతుంది. కనుక ఘనకోణం యొక్క విలువ వైశాల్యాల మీద ఆధారపడని రాశి అని అర్థమవుతోంది. </div><br /><div><br />ఘనకోణానికి కొన్ని ఉదాహరణలు.<br />1. అర్థగోళం యొక్క ఘనకోణం.<br />వృత్తంలో సగభాగం యొక్క కోణం విలువ p అని మనకి తెలుసు. అదే గోళంలో సగభాగం (అర్థగోళం) యొక్క వైశాల్యం 2 pi r^2 కనుక, అర్థగోళం యొక్క ఘనకోణం,<br />=2 pi,<br />మామూలు కోణానికి, ఘనకోణానికి తేడా ఇక్కడ కనిపిస్తుంది.<br /><br />2. పూర్ణగోళం యొక్క ఘనకోణం<br />పూర్ణవృత్తం యొక్క కోణం విలువ 2pi అని మనకి తెలుసు. కాని పూర్ణగోళం యొక్క వైశాల్యం 4 pi r^2 కనుక, పూర్ణగోళం యొక్క ఘనకోణం,<br />=4 pi. </div><br /><div></div><br /><div>దృగ్గోచరకాంతి మితిలో ఘనకోణం అనే భావన అవసరం అవుతుంది.</div></div></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-5936275334496632009?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-28902014536708402582011-12-19T08:29:00.002+05:302011-12-19T08:32:47.278+05:30<a href="http://1.bp.blogspot.com/-9pu1hlt-cGI/Tu6pCIcM1DI/AAAAAAAABFY/AQo1Sw6AKvE/s1600/potato_current.png"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; FLOAT: left; HEIGHT: 136px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5687669233506112562" border="0" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/-9pu1hlt-cGI/Tu6pCIcM1DI/AAAAAAAABFY/AQo1Sw6AKvE/s320/potato_current.png" /></a><br /><br /><br /><br /><br /><br />బంగాళ దుంపల నుండి కరెంటు తీయొచ్చు తెలుసా? ఈ తమాషా ప్రయోగానికి కావలసిన సరంజామా –<br />• ఒక బంగాళదుంప<br />• ఒక రాగి బద్ద<br />• ఒక జింకు బద్ద<br />• ఒక ఎల్.ఇ.డి. లేదా పెన్ టార్చిలో వాడేటటువంటి చిన్న బల్బు<br />• రెండు చిన్న కరెంటు వైర్లు (ఇన్సులేషన్ ఉన్నవి)<br /><br /><br />రాగి, జింకు బద్దల్లో ఒక కొస వద్ద వైర్లు పోవడానికి చిన్న రంధ్రాలు చెయ్యోలి. ఆ బద్దలని బంగాళదుంపలో గుచ్చాలి. గుచ్చిన బద్దలు దగ్గర దగ్గరగా ఉండాలి కాని, ఒకదాన్నొకటి తాకకూడదు. ఇప్పుడు రాగి, జింకు బద్దలని వైర్లతో ఎల్.ఇ.డి. కి కలపాలి. (ఎల్. ఇ.డి.కి బదులు చిన్న బల్బు ఉంటే దానికి చిన్న సాకెట్ తెచ్చుకోవాలి. అప్పుడు వైర్లని తగిలించడానికి వీలవుతుంది.) రాగి బద్దని ఎల్. ఇ.డి. లో పాజిటివ్ టర్మినల్ కి, జింకు బద్దని ఎల్. ఇ.డి. లో నెగెటివ్ టర్మినల్ కి కలపాలి. ఇప్పుడు ఎల్. ఇ.డి. వెలుగుతుంది.<br /><br />మీ ఇంట్లో పెద్ద వాళ్ల సహకారం ఉంటే ఓ మల్టీమీటర్ తో రాగి, జింకు బద్దల మధ్య వోల్టేజి కొలవచ్చు. సుమారు 1.2 Volts రావాలి.<br /><br />మరింత ఎక్కువ వోల్టేజి కావాలంటే అనేక బంగాళ దుంపలని వాడాలి. వాటిని పై చిత్రంలో సూచించినట్టు వరుసగా గొలుసుకట్టుగా కలపాలి. ఒక దుంపలోని జింకు బద్దని, అవతలి దుంపలోని రాగి బద్దతో కలపాలి. ఈ సారి ఎంత వోల్టేజి పుడుతుందో నమోదు చేసుకోండి.<br /><br />అలాగే మరిన్ని ఇతర కాయగూరలతో ఈ ప్రయోగాన్ని చేసి చూడండి. మీ ప్రయోగాల ఆధారంగా ఈ కింద ప్రశ్నలకి సమాధానాలు వెతకండి –<br /><br />- ఏ కాయగూరలో అత్యధిక వోల్టేజి పుడుతుంది?<br />- అలా పుట్టిన విద్యుత్తు ఎంత సేపు ఉంటుంది?<br /><br /><br />Reference:<br />http://www.miniscience.com/projects/PotatoElectricity/<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-2890201453670840258?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-56176207868494964192011-12-16T21:11:00.004+05:302011-12-16T21:21:52.350+05:30<div>అధ్యాయం 14<br /><br />ఆర్కిటిక్ ప్రాంతంలో చివరి మజిలీ (పాతాళానికి ప్రయాణం - 38)<br /><br />స్టాపీ గ్రామంలో పట్టుమని ముప్పై గడపలు కూడా లేవు. తడకలతోనో, ఇటుకలతోనో చేసిన ఇళ్లు కావవి. లావారాతి ఇళ్లు. ఓ అగ్నిపర్వతానికి దక్షిణాన ఉందీ గ్రామం. ఉవ్వెత్తున లేచిన బేసల్ట్ శిలా ప్రాకారాల మధ్య నెమ్మదిగా ప్రవహించే ఓ లోతైన కాలువ గట్టు వెంట విస్తరించింది ఈ గ్రామం.<br /><br />బేసల్ట్ చాలా చిత్రమైన రాయి. అగ్నిశిలా జాతికి చెందిన ఈ రాయి గోధుమ రంగులో ఉంటుంది. కచ్చితమైన, క్రమబద్ధమైన ఆకృతులు దాల్చుతుంది. రూళ్లకర్రతో, వృత్తలేఖినితో, ఉలితో, సమ్మెటతో ప్రకృతి ఎంతో జ్యామితిబద్ధంగా ఈ రాతిని మలిచినట్టు ఉంటుంది. మిగతా రకాల శిలల విషయంలో అయితే ఆ పదార్థాన్ని పెద్ద ఎత్తున నిర్లక్ష్యంగా గుమ్మరించడంతో ఆమె బాధ్యత తీరిపోతుంది. సౌష్ఠవం లేని శంకువులు, పరిపూర్ణం కాని పిరమిడ్లు, అస్తవ్యస్తమైన రేఖాకృతులు ఈ పదార్థాల రాశులలో కనిపిస్తాయి. కాని బేసల్ట్ రాయిని మాత్రం క్రమబద్ధతకి గీటురాయిగా మలచింది ఆమె. ఆ రాతి ఆకృతిలో ఆమె ప్రదర్శించిన స్థాపత్య కళాకౌశలం<a href="http://1.bp.blogspot.com/-lMf5c4P-V9s/TutnANwTiCI/AAAAAAAABE8/W8xDmSLSu_Y/s1600/250px-Drury_-_View_of_the_Giant%2527s_Causeway.jpg"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 250px; FLOAT: left; HEIGHT: 164px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5686752207875311650" border="0" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/-lMf5c4P-V9s/TutnANwTiCI/AAAAAAAABE8/W8xDmSLSu_Y/s320/250px-Drury_-_View_of_the_Giant%2527s_Causeway.jpg" /></a> ముందు ప్రాచీన బాబిలోన్ లోని వైభవాలు గాని, పురాతన గ్రీకు శీల్పకళా సోయగం గాని దిగదుడుపే.<br /><br /></div><br /><br /><br /><div></div><br /><br /><br /><div></div><br /><div></div><br /><br /><br /><div>ఐర్లాండ్ లో రాకాసి రాదారి (Giant’s causeway - image above) గురించి విన్నాను, స్కాట్లాండ్ లో ఫింగాల్ గుహ (Fingal’s cave - image below) గురించి విన్నాను. కాని ఈ బేసల్ట్ శిలానిర్మాణాల గురించి వినడమే కాని కళ్లార చూసింది లేదు. </div><br /><div><br />స్టాపీలో ఆ శిలాసోయగాన్ని కళ్ళార చూసి నోరెళ్లబెట్టాను.<br /><br />కాలువకి ఇరుపక్కలా ఓ సజహ చెలియలికట్టలా ఏర్పడ్డ ఈ రాతి ప్రాకారంలో ముప్పై అడుగుల ఎత్తున్న నిటారైన రాతి స్తంభాలు ఉన్నాయి. ఈ నిలువు స్తంభాలు అడ్డుగా గుమ్మంలా ఏర్పడ్డ రాతి దిమ్మలని మోస్తున్నాయి. ఆ బేసల్ట్ స్తంభాలలో కొన్ని గోడల నుండి వేరుపడి కింద మట్టిలో పడివున్నాయి. అలా మట్టిలోపడ్డ స్తంభాలన్నీ ఏదో ప్రాచీన ఆలయ శిధిలాలలా శోభాయమానంగా ఉన్నాయి. </div><br /><br /><br /><div>ఇక మా చివరి మజిలీ దగ్గరపడింది. మేం బస చెయ్యాల్సిన ఇంటి యజమాని ఓ రెక్టర్ (మత ప్రవచకుడు). మేం వాళ్ళ ఇంటి ప్రాంగణంలో కి ప్రవేశిస్తున్న సమయంలో ఆ పెద్దమనిషి ఓ గుర్రానికి నాడా కొడుతున్నాడు.<br /></div><br /><div>“సెల్వెర్టూ” అని సంబోధించాడు హన్స్.<br />“గాడ్ డాగ్,” అన్నాడు ఆ ‘కంసాలి’ రెక్టర్ శుద్ధమైన డేనిష్ భాషలో స్పందిస్తూ.<br />“కిర్కోహెర్డే” అన్నాడు హన్స్ వెనక్కు తిరిగి మామయ్య కేసి చూస్తూ.<br />“ఇతడే రెక్టర్ అంటున్నాడు,” మామయ్య నా కేసి తిరిగి అన్నాడు.<br /></div><br /><br /><div>ఇంతలో మా గైడు ఆ రెక్టర్ కి మా వ్యవహారం అంతా చెప్పుకొస్తున్నాడు. అంతలో రెక్టర్ ఉన్నట్లుండి ఓ విచిత్రమైన అరుపు అరిచాడు. కూత కూశాడు అంటే ఇంకా సబబుగా ఉంటుందేమో. గుర్రాలని, గొర్రెలని కేకేసి పిలవడానికి వాడే కూత లాంటిది అది. అది విని లోపలి నుండి ఓ పొడవాటి స్త్రీ బయటికి వచ్చింది. ఆమె పొడవు సులభంగా ఆరడుగులు దాటుతుంది. మాసినబట్టలతో వికృతంగా ఉందా వనిత. ఐస్లాండ్ లో లాగా ‘ముద్దు సత్కారం’ జరిపిస్తుందేమోనని తలచుకుని హడలిపోయాను. కాని ఆ మనిషి అలాంటి ఉద్దేశాలేవీ లేవని తెలిసి నా గుండెదడ తగ్గింది.<br /></div><br /><br /><br /><div>ఇల్లంతటికీ అతిథుల గదే అత్యంత జుగుప్సాకరంగా ఉంది. కంపు భరించరానిదిగా ఉంది. రెక్టర్ కి పాత కాలపు అతిథి సత్కారాలు చేసే అలవాటు ఉన్నట్టు లేదు. మేం ఉన్న ఆ ఒక్క రోజులోను ఈ పెద్దమనిషిలో ఎన్నో ముఖాలు చూశాం. కంసాలిగా, జాలరిగా, వేటగాడిగా ఇలా ఠక్కుఠక్కున ఎన్నో అవతారాలు ఎత్తాడు గాని, ఎక్కడా రెక్టర్ లక్షణాలు కనిపించలేదు. మేం వచ్చింది ఆదివారం కాదు కనుక మాకు ఆ భాగ్యం లేకపోయింది కాబోసు. లేకపోతే ఈ పెద్దపనిషి దివ్యసందేశాన్ని విని తరించేవాళ్ళం.<br /><br />ఏదేవైనా అర్చకులని ఏవైనా అంటే పాపమే. చాలీ చాలని జీతాలతో పొట్టపోసుకోవాలి. డేనిష్ ప్రభుత్వం వీళ్ల ముఖాన నాలుగు చిల్లర పెంకులు కొడుతుంది. ఉన్న కాస్త భూమి నుండి మరి నాలుగు దమ్మిడీలు పుడతాయి. అన్నీ కలుపుకుంటే ఏడాదికి అరవై మార్కులు కూడా రావు. వట్టి ప్రవచనంతో పబ్బం గడవదు. అందుకే చేపలు పట్టడాలు, వేటాడడాలు, గుర్రానికి గంటల తరబడి నాడాలు బిగించుకోడాలు – మొదలైన వ్యాపకాలు అలవడతాయి. ఈ వ్యాపకాలకి తగ్గట్టే వాళ్ల ప్రవర్తన కూడా మోటుగా తయారవుతుంది. పైగా ఇతడికి ముక్కోపం అని త్వరలోనే తెలిసింది.<br /></div><br /><br /><br /><div>సంస్కారం గల ప్రవక్తకి బదులు ఓ పల్లెటూరి మొద్దు దొరికినందుకు మామయ్యకి చిరాకుగా వుంది. వీలైనంత త్వరగా ఈ ఇంట్లోంచి బయటపడితే మేలని అనుకున్నాడు.<br /></div><br /><br /><div>కనుక స్టాపీ లో అడుగుపెట్టిన మర్నాడే మా చివరి ప్రయాణానికి కావలసిన సన్నాహాలు మొదలయ్యాయి. హన్స్ మరి ముగ్గురు ఐస్లాండ్ వ్యక్తులని మోతుబరులుగా నియమించాడు. కాని అగ్నిపర్వతం దగ్గర పడగానే ఆ ముగ్గురూ వల్లకాదంటూ చల్లగా తప్పుకున్నారు.<br /></div><br /><br /><br /><br /><br /><div>మామయ్య హన్స్ ని పిలిచి తన మనసులో మాట చెప్పాడు. అగ్నిపర్వతంలో పైన అగ్నిబిలం (crater) లోంచి పర్వతంలోకి ప్రవేశించి దాని అంతరాళాన్ని చివరికంటా శోధించడం మా ఉద్దేశం అని స్పష్టంగా చెప్పాడు.<br /></div><br /><br /><br /><div>(ఇంకా వుంది)<br /><br /><br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-5617620786849496419?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-38535802477404788172011-12-14T22:36:00.003+05:302011-12-14T22:42:20.062+05:30<div>మాలింది నగర వాసులు వాస్కో బృందాన్ని సాదరంగా ఆహ్వనించారు. నానా రకాల ఫలహారాలు ప్రసాదించి వారి సేద తీర్చారు. కాని అప్పటికే అరబిక్ సముద్రపు విపరీత పరిస్థితుల వల్ల బాగా అస్వస్థత పడ్డ కొందరు నావికులకి ఆ ఫలహారాల వల్ల పెద్దగా మేలు జరగలేదు. పైగా ఉష్ణోగ్రత బాగా ఎక్కువగా ఉండే మాలింది వాతావరణం వల్ల వారి పరిస్థితి మరింత విషమించింది. వ్యాధి వాత పడ్డ కొంతమంది నావికులు పాణాలు కోల్పోయారు. </div><br /><br /><br /><div>మాలిందిలో ఐదు రోజులు బస చేశాక వాస్కో బృందం పోర్చుగల్ కి బయల్దేరింది. కొంతమంది నావికులు చనిపోవడం చేత మూడు ఓడలని నడపడానికి తగినంత మంది సిబ్బంది లేరు. కనుక ‘సాన్ రఫాయెల్’ ఓడలో ఉండే ఆహారం మొదలైన సరుకులు అన్నీ తక్కిన రెండు ఓడలలో పంపిణీ చేసి ‘సాన్ రఫాయెల్’ కి నిప్పు పెట్టారు. తక్కిన రెండు ఓడలలోను వాస్కో బృందం తిరిగి పోర్చుగల్ కి పయనమయ్యింది.<br /></div><br /><div>మే ఇరవయ్యవ తారీఖుకి నౌకలు కేప్ ఆఫ్ గుడ్ హోప్ ని చేరుకున్నాయి. అంటే సగం దూరం వచ్చేశాయన్నమాట. నావికులు సంతోషించారు. ఓడలు పోర్చుగల్ దిశగా ప్రయాణించాయి. ఆ సమయంలోనే వాస్కో తమ్ముడైన పాలోకి టీ.బీ. వ్యాధి సోకినట్టు తెలిసింది. ఎలాగైనా వీలైనంత త్వరగా పాలోని పోర్చుగల్ చేర్చాలి. బతికించుకోలేకపోయినా మార్గ మధ్యంలో అతడు పోవడం వాస్కోకి ఇష్టం లేదు. కాని ఓడల వేగం సరిపోలేదు. పోర్చుగల్ చేరకుండానే పాలో ప్రాణాలు వదిలాడు. దారిలో అజోర్స్ దీవుల వద్ద ఆగి వాస్కో తన తమ్ముడి అంత్యక్రియలు జరిపించాడు.<br /></div><br /><br /><br /><div>యాత్ర కొనసాగింది. కాని వాస్కో తన తమ్ముడు పోయిన విషాదం నుండి తేరుకోలేకపోయాడు.1499 ఆగస్టు నెల ఆఖరులో వాస్కో బృందం పోర్చుగల్ చేరుకుంది. వాస్కో ద గామా బృందం తమ దేశం కోసం, ఇంచుమించు శతాబ్ద కాలంగా సాధ్యం కాని ఓ ఘన విజయం సాధించుకు వచ్చింది. ఇండియాకి కొత్త సముద్ర దారులు కనుక్కోగలిగింది. అయితే తమ్ముడు పోయిన బాధలో వాస్కో ఆ విజయానందంలో పాలుపంచుకో లేకపోయాడు.<br /></div><br /><br /><br /><div>పోర్చుగల్ దేశం ఇండియాని కనుక్కుని తిరిగొచ్చిన నావిక వీరులకి ఘన స్వాగతం పలిగింది. మాన్యుయెల్ రాజు వాస్కో ద గామాని సాదరంగా ఆహ్వానించాడు. డామ్ బిరుదు ప్రసాదించి వాస్కో ని సత్కరించాడు. బహుమతిగా కొంత ధనం కూడా ప్రదానం చేశాడు. వాస్కో తను చూసినది, చేసినది అంతా వివరంగా ఏకరువు పెట్టాడు. అది విన్న రాజు రెండో సారి యాత్రకి సిద్ధం కమ్మని సూచించాడు.<br /></div><br /><br /><br /><div>1500 లో రెండవ యాత్ర కి ఉపక్రమించమని వాస్కో ని అడిగాడు రాజు. కాని రెండేళ్లకి పైగా సాగిన యాత్ర వల్ల బాగా బడలిక చెందిన వాస్కో వెంటనే మరో యాత్ర మీద బయల్దేరడానికి సిద్ధంగా లేనన్నాడు. కనుక రాజు పెడ్రో ఆల్వారెజ్ కబ్రాల్ అనే నావికుణ్ణి ఎంచుకున్నాడు. పదిహేను ఓడలతో, బోలెడంత సాయుధులైన బలగంతో బయల్దేరాడు పెడ్రో. ఈ యాత్ర యొక్క లక్ష్యం ఇండియా తో వాణిజ్యం కాదు. దారి పొడవునా తమకి లోగడ ద్రోహం చేసిన వారి మీద ప్రతీకారం తీర్చుకోవడం. మొదటగా ఆఫ్రికాలోని మొంబాసా నగరాన్ని చేరుకున్నారు.పోర్చుగల్ ఓడలు ఆ ఊరి మీద ఫిరంగులతో అగ్నివర్షం కురిపించాయి. పోర్చుగీస్ సైనికులు ఊరిమీద విరుచుకుపడి విలయతాండవం చేశారు. స్త్రీలని అటకాయించి నగలు దోచుకున్నారు. అందినది అందినట్టు దోచుకుని తమ ఓడలలోకి ఎక్కించుకున్నారు. ఆఫ్రికా తీరం మీద పోర్చుగీస్ నౌకల పట్ల ద్వేషం, భయం పెరిగింది.<br /></div><br /><div>1502, ఫిబ్రవరి 12, నాడు వాస్కో ద గామా స్వయంగా ఇరవై నౌకలు తీస్కుని బయల్దేరాడు. దారిలో మొజాంబిక్ లో కొంత కాలం ఆగారు. మొజాంబిక్ ని పాలించిన సుల్తాన్ క్వాజా లోగడ వాస్కొ ద గామాని మోసం చేశాడు. కాని ఈ మధ్య కాలంలో అతగాడు మరణించాడు. అతడి తరువాత వచ్చిన షేక్, వాస్కో ద గామా గురించి విని వుండడం చేత, వాస్కో తో సత్సంబంధాలు పెట్టుకున్నాడు. దారిలో మాలింది నగరాన్నిమళ్లీ సందర్శించారు. ఆ తరువాత అంగెదీవా దీవుల మీద కూడా ఆగారు. ఈ సమయంలో మళ్లీ ఎంతో మంది నావికులు స్కర్వీ వాత పడ్డారు. వారిలో కొంతమంది మరణించారు. వ్యాధి నుండి నావికులు మళ్లీ కోలుకున్నాక ప్రయాణం మొదలయ్యింది. </div><br /><div><br />అంగెదీవాని దాటాక ఇక తదుపరి మజిలీ ఇండియానే. ఈ సారి కాలికట్ కి పోకుండా ఆ ఊరికి ఉత్తరాన ఉన్న కాననూర్ నగరాన్ని చేరుకున్నారు. ఇక ప్రతీకారం తీర్చుకునే సమయం ఆసన్నమయ్యింది. కొన్ని రోజులు ఎదురు చూశాక ‘మేరీ’ అనే అరబ్ ఓడ పశ్చిమం నుండి రావడం కనిపించింది. ఆ ఓడ ఓ కాలికట్ నగర వాసికి చెందినది. అందులో 380 మంది ప్రయాణీకులు ఉన్నారు. మెక్కా యాత్ర చేసుకుని వారంతా కాలికట్ కి తిరిగి పోతున్నారు.<br /></div><br /><br /><br /><div>పోర్చుగీస్ నౌకలు ఆ అరబ్ నౌకని ముట్టడించాయి. నౌకలోని సరుకులని తమకి అప్పజెప్పమని ద గామా గద్దించాడు. నౌకలో పెద్దగా విలువైనవి ఏమీ లేవన్నారు నౌకలోని అరబ్బులు. వాళ్ల మాట నమ్మని వాస్కో ఇద్దరు అరబ్బులని ఓడ మీంచి నీట్లో పడేయించాడు. దాంతో ఓడలో సరుకులు ఉన్నాయని అరబ్బులు ఒప్పుకున్నారు. సరకులని ఆ ఓడ నుండి పోర్చుగీస్ ఓడలలోకి తరలించారు. అయినా అరబ్బులు ఇంకా ఏదో దాస్తున్నార<a href="http://3.bp.blogspot.com/-lAEa1GKfGwo/TujYO6jRhcI/AAAAAAAABEw/3HdQbcPgI9U/s1600/burning_ship.png"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; FLOAT: left; HEIGHT: 241px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5686032280302224834" border="0" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/-lAEa1GKfGwo/TujYO6jRhcI/AAAAAAAABEw/3HdQbcPgI9U/s320/burning_ship.png" /></a>న్న సందేహంతో ముక్కోపి అయిన వాస్కో ఓ ఘాతుకానికి ఒడిగట్టాడు. అరబ్బు ఓడని నిలువునా దహించమని తన సైనికులని ఆదేశించాడు. ప్రమాదాన్ని గుర్తించిన అరబ్బులు తమ వద్ద మిగిలిన ఆయుధాలని వాస్కో బృందానికి సమర్పించుకోడానికి ప్రయత్నించారు. కాని వాస్కో ప్రదర్శించిన పాశవికతను వారి చర్యలు మార్చలేకపోయాయి. నాలుగు పగళ్ళు, నాలుగు రాత్రుల పాటు ఓడ మంటల్లో రగిలింది. ఓడలోని ప్రయాణీకులలో ఒక్కరు కూడా ప్రాణాలతో మిగలలేదు.<br /><br />అలా ఎంతో మంది స్త్రీలు, పిల్లలు ఉన్న ఓడని నిలువునా దహించిన ఘట్టం సముద్ర యాన చరిత్రలోనే ఓ అతి చేదైన, క్రూరమైన ఘట్టంగా నిలిచిపోయింది. ఆ సందర్భంలో వాస్కో ద గామా ప్రదర్శించిన కాసాయి స్వభావం ముందు సముద్రపు దొంగలు చేసే దురాగతాలు కూడా దిగదుడుపే.<br /></div><br /><br /><br /><div>అరబ్బు ఓడలో మంటలు ఆరినా వాస్కో ద గామా లో రగులుతున్న క్రూర, ప్రతీకార జ్వాలలు మాత్రం అరలేదు. కాలికట్ ని ఏలే జామొరిన్ మీద దెబ్బ కొట్టడానికి ఓ పన్నాగం పన్నాడు.<br /></div><br /><br /><br /><div>(ఇంకా వుంది) </div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-3853580247740478817?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-2919967051343519082011-12-13T23:34:00.004+05:302011-12-13T23:42:53.787+05:30<div><br /><div><br /><div>దృగ్గోచర కాంతిమితికి సంబంధించిన కొన్ని భావనలని అర్థం చేసుకోవాలంటే, కాంతిని ఓ ద్రవంగా ఊహించుకుంటే సులభంగా ఉంటుంది. కాంతి కూడా ద్రవం లాగా ప్రవహిస్తుంది. ఓ కొళాయి లోంచి నీరు ప్రవహించినట్టు, ఓ టార్చి లోంచి కాంతి బయటికి ప్రవహించినట్టు ఊహించుకోవచ్చు. కాంతి పుంజంలోని కిరణాలు విస్తరించకుండా సమాంతరంగా (లేజర్ లోలాగా) ప్రసారం అయినప్పుడు, ఆ పుంజానికి అధిక బలం వస్తుందని, దాంతో స్టీలు లాంటి కఠినమైన పదార్థాలని కూడా కోయవచ్చని ముందు చదువుకున్నాం. అదే విధంగా నీటిని కూడా సన్నని, వేగవంతమైన ధారగా కేంద్రీకృతం చేసినప్పుడు, అలాంటి ధారతో కూడా స్టీలుని కోయవచ్చు. </div><br /><div><br />ఇలాంటి పోలికని వాడుకుని కాంతిమితికి సంబంధించిన కొన్ని భావనలని అర్థం చేసుకోడానికి ప్రయత్నిద్దాం. ముందుగా ఒక నీటి ప్రవాహాన్ని తీసుకుని, ఆ ప్రవాహాన్ని కొలిచే విషయంలో కొన్ని కొత్త భావాలని రూపొందిద్దాం. తరువాత అలాంటి భావాలనే కాంతిమితిలో ఎలా వాడుకోవచ్చో చూద్దాం.<br /><a href="http://4.bp.blogspot.com/-3-jRXy2gC8s/TueUHcuF0fI/AAAAAAAABEM/I_Kw5YN44q4/s1600/fig1_water_light.png"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; FLOAT: left; HEIGHT: 148px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5685675910268047858" border="0" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/-3-jRXy2gC8s/TueUHcuF0fI/AAAAAAAABEM/I_Kw5YN44q4/s320/fig1_water_light.png" /></a><br />ఒక సమతలంలో ఉన్న చిన్న రంధ్రం లోంచి నీరు పైకి ఉబుకుతోంది అనుకుందాం (చిత్రం 1). అలా పైకి వస్తున్న నీరు తలంలో అన్ని దిశలా ప్రవహిస్తోంది. ఆ రంధ్రాన్ని ఒక ‘నీటి జనకం’గా తీసుకోవచ్చు. ఈ జనకాన్ని కొలిచే కొన్ని భావనలని పరిచయం చేసుకుందాం.<br />చిత్రం - 1 </div><br /><div><br />ప్రవాహం – ఇది సెకనుకి ఎంత నీరు జనకం లోంచి బయటికి ప్రవహిస్తోందో చెప్తుంది. బయటికి వచ్చే నీరు అన్ని దిశలలోను ప్రవహిస్తోంది. జలజనకం నుండి Q క్యూసెక్ ల (cc/sec) ప్రవాహం బయటికి వస్తోంది అనుకుందాం. అప్పుడు జలజనకం చుట్టూ r దూరంలో గీయబడ్డ ‘ఊహావృత్తం’ ని దాటే నీటి ప్రవాహం విలువ కూడా Q క్యూసెక్ లు మాత్రమే అవుతుంది అని సులభంగా అర్థం చేసుకోవచ్చు.<br /><br />అలా కాకుండా ఒక సెక్టారు (ఒక కోణం లోని భాగం) లో మాత్రం ప్రవహించే నీరుని కూడా కొలవొచ్చు. ఉదాహరణకి కింది చిత్రంలో తొంభై డిగ్రీల సెక్టారు (AOB) లో ప్రవహించే నీటి ప్రవాహం మొత్తం ప్రవాహంలో నాలుగోవంతు (Q/4) ఉంటుంది. </div><br /><div><br />చిత్రం - 2<br /><a href="http://1.bp.blogspot.com/-mA_102Wxmlw/TueUTEkPpjI/AAAAAAAABEY/lCSbBFIXNuA/s1600/fig2_water_light.png"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 316px; FLOAT: left; HEIGHT: 212px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5685676109942728242" border="0" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/-mA_102Wxmlw/TueUTEkPpjI/AAAAAAAABEY/lCSbBFIXNuA/s320/fig2_water_light.png" /></a></div><br /><div>జనకం యొక్క తీవ్రత – పైన చూసిన ప్రవాహం అనే భావన కోణం మీద ఆధారపడుతుంది. జనకం ఒక్కటే అయినా చిన్న కోణాన్ని తీసుకుంటే, ప్రవాహం తక్కువ అవుతుంది; పెద్ద కోణం అయితే ప్రవాహం ఎక్కువ అవుతుంది.<br />అలా కాకుండా ‘ప్రవాహం/కోణం’ అనే రాశిని తీసుకుంటే, అది జనకం యొక్క తీవ్రత గురించి చెప్తుంది. ఒక యూనిట్ కోణం లోంచి పోయే ప్రవాహం విలువే ‘తీవ్రత’.<br /><br />మరో సందర్భంలో కూడా ఈ ‘తీవ్రత’ అన్న భావన పనికొస్తుంది. పైన చిత్రం – 1 లో రంధ్రం నుండి Q క్యూసెక్కుల నీరు అన్ని దిశలా విస్తరిస్తోంది. <a href="http://4.bp.blogspot.com/-zK9GhcaJuFo/TueUlBqu70I/AAAAAAAABEk/mQS_YUYl530/s1600/fig3_water_light.png"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; FLOAT: left; HEIGHT: 206px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5685676418402283330" border="0" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/-zK9GhcaJuFo/TueUlBqu70I/AAAAAAAABEk/mQS_YUYl530/s320/fig3_water_light.png" /></a></div><br /><div><br />చిత్రం 3 లో రంధ్రం నుండీ Q క్యూసెక్కుల నీరే బయటీకి వస్తున్నా, అది కేవలం ఓ చిన్న కోణానికే పరిమితమై ఒక దిశలో ప్రవహిస్తోంది. </div><br /><div><br />చిత్రం – 3<br /><br />రెండవ ఉదాహరణలో నీటికి ‘తీవ్రత’ ఎక్కువ అవుతుంది. రెండు సందర్భాలలోను ‘జనకం’ లోంచి వస్తున్న మొత్తం ప్రవాహం ఒక్కటే. కాని రెండవ సందర్భంలో జనకం యొక్క ‘తీవ్రత’ ఎక్కువ. కనుక ‘జనకం యొక్క తీవ్రత’ యూనిట్లు ‘క్యూసెక్కు/రేడియన్’ .<br /><br />నీరు అన్ని పక్కలా సమంగా విస్తరించే జనకాలలో,<br />మొత్తం ప్రవాహం = తీవ్రత X బిందువు చుట్టూ మొత్తం కోణం<br />= తీవ్రత X 2 pi<br />అని సులభంగా గుర్తించొచ్చు.<br /><br />ఇప్పుడు ‘ధాటి’ అనే మరో భావనని గమనిద్దాం.<br /><br />జనకానికి దూరంగా ఒక బిందువు వద్ద నీటి ‘ధాటి’- </div><br /><div><br />ఇందాకటి నీటి జనకాన్నే మళ్లీ తీసుకుందాం. నీరు సమంగా అన్ని దిశలా విస్తరిస్తోంది. జనకానికి అల్లంత (r) దూరంలో ఒకడు యూనిట్ వ్యాసం ఉన్న ఓ సన్నని గొట్టంతో నీటిని పీల్చుకోవాలని చూస్తున్నాడు. గొట్టం యొక్క నోటి వద్ద నీటి ప్రవాహం ఎంత ఉంటే, అంతే పీల్చుకోగలడు. జనకానికి దగ్గరగా ఉంటే ఎక్కువ పీల్చుకోగలడని, దూరంగా ఉంటే తక్కువ పీల్చుకోగలడని సులభంగా గ్రహించవచ్చు. జనకం నుండి దూరం బట్టి మారే ఈ కొత్త లక్షణాన్ని ‘ధాటి’ అని పిలుద్దాం.<br /></div><br /><div>ఈ ధాటి జనకం నుండి దూరం మీద ఎలా ఆధారపడుతుంది?<br /></div><br /><div>r దూరంలో జనకం చుట్టూ గీసిన వృత్తం యొక్క చుట్టుకొలత = 2 p r<br />ఆ చుట్టుకొలతని దాటే నీటి ప్రవాహం = తీవ్రత X 2 p<br />జనకం నుండి r దూరంలో, d వ్యాసం ఉన్న గొట్టం లోకి పోయే ప్రవాహం విలువ =<br />మొత్తం ప్రవాహం X ( d /చుట్టుకొలత) = తీవ్రత X 2 p X(d/2 p r) = తీవ్రత X (d/r)<br />గొట్టం వ్యాసం ఒక యూనిట్ కనుక, అందులోంచి పోయే నీటి ప్రవాహం విలువ,<br />=తీవ్రత X (1/r)<br /><br />పై సూత్రం బట్టి ఈ ‘ధాటి’ అన్న రాశి జనకం యొక్క తీవ్రత బట్టి పెరుగుతుంది, జనకం నుండి దూరం బట్టి తగ్గుతుంది.<br /><br />ఈ భావనలన్నీ కాంతి ‘ప్రవాహం’ ని కొలిచే ప్రయత్నంలో ఎలా ఉపయోగపడతాయో చూద్దాం.<br />(ఇంకా వుంది) </div></div></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-291996705134351908?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-8252392109068013962011-12-07T20:18:00.002+05:302011-12-07T20:20:09.529+05:30<a href="http://3.bp.blogspot.com/-lyrsLJ_s1bk/Tt98-a7UUzI/AAAAAAAABEA/ioBZAn7ipDA/s1600/house_lighttube.png"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; FLOAT: left; HEIGHT: 227px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5683398666586706738" border="0" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/-lyrsLJ_s1bk/Tt98-a7UUzI/AAAAAAAABEA/ioBZAn7ipDA/s320/house_lighttube.png" /></a><br /><br /><div>వాల్యూమ్ బాగా పెంచి టీవీ చూడ్డం అలవాటు సుబ్బారావుకి. ఇక ఆదివారం వస్తే రోజల్లా ఆ టీవీ చప్పుళ్ళలోనే ఓలలాడూతుంటాడు. పక్కింటివాళ్లు తిడితే తలుపులు, కిటికీలు బిగించి మరీ చూడడం మొదలెట్టాడు. దాంతో పగలు కూడా ఇల్లంతా చీకటి. అందుకోసం ఆదివారం పగలంతా ఇంట్లో లైట్లు వెలుగుతుంటాయి. వారం అంతా అయ్యే పవర్ ఖర్చు ఒక్క ఆదివారం ఖర్చుతో సమానం. </div><br /><br /><br /><div><br />ఇలా తెచ్చిపెట్టుకున్న కారణాల వల్ల కాకపోయినా, ఈ రోజుల్లో నిటారుగా పెరిగే ‘ఫ్లాట్’ భవనాలలో, ఎన్నో ఇళ్లలో సరైన వెలుతురు సౌకర్యం లేక పగటి పూట కూడా ఇంట్లో దీపాలు వెలుతున్నాయి. ఆకాశమంతా కాంతి నిండినప్పుడు ఇంట్లో మన గుడ్డిదీపం ఎందుకు దండుగ అని ఆలోచించిన వాళ్లు కొందరు దీనికీ ఓ ఉపాయం ఆలోచించారు. చూరుకి కన్నం పెడితే కాంతి దానంతకు అదే లోపలికి వస్తుంది అంటారేమో! కాని ఆ పద్ధతిలో సమస్యలు ఏంటో మనకి తెలుసు. కనుక అలాంటి మోటు పద్ధతి కన్నా కాస్త సున్నితమైన పద్ధతి ఒకటుంది. ఈ పద్ధతినే ‘వెలుతురు గొట్టం’ అంటారు. ఈ పద్ధతిలో ఇంటి చూరులో ఓ గొట్టం ఉంటుంది. ఆ గొట్టం ఇంటి పైభాగాన్ని ఇంటి లోపలి భాగంతో కలుపుతుంది. గొట్టానికి బయటి కొసలో సూర్యరశ్మిని సేకరించే గుణం ఉంటుంది. అలా గొట్టంలో ప్రవేశించిన కాంతి ఇంట్లోపలికి వచ్చి ఇంటి లోపలిభాగాన్ని ప్రకాశవంతం చేస్తుంది. పైసా ఖర్చు లేకుండా!<br /><a href="http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/bf/Sonnenrohr.svg"></a><br />పేరు కొత్తదే గాని ఇలాంటి ఆలోచనలు ఎంతో కాలంగా ఉన్నాయి. మన దేశంలో కొన్ని పాత కాలపు ఇళ్ళలో చూరులో కన్నం పెట్టి అందులో గాజు పలకలని అమర్చుతారు. ఆ గాజు సామాన్యంగా అర్థపారదర్శకంగా ఉంటుంది. కనుక దాని ద్వారా వచ్చిన కాంతి కింద గదిలో అన్ని పక్కలా వెదజల్లబడుతుంది. ఇలాంటి నిర్మాణాలు ప్రాచీన ఈజిప్ట్ లో కూడా ఉన్నాయని అంటారు. 1850లలో లండన్లో పాల్ షాప్వీ అనే వ్యక్తి రకరకాల అద్దాలతో కాంతిని ప్రతిబింబింపజేసి ‘ఇంటి’రియర్ ని ప్రకాశవంతం చేసే పద్ధతులు కనిపెట్టాడు. ఇందుకోసం రకరకాల పదార్థాలతో చేసిన, రకరకాల ఆకారాలు గల అద్దాలని వాడాడు. ఆ అద్దాల మీద పేటెంట్లు తీసుకుని ఓ కంపెనీ కూడా పెట్టాడు.<br /></div><br /><br /><br /><div>1986 లో ఆస్ట్రేలియా కి చెందిన ‘సోలాట్యూబ్ ఇంటర్నేషనల్’ అనే కంపెనీ ఈ భావనని మళ్లీ తవ్వి తీసి దీని మీద కొన్ని కొత్త పేటెంట్లు తీసుకుంది. ఇళ్లలోనే కాక, వాణిజ్య భవనాలలో కూడా వీటి వినియోగం బాగా పెరిగింది. భూగర్భంలో ఉండే మెట్రో స్టేషన్లలో లైట్లకి చాలా ఖర్చు అవుతుంది. బెర్లిన్ నగరంలో భూగర్బంలో ఉండే ఓ స్టేషన్లో వీటిని అద్భుతంగా వాడుతున్నారు. బయట మబ్బేస్తే తప్ప బాగా ఎండకాసిన సమయాల్లో ఈ కాంతికి, మామూలు విద్యుత్ కాంతికి మధ్య తేడాయే తెలీదు. సౌర నాళం, కాంతి నాళం, వెలుతురు గొట్టం, ఇలా ఎన్నో పేర్లతో ఇది అమ్మబడుతోంది.<br /><br />ఈ వెలుతురు గొట్టంలో పైన కొసలో ఓ అర్థగోళాకారపు కటకం (లెన్స్) ఉంటుంది. దీని వల్ల చూట్టూ ఉండే కాంతి నాళంలోకి కేంద్రీకరించబడుతుంది. కొన్ని అధునాతన పరికరాలలో సూర్యుడి చలనాన్ని అనుసరించే ‘హీలియోస్టాట్’ ఉంటుంది. దీని వల్ల, పొద్దుతిరుగుడు పూవులో లాగ, సూర్యుడు ఉన్న దిశలోనే పై కొస తిరిగి ఉంటుంది. ఆ విధంగా ఎక్కువ కాంతి నాళంలోకి ప్రవేశించే అవకాశం ఉంటుంది. (ఈ హీలియోస్టాట్ ఉంటే రాత్రి వేళ వెన్నెల కాంతులని కూడా ఇంట్లోకి రాబట్టుకోవచ్చు). నాళం లోపలి వైపు కాంతిని ప్రతిబింబించే పదార్థపు పూత ఉంటుంది. అందువల్ల కాంతి దారిలో నష్టం కాకుండా అవతలి కొస వరకు పోతుంది. ఈ పదార్థం యొక్క ప్రతిబింబించే సామర్థ్యం మీదే పరికరం యొక్క పనితీరు ఆధారపడుతుంది. అవతలి కొసలో కాంతిని వ్యాపింపజేసే డిఫ్యూసర్ అమర్చబడి ఉంటుంది.<br /><br />ఖాళీ నాళాలు కాకుండా ఆప్టిక్ ఫైబర్లని ఉపయోగించి ఇలాంటి పరికరాలు చేసే ప్రయత్నాలు జరిగాయి.ఆమెరికాలోని ఓక్రిడ్జ్ నేషనల్ లాబరేటరీ లో 2004 లో ఇలాంటి ప్రయత్నాలు జరిగాయి. ఆ పరికరాన్ని 2005లో సన్లైట్ డైరెక్ట్ అనే కంపెనీ అమ్మకానికి పెట్టింది. 2009 కల్లా ఆ అమ్మకం నిలిచిపోయింది. ఐఐటి చెన్నై లో కూడా కొన్నేళ్ల క్రితం ఆప్టిక్ ఫైబర్ల మీద ఆధారపడ్డ వెలుతురు గొట్టాల మీద పరిశోధనలు జరిగాయి. పరాన్స్ సోలార్ లైటింగ్ ఏబీ అనే కంపెనీ మరింత అధునాతనమైన ‘పాలి మితిల్ మిత్ అక్రిలేట్’ అనే పదార్థంతో తయారుచెయ్యబడ్డ ఆప్టిక్ ఫైబర్లని వాడింది. కాని ఈ పరికరాలు చాలా ఖరీదైనవి. బేస్ మోడల్ ఖర్చే పది వేల డాలర్లు ఉంటుంది.<br /></div><br /><br /><br /><div>ఇళ్ళలో విద్యుత్ దీపాల విద్యుత్తు కయ్యే ఖర్చుని తగ్గించే పరికరాల వెల లక్షల్లో ఉంటే మొదటికే మోసం వస్తుంది. ఈ సమస్యని తీర్చడానికి అన్నట్టుగా ఓ అద్భుతమైన సౌర దీపాన్ని తయారుచేశారు. పేదవాడల్లో కూడా వాడదగ్గ ఈ పరికరాన్ని ఎవరికి వారే తయారుచేసుకోవచ్చు. దీని తయారీకి ముఖ్యంగా కావలసినది ఓ ఖాళీ రెండు లీటర్ల మినిరల్ వాటర్ బాటిల్, చెంచాడు క్లోరిన్, ఓ చిన్న అలూమినమ్ రేకు, కాస్తంత జిగురు. బాటిల్ లో నీరు నింపి అందులో క్లోరిన్ కలపాలి. దాని వల్ల నీరు అర్థపారదర్శకంగా తయారవుతుంది. అలూమినమ్ రేకులో తగినంత పరిమాణం గల కన్నం చేసి అందులో సీసాని దూర్చాలి. సీసా కదలకుండా జిగురు వాడాలి. ఇప్పుడు చూరులో సీసా పట్టేటంత చిన్న కన్నం చేసి అందులో, మూత ఇంట్లోకి వచ్చేట్టుగా, ఈ సీసాని దూర్చాలి. రేకు అడ్డు ఉంటుంది కనుక సీసా కిందపడదు. సీసా పైభాగంలో పడ్డ సూర్యకాంతి సీసాలోని నీట్లో వ్యాపిస్తుంది. కింద గదిలో ఉండి చూసే వారికి సీసా ఓ విద్యుత్ దీపంలా ప్రకాశించడం కనిపిస్తుంది.<br /></div><br /><br /><br /><div>References:<br />http://www.solatube.com/<br />http://en.wikipedia.org/wiki/Light_tube</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-825239210906801396?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-33907931058779040692011-12-06T07:50:00.003+05:302011-12-06T07:56:26.115+05:30<div><br />మర్నాడు ఉదయం ఐదింటికి మాకు ఆతిథ్యం ఇచ్చిన రైతు కుటుంబానికి వీడ్కోలు చెప్పాం. మామయ్య అతికష్టం మీద ఆ రైతుకి ఇవ్వాల్సిన పారితోషకం అతగాడు వద్దంటున్నా బలవంతంగా చేతిలో పెట్టాడు. హన్స్ ఇచ్చిన సంజ్ఞతో బృందం అంతా బయల్దేరింది.<br /><br />గర్దర్ నుండి ఓ నూరు గజాల దూరం వచ్చామో లేదో మట్టిలో కొన్ని మార్పులు రావడం కనిపించింది. అంతవరకు పొడిగా ఉన్న నేల కాస్తా చితకనేలగా మారి నడవడం కష్టం అయ్యింది. మాకు కుడి వైపున ఓ బృహత్తరమైన పర్వత శ్రేణి పెట్టని కోటలా విస్తరించింది. అక్కడక్కడ చిన్న చిట్టేర్లు దాటాల్సి వచ్చినప్పుడు, మా సామాన్లు తడవకుండా జాగ్రత్తపడుతూ, ముందుకి సాగిపోయాం.<br /><br />పోను పోను ఎడారి ఇంకా విస్తారంగా, ఇంకా దుస్తారంగా మారసాగింది. అప్పుడప్పుడు అల్లంత దూరంలో ఎదో మానవాకృతి కనిపిస్తుంది. మమ్మల్ని చూడగానే అట్నుంచి అటే మాయమవుతుంది. వాళ్లు అలా ఎందుకు పారిపోతున్నారో నాకైతే మొదట అర్థం కాలేదు. కొన్ని సార్లు ఓ మలుపు తిరగగానే మా ఎదుటే ఓ మానవాకారం సాక్షాత్కరిస్తుంది. చాలీ చాలని మురికి బట్టలతో, జుట్టులేని చర్మంతో, ఒడలంతా పుండ్లతో, వికారమైన ఆ రూపాన్ని చూడగానే చెప్పలేని జుగుప్స కలిగేది. </div><br /><div><br />అలా ఒకసారి మమ్మల్ని చూడగానే ఓ వ్యక్తి పారిపోబోయాడు. కాని కనుమరుగు అయ్యేలోపే హన్స్ మర్యాదగా, “సెల్వెర్టూ” అని సంబోధించాడు. మామయ్య వైపు తిరిగి, “స్పెటెల్స్క్” అన్నాడు. </div><br /><div><br />“కుష్టువాడా?” అన్నాడు మామయ్య ఉలిక్కిపడుతూ.<br /></div><br /><div>ఈ దారుణమైన కుష్టువ్యాధి ఐస్లాండ్ లో సర్వసామాన్యంగా కనిపిస్తుంది. ఇది అంటువ్యాధి కాదు, అనువంశికమైన వ్యాధి. కుష్టువాళ్లు వివాహానికి అర్హులు కారు.<br /><br />పోగా పోగా నేల మీద ఆ కాస్త పచ్చిక కూడా కనిపించకుండా పోతోంది. అక్కడక్కడ చిన్న బిర్చ్ మొక్కలు తప్ప చెప్పుకోదగ్గ చెట్లే కనిపించలేదు. అలాగే యజమానులు వదిలేసి వెళ్లిన కొన్ని నిర్భాగ్యపు పోనీలు తప్ప ఎక్కడా పెద్దగా జంతువులు కూడా కనిపించలేదు. అప్పుడప్పుడు తల పైకెత్తి చూస్తే తన విశాలమైన రెక్కల మీద గాలికెరటాలపై స్వైరవిహారం చేసే డేగ కనిపిస్తుంది. కాని అంతలోనే అది వేగం పెంచి దక్షిణ దిశగా దూసుకుపోతుంది. ఈ నిస్సారమైన దృశ్యాలన్నీ చూస్తుంటే నాకు కాస్త ఇంటి మీదకి మనసు మళ్లింది. హిమ ఎడారి లాంటి ఈ ఉత్తర భూమిని వదిలి, గొప్ప జీవన సౌరభాలతో పరిమళించే దక్షిణ దేశం మీదకి ఆలోచనలు పోయాయి.<br /><br />తరువాత కొన్ని చిన్న చిన్న ఏళ్లు దాటాక ఓ పెద్ద నది దాటాల్సి వచ్చింది. అవతలి గట్టు నుంచి ఓ మైలు దూరంలో ఉన్న అల్ఫటేన్స్ అనే గ్రామాన్ని చేరుకున్నాం.<br /><br />ఆ సాయంకాలం ట్రౌట్ లు, పైక్ లు మొదలైన జలచరాల మయమైన రెండు నదులని (వాటి పేర్లు ఆల్ఫా, హేటా) దాటాం. ఆ రాత్రికి ఓ నిర్జన భవనంలో బస చెయ్యాల్సి వచ్చింది. స్కాండినావియా దేశాల్లో ఎల్ఫిన్లు అనే ఒక రకమైన అదృశ్య జీవులు ఉంటారని ఎన్నో గాధలు ఉన్నాయి. ఈ భవంతి నిండా ఎల్ఫిన్లు కలయదిరుగుతున్నారన్న ఊహకి రాత్రంతా కునుకు పట్టలేదు.<br /><br />ఆ మర్నాడు కూడా పెద్దగా విశేషాలేమీ జరగలేదు. బురద నేల, భరించరాని ఎడారి నిశ్శబ్దం – రోజంతా వీటితోనే గడచిపోయింది. రాత్రి అయ్యేసరికి ఇంచుమించు సగం దూరం వచ్చేశాం. క్రోసోల్బ్ట్ అనే ఊళ్లో ఆ రాత్రికి బస చేశాం.<br /><br />జూన్ పందొమ్మిది. గట్టి పడ్డ లావా మీద ఓ మైలు (అది ఐస్లాండిక్ మైలు!) దూరం నడిచాం. ఈ దేశంలో ఇలాంటి నేలని ‘హ్రౌన్’ అంటారు. దట్టమైన వైర్ల <a href="http://1.bp.blogspot.com/-BL_ytsAE7m8/Tt18n7Pi_MI/AAAAAAAABD0/6v7BH0F-9b8/s1600/iceland_hraun.jpg"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; FLOAT: left; HEIGHT: 155px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5682835330171075778" border="0" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/-BL_ytsAE7m8/Tt18n7Pi_MI/AAAAAAAABD0/6v7BH0F-9b8/s320/iceland_hraun.jpg" /></a>కట్టలని అల్లిబిల్లిగా, గజిబిజిగా, వికృతంగా నేలంతా పరిచినట్టు ఉంటుంది. ఒకప్పుడు ఎర్రగా కుతకుతలాడుతూ ఈ నేలంతా ప్రవహించిన ద్రవం ఇప్పుడు నల్లగా గట్టిపడి ఆ భూమి రూపురేఖలని మార్చేసింది. అక్కడక్కడా మిగిలిన శిధిలాలు ఒకప్పటి భీకర అగ్నిపర్వత విస్ఫోటాలకి ఆనవాళ్లుగా నిలిచాయి. అగ్నిపర్వతాలు నిష్క్రియం అయిపోయినా, కొన్ని చోట్ల వేణ్ణీటి బుగ్గల నుండి ఇప్పటికీ ఆవిర్లు తన్నుకొస్తున్నాయి.<br /><br />ఈ దృశ్యాలన్నీ చూసే తీరిక లేక గబగబ ముందుకి సాగిపోయాం. దగరలో ఉన్న పర్వతాల పాదాల వద్ద నేల అంతా చిత్తడిగా ఉంది. చుట్టుపక్కల కొన్ని చిన్న చెరువులు ఉన్నాయి. ఇక ఇక్కణ్ణుంచి మా గమనదిశ పశ్చిమంగా తిరిగింది. ఫాక్సా ఖాతం దిశగా ముందుకి సాగిపోయాం. ఐదు మైళ్ల దూరంలో స్నెఫెల్ పర్వతపు తెల్లని జంట శిఖరాలు మబ్బుల్లోంచి దూసుకుపోతున్నాయి.<br /><br />గుర్రాలు అలుపు లేకుండా నడుస్తున్నాయి. వాటి కన్నా నేనే ఎక్కువ అలిసిపోయినట్టు ఉన్నాను. గుర్రాల లాగానే మామయ్య కూడా పెద్దగా అలిసిపోయినట్టు కనిపించలేదు మరి. ఆయన ఓపికకి నిజంగా మెచ్చుకోవాలి. ఇక మా బృందానికి దారి చూపిస్తున్న హన్స్ కి ఇదంతా ఓ సరదా షికారులా ఉన్నట్టుంది.<br /><br />జూన్ ఇరవై. సాయంకాలం ఆరు గంటలకి సముద్ర తీరం మీద ఉన్న బుదిర్ అనే గ్రామాన్ని చేరుకున్నాం. మా గైడుకి అందాల్సిన బకాయిలు అన్నీ అక్కడ మామయ్య తీర్చేశాడు. అక్కడ మేము హన్స్ బంధువుల ఇంట్ళోనే బస చేశాం. వీళ్లకి కాస్త ఇబ్బంది అయినా హాయిగా ఇక్కడే ఓ రెండు రోజులు సేద దీరుదాం అని నిశ్చయించేసుకున్నాను. కాని మామయ్యకి అలాంటి వాటి మీద పెద్దగా నమ్మకం లేదు. మర్నాడు ఉదయానే ఠంచనుగా గుర్రం ఎక్కమన్నాడు.<br /><br />ఓ బృహత్తరమైన అగ్నిపర్వతం చూట్టూ మా ప్రదక్షిణ మొదలయ్యింది. ఆ పర్వతం యొక్క ఉన్కి గురించి ఆ పరిసరాల మట్టి కూడా సాక్షం చెబుతోంది. ఆ పర్వతపు గ్రానైట్ పునాదులు ఏదో మహావృక్షపు విస్తృతమైన వేళ్లలా భూగర్భంలోకి లోతుగా చొచ్చుకుపోతున్నాయి. ప్రొఫెసరు ఆ పర్వతం కేసే కన్నార్పకుండా కాసేపు చూశాడు. “ఎలాగైనా ఈ రాకాసిని జయిస్తాను,” అంటూ పిడికిలి బిగించి బిగ్గరగా ప్రతిజ్ఞ చేశాడు.<br /><br />మరో నాలుగు గంటల నడక తరువాత స్టాపీ అనే చిన్న ఊళ్లో మా గుర్రాలు ఓ అర్చకుడి ఇంటి గుమ్మంలో వాటికవే ఆగిపోయాయి.<br /><br />(పదమూడవ అధ్యాయం సమాప్తం)<br />(ఇంక వుంది)<br /><br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-3390793105877904069?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-90794778843012188142011-12-04T10:30:00.004+05:302012-01-03T20:20:09.696+05:30ఈ బ్లాగ్ లో తరచు ఒక వివాదాంశం తలెత్తుతూ ఉంటుంది. ఆధునిక విజ్ఞానం గురించి విస్తారంగా చెప్పుకోవడం ఒక విధంగా ప్రాచీన భారత విజ్ఞానాన్ని, అసలు మొత్తం భారతీయ సంస్కృతినే కించపరిచినట్టుగానిర్లక్ష్యం చేసినట్టుగా కొంత మంది భావిస్తూ ఉంటారు. ఆ ధోరణిలో ఎన్నో కామెంట్లు కూడా గతంలో చూశాం. ఈ నేపథ్యంలో కొన్ని విషయాలు స్పష్టీకరించదలచుకున్నాను.<br /><br />ఆధునిక విజ్ఞానం "పాశ్చాత్య" విజ్ఞానం కాదు. విశ్వజనీన విజ్ఞానం. దాని ఆరంభంలో కొన్ని శతాబ్దాల క్రితం పాశ్చాత్యులు ప్రముఖ పాత్ర పోషించి ఉండొచ్చును గాక. గత శతాబ్దాలలో కూడా వారే ఎంతో కృషి చేసి ఉండొచ్చును గాక. కాని ఈ ఇరవయ్యొకటవ శతాబ్దంలో వైజ్ఞానిక ఆవిష్కరణ ఒక అంతర్జాతీయ ప్రయాస అయిపోయింది. తూర్పుకి, పడమరకి చెందిన ఎన్నో దేశాల వారు కలగలిసి విజ్ఞానపు సరిహద్దులను ముందుకు తోస్తున్నారు. కనుక అది<br />పాశ్చాత్య విషయం అనడం అసమంజసం.<br /><br />ఇది ఇలా ఉండగా అసలు ఆధునిక విజ్ఞానం లోని తత్వం వ్యక్తులకి, జాతులకి, దేశాలకి, సంస్కృతులకి అతీతమైన తత్వం. ఏ దేశం చెప్పినా, ఏ సంస్కృతి నమ్మినా చివరి మాట ప్రకృతిదే, యదార్థానిదే. "మా సంస్కృతి చెప్పింది కనుక ఇది గొప్పది" అనడం వైజ్ఞానిక తత్వానికి పూర్తి వ్యతిరేకం. ఆ చెప్పిన విషయాన్ని యదార్థం సమర్ధిస్తోందా లేదా అన్నదాన్ని మళ్ళీ మళ్లీ పరీక్షించి తేల్చుకున్న తరువాతేదాని గొప్పదనాన్ని ఒప్పుకోవడం జరుగుతుంది.<br /><br />కాని మన గతానికి చెందిన విషయాలని నిర్వివాదంగా ఒప్పుకోవాలి, ప్రశంసించాలి అన్నట్టుగా కొంతమంది పట్టుబడతారు. కాని ఆ విషయాలని ఒక్కొక్క దాన్ని ప్రశ్నించి, దాన్ని యదార్థం సమర్ధిస్తోందా లేదా అని సరిచూసి, అప్పుడు దాన్ని ఒప్పుకునేటంత సహనం గాని, సద్భావం గాని, సామర్థ్యం గాని ఈ కోవకి చెందిన వ్యక్తులకి ఉన్నట్టు లేవు. ఈ రకమైన cultural chauvinism ఒక విధంగా మన వెనుకబాటు తనానికి కారణం కావచ్చు.<br /><br />దాని గురించి Sri Aurobindo రాసిన "Foundations of Indian Culture" నుంచి ఒక చిన్న అంశాన్ని ఇక్కడ పోస్ట్ చేసున్నాను.<br /><br />"...For there are a plenty of Indians now who are for a stubbornly static defense [of ancient Indian culture], and whatever aggressiveness they put into it consists in a rather vulgar and unthinking cultural chauvinism which holds that whatever we have is good for us because it is Indian or even that whatever is in India is the best, because it is the creation of the Rishis. As if all the later clumsy and chaotic developments were laid down by those much misused, much misapplied and often very much forged founders of our culture. ... It [such defense] amounts to an attempt to sit stubbornly still while the Shakti of the world is rapidly moving on her way, and not only the Shakti of the world but the Shakti of India also. ...The past has to be used and spent as mobile and current capital for some larger profit, acquisition and development of the future: but to gain we must release, we must part with something in order to grow and live more richly, - that is thelaw of universal existence. Otherwise the life within us will stagnate and perish in its immobile torpor. Thus to shrink from enlargement and change is too a false confession of impotence. It is to hold that India's creative capacity in religion and in philosophy came to an end with Shankara, Ramanuja, Madhwa and Chaitanya and in social construction with Raghunandan and Vidyaranya. It is to rest in art and poetry either in a blank and uncreative void or in a vain and lifeless repetition of spent forms and motives. It is to cling to social forms that are crumbling and will continue to crumble in spite of our efforts and risk to be crushed in their collapse.<br /><br />"The objection to any large change - for a large and bold change is needed and no peddling will serve our purpose - can be given a plausible turn only if we rest it on the contention that the forms of a culture are the right rhythm of its spirit and in breaking the rhythm we may expel the spirit and dissipate the harmony forever. Yes, but though the Spirit is eternal in its essence and in the fundamental principles of its harmony immutable, the actual rhythm of its self-expression inform is ever mutable...To recognize defect in the form is not to deny the inherent spirit; it is rather the condition for moving onward to a greater future amplitude, a more perfect realization, a happier outflow of the Truth we harbour. Whether we shall actually find a greater expression than the past gave us, depends on our own selves, on our capacity of response to the eternal Power and Wisdom and the illumination of the Shakti within us and on our skill in works, the skill that comes by unity with the eternal Spirit we are in the measure of our light labouring to express;yogah karmasu kaushalam.<br /><br /><br />"This from the standpoint of Indian culture, and that must be always for us the fist consideration and the intrinsic standpoint. But there is also the standpoint of the pressure of the Time Spirit upon us...Here too the policy of new creation imposes itself as the sure and only effective way. Even if to stand still and stiff within our well-defended gates were desirable, it is no longer possible. ...For good or ill the world is with us; the flood of modern ideas and forces are pouring in and will take no denial. There are two ways of meeting them, either to offer a forlorn and hopeless resistance or to seize and subjugate them. If we offer only an inert or stubborn passive resistance, they will still come in on us, break down our defenses where they are weakest, sap them where they are stiffer, and where they can do neither, steal in unknown or ill-apprehended by underground mine and tunnel. Entering unassimilated they will act as disruptive forces, and it will be only partly by outward attack but much more by an inward explosion that this ancient Indian civilisation be shattered to pieces. Ominous sparks are already beginning to run about which nobody knows how to extinguish, and if we could extinguish them we should not bebetter off, for we should yet have to deal with the source from which they are starting. Even the most rigid defenders of the present in the name of the past show in their every word how strongly they have been affected by the new ways of thinking. Many if not most are calling passionately,calling inevitably for innovations in certain fields, changes that are European in spirit and method which once admitted without some radical assimilation and Indianization, will end by breaking the social structure they are defending. That arises from confusion of thought and an incapacity ofpower. Because we are unable to think and create in certain fields, we are obliged to borrow without assimilation or with only an illusory pretence of assimilation. Because we cannot see the whole sense of what we are doing from a high inner and commanding point of vision, we are busy bringing together disparates without any saving reconciliation. A slow combustionand a swift explosion are likely to be the end of our efforts.<br /><br />"...What we have to do is to front the attack with new and more powerful formations which will not only throw it back, but even, where that is possible and helpful to the race, carry the war into the assailant's country. At the same time we must take by a strong creative assimilation whatever answers to our own needs and responds to the Indian spirit. In certain directions, as yet all too few, we have begun both these movements. In others we have simply created an unintelligent mixture or else have taken and are still taking over rash crude and undigested borrowings. Imitation, a rough and haphazard borrowing of the assilant's engines and methods may be temporarily useful, but by itself it is only another way of submitting to conquest. A stark appropriation is not sufficient; successful assimilation to the Indian spirit is the needed movement. The problem is one of great immediate difficulty and stupendous in its proportions and we have not approached it with wisdom and insight. All the more pressing is the need to awaken to the situation and meet it with original thinking and a conscious action wise and powerful in insight and sure in process. A mastering and helpful assimilation of new stuff into an eternal body has always been in the past a peculiar power of the genius of India."<br /><br />Sri Aurobindo From "Foundations of Indian Culture"<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-9079477884301218814?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com108tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-15229773603272453042011-12-03T08:59:00.007+05:302011-12-03T10:16:39.433+05:30<div><br /><br /><div><br /><br /><div>కాంతి పుంజాలలో కిరణాలు ఏవిధంగా విస్తరిస్తాయి అన్నదాన్ని బట్టి కాంతి పుంజాలని మూడు రకాలుగా విభజించవచ్చు.<br /></div><br /><br /><div><br />అపసరణ కాంతి పుంజాలు (divergent light beams)<br /></div><br /><br /><div>సామాన్యంగా వాస్తవ ప్రపంచంలో మనకి కనిపించే కంతి పుంజాలలో కిరణాలు ఒకదాని నుండి ఒకటి దూరం అవుతున్నట్టుగా ప్రసారం అవుతాయి. అలాంటి పుంజాన్ని అపసరణ కాంతి పుంజం (divergent light beam) అంటారు. ఇంతవరకు చూసిన కాంతి పుంజాల ( సినిమా ప్రొజెక్టర్, లైట్ హౌస్ మొ॥) ఉదాహరణల్లో అన్నీ అపసరణ కాంతి పుంజాలే.<br /><br />సమాంతర కాంతి పుంజాలు (parallel light beams)<br /></div><br /><br /><div>సామాన్యంగా కాంతి పుంజంలోని కిరణాలకి వ్యాపించే గుణం ఉంటుంది. కనుక మనకి ఎక్కువగా బయట అపసరణ కాంతి పుంజాలే కనిపిస్తుంటాయి. కాని కొన్ని ప్రత్యేకమైన కాంతి జనకాల నుండి వచ్చే కాంతి పుంజంలో కాంతి రేఖలు వ్యాపించకుండా, సమాంతరంగా ప్రయాణిస్తాయి. అలాంటి కాంతి పుంజాలని సమాంతర కాంతి పుంజాలు అంటారు.<br /><br />సమాంతర కాంతి పుంజానికి ఉదాహరణ – <a href="http://2.bp.blogspot.com/-J4wY7BQNyas/TtmYWYi5oDI/AAAAAAAABDE/HfyAFeXEn8U/s1600/green_laser_F3_jpg_w560h315.jpg"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; FLOAT: left; HEIGHT: 180px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5681739915217969202" border="0" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/-J4wY7BQNyas/TtmYWYi5oDI/AAAAAAAABDE/HfyAFeXEn8U/s320/green_laser_F3_jpg_w560h315.jpg" /></a><br /></div><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><div>లేజర్ కాంతి - వాస్తవ సాధనాలలో అతి సన్నని కాంతి పుంజాన్ని వెలువరించే సాధనం లేజర్. దాని నుండి వెలువడే సన్నని కిరణాన్ని చిత్రంలో చూడొచ్చు.<br /></div><br /><br /><div>లేజర్ నుండి వచ్చే కాంతి పుంజం అతి తక్కువగా వ్యాపిస్తుంది. లేజర్ యొక్క ఈ లక్షణం కారణంగా లేజర్ కి వాస్తవ ప్రపంచంలో ఎన్నో ప్రయోజనాలు ఉన్నాయి.<br /></div><br /><br /><div>మనకి దైనిక జీవితంలో కనిపించే అతి సామాన్యమైన లేజర్ పరికరం – లేజర్ పాయింటర్. దీని నుండి వచ్చే పుంజం అతి తక్కువ వ్యాపిస్తుంది కనుకనే, అల్లంత దూరంలో ఉండే తెర మీద చిన్న చుక్కలా పడుతుంది.<br /></div><br /><br /><div>అంతే కాక ఎంతో శక్తిని ఒక ప్రత్యేక దిశలో కేంద్రీకరించడం వల్ల లేజర్ లో అపారమైన శక్తి ఉంటుంది. అందుచేత లేజర్ తో స్టీలుని కూడా కచ్చితంగా కోయొచ్చు. <a href="http://2.bp.blogspot.com/-aTKW3bUT6l4/TtmZfBxGeWI/AAAAAAAABDc/xwq1Lt-4Xi8/s1600/steel_cutting_laser.png"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 247px; FLOAT: left; HEIGHT: 271px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5681741163233966434" border="0" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/-aTKW3bUT6l4/TtmZfBxGeWI/AAAAAAAABDc/xwq1Lt-4Xi8/s320/steel_cutting_laser.png" /></a><br /></div><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><div>స్టీలు పలకని కోస్తున్న లేజర్<br /><a href="http://www.pfh.com.au/laser.htm">http://www.pfh.com.au/laser.htm</a> <a href="http://2.bp.blogspot.com/-_r3_JCB44K0/TtmZxF-iqmI/AAAAAAAABDo/NZ33IaZE8Kg/s1600/eye_surgery_laser.png"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 164px; FLOAT: left; HEIGHT: 110px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5681741473601727074" border="0" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/-_r3_JCB44K0/TtmZxF-iqmI/AAAAAAAABDo/NZ33IaZE8Kg/s320/eye_surgery_laser.png" /></a><br /><br />లేజర్ తో అతి సూక్ష్మంగా ఒక చిన్న ప్రదేశంలో శక్తిని కేంద్రీకరించవచ్చు గనుక లేజర్ ని నేత్ర శస్త్రచికిత్సకి కూడా వాడుతారు.<br /><a href="http://www.lasersurgeryeye.me.uk/images/default0011.53788095.44507454.large.jpg" target="_blank"></a><br /><a href="http://www.lasersurgeryeye.me.uk/">http://www.lasersurgeryeye.me.uk/</a><br /><br /><br />అభిసరణ కాంతి పుంజాలు (convergent light beams)<br /></div><br /><br /><br /><div>ఈ రకం కాంతిపుంజాలలో కిరణాలు అన్నీ ఒక బిందువు వద్ద కేంద్రీకృతం అవుతున్నట్టు ఉంటాయి. ఒక కాంతిజనకం నుండి వచ్చే కిరణాలు సహజంగా ఒక దాని నుండి ఒకటి దూరం అవుతూ ఉంటాయి. కనుక అపసరణ కాంతిపుంజాలు సహజంగా క<a href="http://3.bp.blogspot.com/-vGUE8VuSHH8/TtmYvyRY-yI/AAAAAAAABDQ/JB6xYp27HSE/s1600/Large_convex_lens.jpg"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; FLOAT: left; HEIGHT: 208px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5681740351620578082" border="0" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/-vGUE8VuSHH8/TtmYvyRY-yI/AAAAAAAABDQ/JB6xYp27HSE/s320/Large_convex_lens.jpg" /></a>నిపిస్తాయి. అట్లా కాక అభిసరణ కాంతి పుంజాలని కృత్రిమంగా, పరికరాలని వాడి ఏర్పాటు చెయ్యాల్సి ఉంటుంది.<br /></div><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><div>ఉదాహరణ – ఒక కుంభాకార కటకాన్ని ఉపయోగించి, సూర్యకాంతిని కేంద్రీకరించి, కాగితాన్ని కాల్చే ప్రయోగాన్ని మీరు చేసే ఉంటారు. అందులో ఒక బిందువు వద్ద కేంద్రీకృతం అయ్యే కిరణాలు అభిసరణ పుంజానికి ఉదాహరణ అవుతాయి.<br /><br />కుంభాకార కటకం యొక్క ప్రభావం వల్ల మూడు సమాంతర కిరణాలు ఒక బిందువు వద్ద కలుస్తున్నాయి. అలా కలుస్తున్న కిరణాలు అభిసరణ పుంజాన్ని ఏర్పరుస్తున్నాయి. బిందువుని దాటి పోయాక కిరణాలు మళ్లీ వేరు పడుతున్నాయి. పుంజం యొక్క ఈ భాగం మళ్లీ అపసరణ పుంజం అవుతోందని గమనించాలి.</div><br /><br /><div></div></div></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-1522977360327245304?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-14765326559882883342011-12-01T08:14:00.002+05:302011-12-01T08:18:35.679+05:30<a href="http://4.bp.blogspot.com/-a0tATnM-HMY/TtbqcK1rRMI/AAAAAAAABC4/FMH2xFlodII/s1600/stormy_sea2.png"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; FLOAT: left; HEIGHT: 223px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5680985749641184450" border="0" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/-a0tATnM-HMY/TtbqcK1rRMI/AAAAAAAABC4/FMH2xFlodII/s320/stormy_sea2.png" /></a><br /><br /><div><br />కేవలం బహుమతులు నచ్చని దానికే రాజుకి తనపై అంత కోపం రావడం వాస్కో ద గామాకి ఆశ్చర్యం కలిగించింది. తరువాత వాకబు చెయ్యగా తన గురించి, పోర్చుగీస్ గురించి రాజుకి ఎవరో బోలెడు చాడీలు చెప్పినట్టు తెలిసింది. పోర్చుగీస్ వారు కాలికట్ కి రావడం మొదట్నుంచీ కూడా స్థానికులైన అరబ్ వర్తకులకి ఇష్టం లేదు. వాళ్లకి చెందవలసిన వాణిజ్య లాభాలు పోర్చుగీస్ వారు తన్నుకు పోతారని వారి భయం. అందుకే వాస్కో ద గామా గురించి లేని పోని కథలల్లి రాజుకి చెప్పారు. వాస్కో పరమ కిరాతకుడని, ఆఫ్రికా తీరం మీద ఎదురైన ఎంతో మందిని నానారీతుల్లో చిత్రహింస పెట్టాడని చెప్పి రాజుగారి మనసు మార్చేశారు.<br /></div><br /><br /><br /><div>మర్నాడు వాస్కో, తన బృందంతో కలిసి రాజమందిరాన్ని విడిచి తన ఓడలని చేరుకోవాలని బయల్దేరాడు. కాని ఆ ప్రయత్నంలో బృందం దారి తప్పి వేరు పడిపోయారు. దారి చూపించడానికి రాజు గారి అధికారుల్లో ఒకడి సహాయం కోరాడు వాస్కో. కాని ఆ అధికారి సహాయం చెయ్యడానికి నిరాకరించాడు. వీళ్లేదో కుట్ర పన్నుతున్నారని వాస్కోకి సందేహం కలిగింది. ఒక వార్తాహరుణ్ణి పంపించి తన సోదరుడైన పాలో ని జాగ్రత్తపడమని హెచ్చరించాడు. </div><br /><div><br />మరో రోజు వాస్కో బృందానికి రాజ మందిరంలోనే ఉండిపోవాల్సి వచ్చింది. మర్నాడు ఉదయం మళ్లీ వాస్కో తమ ఓడలని చేరుకోడానికి కొన్ని పడవలు కావాలని అడిగాడు. ఈ సారి నిరాకరించడమే కాకుండా వాస్కోని, తన బృందాన్ని రాజభటులు నిర్బంచించారు. దాంతో కాలికట్ రాజు అసలు రంగు బయట పడింది. వాస్కో బృందాన్ని విడుదల చెయ్యడానికి రాజుగారి అధికారులు కొత్త షరతు పెట్టారు. తమ ఓడలలో ఉన్న సరుకులన్నీ అప్పజెప్పితే విడుదల చేస్తాం అన్నారు. కొన్ని సరుకులని ఓడల నుండి దింపించి అప్పజెప్పమని వాస్కో తన తమ్ముడు పాలోకి సందేశం పంపాడు. సరుకులు అందగానే వాస్కో బృందాన్ని విడిచిపెట్టారు రాజభటులు.<br /></div><br /><br /><br /><div>వాస్కో బృందం వేగంగా తమ ఓడలు చేరుకున్నారు. వెంటనే పోర్చుగల్ కి బయల్దేరమని మూడు ఓడల కెప్టెన్లకి ఆదేశాలు ఇచ్చాడు. కాలికట్ మళ్లీ వస్తానని, పెద్ద మంది మార్బలంతో తిరిగి వచ్చి, రాజుకి బుధ్ధి చెప్తానని బెదిరిస్తూ లేఖ రాసి రాజు కి పంపాడు. పోర్చుగీస్ తో తగవు తమకి తగదని తెలుసుకున్న రాజు శాంతి సందేశం పంపాడు. కాని వాస్కో దానికి సుముఖంగా స్పందించలేదు. ఆగస్టు 29, 1498 వాస్కో బృందం పోర్చుగల్ కి పయనమయ్యారు. </div><br /><div><br />ఓడలు ఆఫ్రికా తీరం దిశగా పయనం అయ్యాయి. కాని బయల్దేరిన నాటి మధ్యాహ్నమే ఓ చిన్న దుర్ఘటన ఎదురయ్యింది. కాలికట్ నుండి అప్పటికి ఓడలు ఎంతో దూరం రాలేదు. ఓ డెబ్బై స్థానిక ఓడలు వాస్కో ఓడలని సమీపించసాగాయి. అవి వస్తున్నది యుద్ధం చెయ్యడానికేనని వాస్కోకి అర్థమయ్యింది. ఫిరంగులని పేల్చమని ఓడలకి ఆదేశించాడు. ఫిరంగులని పేల్చినా కూడా శత్రు నౌకలు తమని సమీపిస్తూనే ఉన్నాయి. కాని ఇంతలో ఉన్నట్లుండి ఆకాశంలో మేఘాలు క్రమ్మాయి. అంతవరకు ప్రశాంతంగా ఉన్న వాతావరణంలో ఒక్కసారిగా ముసురు క్రమ్మింది. ఉరుములు, మెరుపులతో తుఫాను విరుచుకుపడింది. ఆ ధాటికి శత్రునౌకలు చెల్లాచెదురు అయ్యాయి. పోరుకి ఇది అనువైన సమయం కాదని శత్రు నౌకలు వెనక్కి మళ్లాయి. ఈ దెబ్బతో వాస్కో ద గామాకి కూడా కాస్త వేడి చల్లారింది. అనవసరంగా కాలికట్ రాజుతో తగవు తెచ్చుకున్నానని తెలుసుకుని పశ్చాత్తాప పడ్డాడు. కాని ఇప్పుడు చేసేదేమీ లేదు.<br /></div><br /><br /><br /><div>సెప్టెంబర్ చివర్లో అంగదివా అనే దీవులని చేరుకున్నారు. ఆహారం, నీరు మొదలైన సరంజామా ఓడలకి ఎత్తించుకోవడానికి బృందం అక్కడ ఆగింది. ఆ వ్యవహారం సాగుతుంటే కాస్త దూరంలో రెండు పెద్ద ఓడలు తమని సమీపించడం కనిపించింది. అవి కూడా తమని నాశనం చెయ్యడానికి వస్తున్న శత్రు నౌకలే అనుకున్నాడు వాస్కో ద గామా. వాటి మీద ఫిరంగులని ప్రయోగించమని నావికులని ఆదేశించాడు. వచ్చిన నౌకలలో ఒకటి తప్పించుకుంది. రెండో నౌకకి చుక్కాని విరిగిపోవడం వల్ల తప్పించుకోలేక పోయింది. వాస్కో మనుషులు ఆ ఓడని ఆక్రమించుకోబోయే సరికి ఆ నౌకలోని సిబ్బంది నౌకని విడిచిపెట్టి పారిపోయారు.<br /><a href="http://www.schoonerman.com/Voyage-to-Virginia.JPG" target="_blank"></a><br />ఆఫ్రికా తూర్పు తీరం దిశగా ప్రయాణం కొనసాగింది. కాలికట్ కి ఆఫ్రికా తీరానికి మధ్య దూరం మరీ ఎక్కువ కాకపోయినా వాతావరణ పరిస్థితుల వల్ల, సముద్ర పరిస్థితుల వల్ల ప్రయాణం కఠినమయ్యింది. సముద్ర పవనాలు అనుకూలించలేదు. గమనం బాగా మందగించింది. ఆహారం నిలువలు వేగంగా తరిగిపోతున్నాయి. గతంలో జరినట్టే మళ్లీ నావికులు స్కర్వీ వ్యాధి వాతన పడ్డారు. ఆ దెబ్బకి ముప్పై మంది నావికులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ఇక ఒక దశలో ఇండియాకి వెనక్కి తిరిగి వెళ్ళక తప్పదని అనిపించింది. కాని అదృష్టవశాత్తు ఒక దశలో సానుకూల పవనాలు వీచాయి. ప్రయాణం మళ్ళీ ఊపు అందుకుంది. 1499 జనవరి ఏడో తారీఖున వాస్కో బృందం ఆఫ్రికా తూర్పు తీరం మీద ఉన్న మాలింది నగరాన్ని చేరుకున్నారు.<br /><br />(ఇంకా వుంది) </div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-1476532655988288334?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-2320458497237848952011-11-29T08:05:00.010+05:302011-11-29T08:28:18.420+05:30<div><br /><div><br /><div><br /><div><br /><div><br /><br /><div><a href="http://2.bp.blogspot.com/-9OQo_PRTZEE/TtRFs_VUFQI/AAAAAAAABBk/CiKP4iqXArs/s1600/light_ray.png"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; FLOAT: left; HEIGHT: 240px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5680241669238428930" border="0" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/-9OQo_PRTZEE/TtRFs_VUFQI/AAAAAAAABBk/CiKP4iqXArs/s320/light_ray.png" /></a><br /><br /><br />కాంతి కిరణం (Light ray)- కాంతి సరళ రేఖా మార్గాలలో ప్రయాణం చేస్తుందని మనకి తెలుసు. ఒక కాంతి జనకం నుండి వచ్చే కాంతి కిరణం సరళ రేఖలో ప్రయాణిస్తుంది. చిత్రం (**)లో కిరణాన్ని ఓ సరళ రేఖతో సూచిస్తాం. కాంతి ప్రయాణించే దిశని బాణంతో సూచిస్తాం. </div><br /><div></div><br /><div></div><br /><div></div><br /><div></div><br /><div>కాంతి పుంజం (lig<a href="http://3.bp.blogspot.com/-gzhM8uO8684/TtRF55qlh0I/AAAAAAAABBw/5ltA547Xq2g/s1600/light_beamv3.png"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; FLOAT: left; HEIGHT: 240px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5680241891055339330" border="0" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/-gzhM8uO8684/TtRF55qlh0I/AAAAAAAABBw/5ltA547Xq2g/s320/light_beamv3.png" /></a>ht beam) - ఎన్నో కిరణాల కట్ట లాంటిది కాంతి పుంజం. వాస్తవంలో ఆదర్శవంతమైన కాంతి కిరణం అనేదే లేదు. ఉన్నవి కాంతి పుంజాలు మాత్రమే. కాంతి పుంజం బాగా సన్ననిదైతే దాన్నే కాంతి రేఖ, లేదా కాంతి కిరణం (light ray) అనుకోవచ్చు.<br /></div><br /><div></div><br /><div></div><br /><div><br /></div><br /><div></div><br /><div></div><br /><div></div><br /><div></div><br /><div>ఎన్నో సందర్భాల్లో వాస్తవ ప్రపంచంలో మనం కాంతి పుంజాలని చూడొచ్చు. ఉదాహరణకి మబ్బుల్లోంచి భూమి మీద పడుతున్న సూర్య కాంతి పుంజం, అందులోని కిరణాలు…<br /><a href="http://4.bp.blogspot.com/-hFjyt5c7VhU/TtRGE21aiyI/AAAAAAAABB8/WQIrRCXcFAE/s1600/clouds_beam.png"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 259px; FLOAT: left; HEIGHT: 200px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5680242079274011426" border="0" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/-hFjyt5c7VhU/TtRGE21aiyI/AAAAAAAABB8/WQIrRCXcFAE/s320/clouds_beam.png" /></a><br /><br /></div><br /><div><br /><br /><br /><br /><br /></div><br /><div></div><br /><div></div><br /><div></div><br /><div></div><br /><div></div><br /><div></div></div><br /><div><br /><div><br /></div><br /><div>కాంతి పుంజం – వాస్తవ జీవితంలో దాని ప్రయోజనాలు </div><br /><div></div><br /><div>1. లైట్ హౌస్ - సముద్రం <a href="http://4.bp.blogspot.com/-6Q0HZZA5k4o/TtRGcvOTExI/AAAAAAAABCI/UMN2UMeCzuA/s1600/lighthouse.png"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 246px; FLOAT: left; HEIGHT: 166px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5680242489547756306" border="0" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/-6Q0HZZA5k4o/TtRGcvOTExI/AAAAAAAABCI/UMN2UMeCzuA/s320/lighthouse.png" /></a>మీద ప్రయాణించే నౌకలకి లైట్ హౌస్ నుండి వెలువడుతున్న కాంతి పుంజం చీకట్లో తీరం యొక్క ఉన్కిని తెలిపుతుంది. లైట్ హౌస్ లో ఓ పెద్ద బల్బ్ నుండి వచ్చే కాంతి మామూలుగా అయితే అన్ని దిశలలోను వ్యాపిస్తుంది. ఆ కాంతిని అద్దాలతో కేంద్రీకరించి ఒక పుంజంగా మార్చి, ఒక ప్రత్యేక దిశలో కేంద్రీకరిస్తారు. అందుచేత పుంజంలో కాంతి తీక్షణం అవుతుంది. ఆ కాంతి ఎంతో దూరం నుండి కూడా కనిపిస్తుంది.<br /></div><br /><div><br /><br />2. సినిమా ప్రొజెక్టర్. <a href="http://3.bp.blogspot.com/-Yv3KyTYMCyU/TtRHFJVg18I/AAAAAAAABCU/WMQ3yz2Vzw0/s1600/movie_projector.gif"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 302px; FLOAT: left; HEIGHT: 201px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5680243183752107970" border="0" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/-Yv3KyTYMCyU/TtRHFJVg18I/AAAAAAAABCU/WMQ3yz2Vzw0/s320/movie_projector.gif" /></a><br />ప్రొజెక్టర్ లోంచి వచ్చే కాంతిని ఒక పుంజంగా కేంద్రీకరించడం వల్లనే తెర మీద పడే చిత్రం ప్రస్ఫుటంగా ఉంటుంది.<br /><br /></div><br /><div><br /><br /><br /><br /></div><br /><div></div><br /><div><br />3. వాహనాల హెడ్ లైట్ల కాంతి<br /></div><br /><div>వాహనాల హెడ్ లైట్ల లోంచి కాంతి పుంజంలా వెలువడుతుంది. బయటి పరిస్థితుల బట్టి ఆ పుంజం యొక్క దిశని మార్చుకుంటూ ఉండాలి. <a href="http://2.bp.blogspot.com/-PiEAe5xQYL8/TtRHvtxZY0I/AAAAAAAABCg/6hfvyoHVG-o/s1600/lo_beam.png"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; FLOAT: left; HEIGHT: 86px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5680243915087242050" border="0" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/-PiEAe5xQYL8/TtRHvtxZY0I/AAAAAAAABCg/6hfvyoHVG-o/s320/lo_beam.png" /></a><br />బయట ట్రాఫిక్ ఎక్కువగా ఉన్న పరిస్థితుల్లో, పుంజం కిందికి, అంటే కాంతి రోడ్డు మీద, వాహనానికి దగ్గరగా పడేలా, హెడ్ లైటు వేసుకోవాలి. దీన్నే ‘లో బీమ్’ అంటాం.<br /><br />లో బీమ్<br /><br /><br />పొడవాటి ఖాళీ రోడ్ల మీద చీకట్లో వాహనాన్ని నడిపిస్తున్నప్పుడు కాంతి వాహనానికి దూరంగా, రోడ్డు మీద ఎక్కువ దూరం కనిపించేలా హెడ్ లైటు వేసుకోవాలి. దీన్నే ‘హై బీమ్’ అంటాం. హై బీమ్ వేసినప్పు<a href="http://2.bp.blogspot.com/-9NerDAr5xU0/TtRIWgRBE3I/AAAAAAAABCs/45bsMoEF-Vc/s1600/hi_beam.png"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; FLOAT: left; HEIGHT: 86px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5680244581476668274" border="0" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/-9NerDAr5xU0/TtRIWgRBE3I/AAAAAAAABCs/45bsMoEF-Vc/s320/hi_beam.png" /></a>డు కొన్ని సార్లు సుమారు నూరు మీటర్ల దూరం వరకు కూడా రోడ్డు కనిపిస్తుంది. అయితే ఎదురుగా వ్యతిరేక దిశలో వాహనాలు వస్తున్నప్పుడు, మనం వేసిన హై బీమ్ అవతలి వారి కంట్లో పడొచ్చు. వారికి కళ్లు బైర్లు క్రమ్మి మన వాహనం యొక్క రూపురేఖలు సరిగ్గా కనిపించకపోవచ్చు. అటువంటప్పుడు ప్రమాదం సంభవించే అవకాశం ఉంది. కనుక అవతలి నుండీ వాహనాలు వస్తున్నప్పుడు మాత్రం ఒక సారి హై బీమ్ నుండి లో బీమ్ కి మార్చుకుని, వాహనం దాటిపోగానే తిరిగి హై బీమ్ వేసుకోవచ్చు. ఈ నియమాలన్నీ ఉన్నా, దురదృష్టవశాత్తు, మన దేశంలో ఎంతో మంది డ్రయివర్లు ట్రాఫిక్ ఎక్కువగా ఉన్న పరిస్థితుల్లో కూడా హైబీమ్ వాడుతూ ప్రమాదకర పరిస్థితులకి దారి తీస్తుంటారు. </div><br /><div></div><br /><div>(ఇంకా వుంది)</div></div></div></div></div></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-232045849723784895?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-55703239597996966172011-11-27T17:45:00.002+05:302011-11-27T17:48:11.907+05:30<a href="http://4.bp.blogspot.com/-YuEscQnOYlo/TtIqYel-GdI/AAAAAAAABBM/ClSUDpqygjk/s1600/MountainHomeIceland.jpg"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; FLOAT: left; HEIGHT: 240px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5679648680085166546" border="0" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/-YuEscQnOYlo/TtIqYel-GdI/AAAAAAAABBM/ClSUDpqygjk/s320/MountainHomeIceland.jpg" /></a><br /><br /><div>అధ్యాయం - 13<br />ఆర్కిటిక్ వృత్తం వద్ద మజిలీ (పాతాళానికి ప్రయాణం - 36)</div><br /><br /><br /><div><br />అది రాత్రి కావలసిన సమయం. కాని 65 అక్షాంశ రేఖ వద్ద నడిరేయి ధృవకాంతిలో లోకం అంతా తేటతెల్లంగా కనిపిస్తోంది. జూన్, జులై నెలలలో ఐస్లాండ్ లో సూర్యాస్తమయం అనేది జరగని పని.<br /><br />కాని ఉష్ణోగ్రత బాగా తక్కువగా ఉంది. నాకైతే చలి తీవ్రత కన్నా ఆకలి తీవ్రత మరింత యాతన పెడుతోంది. మాకు ఆతిథ్యం ఇవ్వడానికి ఒప్పుకున్న రైతు ఉండే ఇల్లు అల్లంత దూరంలో కనిపించగానే నాకు ప్రాణం లేచొచ్చినట్టు అయ్యింది.<br /></div><br /><br /><br /><div>పేరుకి అది రైతు ఇల్లేగాని మాకు అక్కడ జరిగింది రాచ మర్యాదే. మేము ఆ గడప తొక్క గానే ఇంటి యాజమాని వచ్చి మమ్మల్ని సాదరంగా ఆహ్వానించాడు. ఇక ఎక్కువ ఆర్భాటం లేకుండా తనని అనుసరించమని మాకు సంజ్ఞ చేసి వడిగా నడుచుకుంటూ పోయాడు.<br /><br />ఆ సన్నని, చీకటి బాటలో తన పక్కనే నడిచి వెళ్ళడం అసాధ్యం. కనుక అతడు చెప్పినట్టే తన వెనుకే అనుసరిస్తూ పోయాం. ఆ భవనం ఇంచుమించు చదరపు ఆకరంలో ఉండే చెక్క పలకలతో తయారు చెయ్యబడి ఉంది. దారికి ఇరుపక్కలా నాలుగు గదులు ఉన్నాయి. ఒక వంట గది, ఓ బట్టలు నేసే గది, ఓ పడగ్గది, ఓ అతిథుల అది. అన్నిటికన్నా అతిథుల గదే కాస్త బావుంది. ఈ ఇల్లు కచ్చితంగా మా మామయ్యని దృష్టిలో పెట్టుకుని కట్టినది కాదని నాకు త్వరలోనే అర్థమయ్యింది. ద్వారబంధాలు బాగా కిందికి ఉండడం వల్ల మామయ్య తల అప్పటికే నాలుగు సార్లు గుమ్మానికి కొట్టుకుంది.<br /><br />మాకు ఉండడానికి ఇచ్చిన గది విశాలంగానే ఉంది. నేల గచ్చునేల కాదు. గట్టిగా నొక్కిన మట్టి నేల. కిటికీ లోంచి పడే వెలుగులో గదిలో వస్తువులు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. ఎర్రని చెక్క చట్రాల మధ్య కాస్తంత ఎండు గడ్డి పరచబడింది. ఇదే మా హంసతూలిక తల్పం! ఆ చెక్క ‘పక్క’ మీద ఏవో ఐస్లాండి అక్షరాలు చెక్కబడి ఉన్నాయి. అయితే ఈ మాత్రం భాగ్యానికి కూడా నోచుకుంటాం అనుకోలేదు ముందు. కాని అవతల వంట గదిలోంచి వస్తున్న ఎండుచేపల కంపు, వేలడదీసిన మాంసపు వాసన నాకు దక్కిన కొద్దిపాటి అదృష్టాన్ని కుడా వమ్ము చేశాయి.<br /><br />మేం సామాన్లు విప్పుతుంటే వంటగది లోంచి మాకు ఆతిథ్యం ఇస్తున్న రైతన్న పిలుపు వినిపించింది. భోజనానికి రమ్మని ఆహ్వానిస్తున్నాడు. ఒక్క వంటగదిలోనే మంట వుంది. చలి ఎంత విపరీతంగా ఉన్నా ఆ ఒక్క గదిలోనే నిప్పు రాజేస్తారట.<br /></div><br /><br /><br /><div>మామయ్య వెంటనే లేచి వంటగది వైపు వెళ్లాడు. నేను కూడా ఆయన వెంటే వెళ్లాను.<br /><br />వంటగదిలో పాతకాలపు పొగగొట్టం ఉంది. గది మధ్యలో పొయ్యి వుంది. దానికి సరిగ్గా పైన చూరులో ఓ రంధ్రం వుంది. భోజనాలు కూడా వంటగదిలోనే చెయ్యాలి.<br /><br />మేం వంటగదిలోకి అడుగుపెట్టగానే మమ్మల్ని మొట్టమొదటి సారిగా చూస్తున్నట్టు “సేల్వెర్టూ” అన్న పదంతో ఎంతో మర్యాదగా సంబోధించాడు. ఆ మాటకి “సుఖీభవ” అని అర్థం చెప్పుకోవచ్చు. అలా సంబోధించి మా మీదకి వంగి బుగ్గల మీద చుంబించాడు!<br /><br />ఆయన వెనుకే ఆయన భార్య కూడా వచ్చి అదే కర్మకాండని తను కూడా శాస్త్రోక్తంగా అమలు చేసింది! తరువాత ఇద్దరూ చేతులు జోడించి మాకు వినమ్రంగా నమస్కరించారు.<br /><br />చెప్తే నమ్మరుగాని ఆ రైతు భార్య పందొమ్మిదిమంది పిల్లలని కన్న తల్లి! ఇంతలేసి వారు, అంతలేసి వాళ్లూ అంతా బిలబిల మంటూ వంటగదిలో తల్లి చుట్టూ మూగారు. పొయ్యి లోంచి వచ్చే దట్టమైన పొగ మాటున ఆగాగి కనిపిస్తున్న ఆ పిల్లల ముఖాలు మాతొ దోబూచులు ఆడుతున్నట్టుగా ఉన్నాయి.<br /></div><br /><br /><br /><div>నేను, మామయ్య ఆ పిల్లలని అభిమానంగా చేరదీశాం. కాసేపట్లోనే ఆ బుడుతలు మా భుజాల మీద, ఒళ్లోను, మోకాళ్ల మీద ఇలా ఎవరి వీలుని బట్టి వాళ్లు సముచితాసనాలు ఆక్రమించుకున్నారు. వారిలో కాస్త పెద్ద పిల్లలు “సెల్వెర్టూ” అని చిలకల్లా వల్లెవేయసాగారు. అలా వల్లెవేయలేని వారు వట్టి కేకలతో, కేరింతలతో సరిపెట్టుకున్నారు.<br /><br />భోజనాకి వేళ్లయ్యింది అన్న ప్రకటనతో ఆ బృందగానం ఆగింది. అప్పుడే మా హన్స్ కూడా లోపలికి ప్రవేశించాడు. గుర్రాలకి మేత వేసి వస్తున్నాడు. మేత వెయ్యడం అంటే మరేం లేదు. కట్లు విప్పి బయట బయళ్లలో వొదిలేయడమే. బయళ్ళు అంటే పచ్చని చేలు ఊచించుకుంటున్నారేమో. కాదు. అతి చల్లని ఎడారి భూమి మీద అక్కడక్కడ మొలిచిన పలచని గడ్డి. ఆ గడ్డి కోసం గాలించి, నేల లోంచి పెరికి, మేసి ఆ గుర్రాలు తమ కడుపు నింపుకోవాలి.<br /></div><br /><br /><br /><div>“సెల్వెర్టూ” అన్నాడు హన్స్ ఆ బృందాన్ని చూసి.<br /></div><br /><br /><br /><div>అక్కడితో ఆగక ఎంతో శ్రధ్ధతో, క్రమశిక్షణతో ఆ ఇంటి యజమాని మీద, ఇంటి ఇల్లాలి మీద, ముద్దులొకికే వారి నవదశ సంతానం మీద లెక్క పద్దు లేకుండా ముద్దులు కురిపించాడు!<br /></div><br /><br /><br /><div>బృందం, అంటే మొత్తం ఇరవై నాలుగు మందిమి, ఓ బల్ల చుట్టూ భోజనానికి కూర్చున్నాం. అంత మందీ పక్కపక్కగా కూర్చోవడం భౌతికంగా అసాధ్యం కనుక ఒకరి మీద ఒకరం కూర్చున్నాం. మోకాళ్ళ మీద కేవలం ఇద్దరు బడుధ్ధాయిల మోతతో బతికిపోయినవాడు ధన్యుడు!<br /><br />సూప్ రంగప్రవేశం చెయ్యగానే గదిలో ఓ కమ్మని నిశ్శబ్దం నెలకొంది. అసలే ఈ దేశంలో జనం పెద్దగా మాట్లాడే రకాలు కారు. లిచెన్ అనబడే ఒక రకమైన నాచుతో చేసిన సూప్ ఘుమఘుమలు గది మొత్తం నిండిపోయాయి. సూప్ కాస్త కొత్తగా ఉంది. పూర్తిగా బాలేదనడానికి కూడా లేదు. దాని తరువాత పులియబెట్టిన (rancid) వెన్నలో తేలాడుతున్న ఎండుచేపలు ఉన్న గిన్న ఒకటి మా ముందుకి వచ్చింది. ఆ వెన్న తీసింది, నిన్న, నేడు కాదట! ఇరవయ్యేళ్ల కిందటి వెన్నట! ఐస్లాండ్ పాక సాంప్రదాయంలో ఇలాంటి వెన్న చాలా అపురూపమట. ఆ తరువాత ఓ జున్ను లాంటి పదార్థం, కొన్ని బిస్కట్లు, ఆరగించాం. బెర్రీ పళ్ల నుండీ తీసిన ఏదో రసం సేవించాం. తరువాత పాలు, నీళ్లు కలిసిన ఏదో పలచని పదార్థం సాక్షాత్కరించింది. దీనికి ‘బ్లాండా’ అని ఓ పేరు కూడాను. మొత్తం మీద భోజనం బావుందా లేదా అనడిగితే ఉన్నపళంగా చెప్పమంటే కష్టం. బాగా ఆకలి మీద ఉన్నానో ఏమో, ఆఖర్లో గోధుమ పాలతో చేసిన ఏదో తీయని పానీయం వస్తే దాని రంగు, రుచి, వాసన కూడా చూడకుండా గటగటా తాగేశాను.<br /><br />ఎట్టకేలకు భోజనం పూర్తయ్యింది. పిల్లలు మెల్లగా అక్కణ్ణుంచి వాళ్ల గదిలోకి వెళ్లిపోయారు. పెద్దలంతా చలిమంట చుట్టూ మూగారు. పిడకలు, చేప ఎముకలు మొదలుకొని నానా రకాల గడ్డిగాదరా పోగేసి,నిప్పు రాజేశారు. పార్థివ దేహం కాస్త వెచ్చబడ్డాక నెమ్మదిగా ఎవరి గదుల్లోకి వాళ్లు వెళ్లిపోయారు. ఐస్లాండ్ సాంప్రదాయం ప్రకారం అతిథులకి బట్టలు మార్చే బాధ్యత కూడా ఇంటి ఇల్లాలిదేనట! మాకు గుండె గుభేలు మంది. “అయ్యో మీకెందుకండీ శ్రమ!” అంటూ ఆవిణ్ణి మర్యాదగా సాగనంపాం. ఆవిడ మరు మాట్లాడకుండా వెళ్లిపోయింది.<br /></div><br /><br /><br /><div>ఒక్కసారిగా బడలిక క్రమ్ముకుంది. ఆ విచిత్ర పరిసరాల మధ్య, గుచ్చుకునే పచ్చిక పక్క మీద వాలి క్షణంలో గాఢ నిద్రలోకి జారుకున్నాను.<br /><br /><br />(ఇంకా వుంది)<br /><br /><br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-5570323959799696617?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-19848089743654298452011-11-25T18:24:00.001+05:302011-11-25T18:29:46.099+05:30<div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on"><br /><div class="MsoNormal"><span style="font-family: &quot;Gautami&quot;,&quot;sans-serif&quot;;"></span></div><div class="MsoNormal"><span style="font-family: &quot;Gautami&quot;,&quot;sans-serif&quot;;">జాన్ హోల్ట్(</span>1923- 1985<span style="font-family: &quot;Gautami&quot;,&quot;sans-serif&quot;;">) ఓ పేరు మోసినఅమెరికన్ విద్యావేత్త.</span></div><div class="MsoNormal"><span style="font-family: &quot;Gautami&quot;,&quot;sans-serif&quot;;"></span></div><div class="MsoNormal"><span style="font-family: &quot;Gautami&quot;,&quot;sans-serif&quot;;">అతడు పిల్లలనిఎంతగానో ప్రేమించాడు. పిల్లలు తమ చుట్టూ ఉండే ప్రపంచాన్ని అర్థం చేసుకోవడం కోసం, దానిగురించి నేర్చుకోవడం కోసం చేసే ప్రయాసని బాగా అర్థం చేసుకున్నాడు. ఆ ప్రయాసే అసలు చదువుఅని తెలుసుకున్నాడు. పిల్లలు తమ పరిసరాల గురించి నేర్చుకోవడంలో కాస్తంత దోహదం చెయ్యడమేపెద్దల కర్తవ్యం అంటాడు. అంతకు మించి పిల్లల సహజ వృద్ధి క్రమంలో పెద్దలు అతిగా జోక్యంచేసుకుంటే పిల్లల ఎదుగుదలకి హాని చెయ్యడం తప్ప ఏమీ ఉండదు అంటాడు.</span></div><div class="MsoNormal"><br /></div><div class="MsoNormal"><span style="font-family: &quot;Gautami&quot;,&quot;sans-serif&quot;;">పిల్లలు నేర్చుకోవడానికిసంబంధించి జాన్ హోల్ట్ తన అవగాహన అంతటినీ <a href="https://sites.google.com/site/scienceintelugu1/learning_all_time_holt_telugu.zip?attredirects=0&amp;d=1" target="_blank">ఈ పుస్తకంలో</a> రంగరించాడు. ‘పిల్లలు ఎలా నేర్చుకుంటారు?’(How children learn?), ‘పిల్లలు ఎలా వెనకబడతారు?’ (How children fail?) అనే పుస్తకాలరచయితగా బాగా ఆదరణ పొందిన హోల్ట్, ఈ పుస్తకంలో పిల్లలు ఇంటిదగ్గర చదవడం, రాయడం, లెక్కలుచెయ్యడం మొదలైనవి ఎలా నేర్చుకుంటారో వర్ణిస్తాడు. ఈ అద్భుతమైన ప్రక్రియను పెద్దవాళ్లుఎలా గౌరవించాలో, ఎలా ప్రోత్సహించాలో తెలియజేస్తాడు. మానవులకి నేర్చుకోవడం అన్నది ఊపిరితీసుకోవడమంత సహజమని మరోసారి గుర్తుచేస్తాడు. </span></div><div class="MsoNormal"><span style="font-family: &quot;Gautami&quot;,&quot;sans-serif&quot;;">&nbsp;పిల్లల చదువుపట్ల, పిల్లల అభివృద్ధి పట్ల ఆసక్తి ఉన్న ప్రతి ఒక్కరు తప్పనిసరిగా చదవవలసిన పుస్తకం.</span></div><div class="MsoNormal"><br /></div><div class="MsoNormal"><br /></div><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="http://1.bp.blogspot.com/-30llUEPmSWU/Ts-QdXgy1kI/AAAAAAAACps/MdGqVX2pHzQ/s1600/latt_covpage.png" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" height="640" src="http://1.bp.blogspot.com/-30llUEPmSWU/Ts-QdXgy1kI/AAAAAAAACps/MdGqVX2pHzQ/s640/latt_covpage.png" width="412" />&nbsp;</a></div><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><br /></div><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><br /></div><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://sites.google.com/site/scienceintelugu1/learning_all_time_holt_telugu.zip?attredirects=0&amp;d=1" target="_blank">ఈ పుస్తకాన్ని ఇక్కడ నొక్కి డౌన్ లోడ్ చేసుకొనగలరు. Click here to download.&nbsp; </a></div><div class="MsoNormal"><br /></div><div class="MsoNormal"><br /></div><div class="MsoNormal"><br /></div></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-1984808974365429845?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>నాగప్రసాద్http://www.blogger.com/profile/02508896878576842270noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-73277483485868263662011-11-24T22:12:00.003+05:302011-11-24T22:18:37.328+05:30కాంతి యొక్క ఓ ముఖ్య లక్షణం ప్రకాశం. ప్రకాశాన్ని కొలిచే విధానమే, శాస్త్రమే ‘దృగ్గోచర కాంతిమితి.’<br /><br />దీని గురించి తెలుసుకోవాలంటే దానికి ఆధారమైన కొన్ని ప్రాథమిక భావాలని పరిచయం చెయ్యాలి. ఆ భావాలని వరుసగా కొన్ని పోస్ట్ లలో పరిశీలిద్దాం.<br /><br /><br /><strong>కాంతి జనకాలు – వాటి ప్రకాశం (Light sources and luminescence)<br /><br /></strong><strong></strong>కాంతిని వెలువరించే వస్తువులని కాంతి జనకాలు అంటాం.<br /><br />సూర్యుడు, బల్బు, కొవ్వొత్తి, మిణుగురు పురుగు మొదలైనవి మనకి బాగా తెలిసిన కాంతిజనకాలు. వీటిలో కొన్నిటికి ప్రకాశం ఎక్కువగాను, కొన్నిటికి తక్కువగాను ఉంటుంది. ఉదాహరణకి సూర్యుడికి ప్రకాశం విపరీతంగా ఉంటుంది. కొవ్వొత్తి ప్రకాశం చాలా తక్కువగా ఉంటుంది. మిణుగురు పురుగుకి ప్రకాశం ఇంకా తక్కువగా ఉంటుంది. చీకట్లోనే స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది గాని పగటి పూట దాన్ని గుర్తుపట్టడం కష్టం.<br /><br />ప్రకాశంలో ఈ తేడాలు ఆయా వస్తువుల సహజ లక్షణం మీద ఆధారపడతాయి. ఉదాహరణకి ఓ కట్టెపుల్లని కాల్చినప్పుడు అందులోని రసాయన శక్తి కాంతి శక్తిగా మారుతుంది. బోలెడు చితుకులు పేర్చి రాజేసిన మంట నుండి ఎక్కువ ప్రకాశం పుడుతుంది. పుల్లలు అధిక సంఖ్యలో ఉన్నాయి కనుక, వాటి నుండి పుట్టిన కాంతి ప్రకాశం కూడా ఎక్కువే అవుతుంది. కాని ఓ చిన్న కట్టెపుల్ల నుండి వచ్చే కంతి ప్రకాశం తక్కువగా ఉంటుంది. కనుక వస్తువులో ఎంత శక్తి కాంతిగా మారుతోంది అన్న దాని బట్టి దాని ప్రకాశం మారుతుంది.<br /><br />వస్తువుల ప్రకాశంలో మార్పుకు మరో ముఖ్యమైన కారణం కూడా ఉంది. అది మన నుండి ఆ వస్తువు యొక్క దూరం. దూరంగా ఉండే వస్తువు తక్కువ ప్రకాశవంతంగా కనిపిస్తుంది. అదే వస్తుని దగ్గరి నుండి చూస్తే మరింత ప్రకాశవంతంగా కనిపిస్తుంది.<br /><br />ఉదాహరణ – దూరం నుండి ఓ కారు చీకట్లో హెడ్ లైట్లతో వస్తోంది. ఆ రెండు లైట్లు రెండు మెరిసే చుక్కల్లా ఉంటాయంతే. కాని ఆ కారు బాగా దగ్గరికి వచ్చినప్పుడు ఆ హెడ్ లైట్లని చూస్తే బాగా ప్రకాశవంతంగా కనిపిస్తాయి. ఆ కాంతి సూటిగా కంట్లో పడితే కళ్లు మండుతాయి కూడా. కనుక దూరం తక్కువ కావడం వల్ల ప్రకాశం పెరిగింది.<br /><br />ఇక్కడ గమనించాల్సింది ఏంటంటే హెడ్ లైట్లు దూరంలోను, దగ్గరలోను ఒకే విధంగా ఉన్నాయి. వాటిలో ఏ మార్పూ రాలేదు. వాటిని చూస్తున్న మనకి, వాటికి మధ్య దూరం మారింది కనుక, వాటి ప్రకాశంలో మార్పు ఉన్నట్టుగా కనిపిస్తోంది. పైన చెప్పుకున్న సందర్భంలో ప్రకాశంలో తేడా ఆ వస్తువు యొక్క సహజ లక్షణంలో తేడా వల్ల వస్తోంది. ఇక్కడ ప్రకాశంలో మార్పు చూస్తున్నవారికి, కాంతి జనకానికి మధ్య దూరంలో మార్పు వల్ల వస్తోంది. అందుకే ఇదొక దృగ్గోచర విషయం. ప్రకాశంలో ఈ విధంగా కలిగే మార్పుని కొలవడమే దృగ్గోచర కాంతి మితి. దీన్నే ఇంగ్లీష్ లో Visual Photometry అంటారు. (visual=“దృగ్గోచర” = “కనిపించే”; photo = “కాంతి”; metry = “మితి” = “కొలవడం.”).<br /><br />ఉదాహరణ 2:- ఓ చీకటి గది<a href="http://2.bp.blogspot.com/-qO1QzDYJcDc/Ts50TB5tmxI/AAAAAAAABBA/y2OVctjsufA/s1600/book_candlelight.png"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; FLOAT: left; HEIGHT: 241px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5678604050437610258" border="0" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/-qO1QzDYJcDc/Ts50TB5tmxI/AAAAAAAABBA/y2OVctjsufA/s320/book_candlelight.png" /></a>లో కొవ్వొత్తి వెలుతురులో మీరు ఒక పుస్తకాన్ని చదువుతున్నారు. కొవ్వొత్తి దగ్గరగా పుస్తకాన్ని పట్టుకుంటే చదవడానికి సాధ్యమవుతుంది. కాని కొవ్వొత్తికి ఓ పది అడుగుల దూరంలో పుస్తకం పట్టుకుని చదవడం ఇంచుమించు అసంభవం అవుతుంది. దూరం పెరగడం వల్ల ప్రకాశం తగ్గింది.<br /><br />ఉదాహరణ 3:- దూరం బట్టి ప్రకాశం తక్కువ అవుతుంది అనడానికి మరో ముఖ్యమైన ఉదాహరణ. మనకి తెలిసిన కాంతి జనకాలలో అత్యంత ప్రకాశవంతమైన కాంతి జనకం సూర్యుడు. కాని విశ్వంలోని కోటానుకోట్ల తారలలో సూర్యుడు ఒక మామూలు తార అని చిన్న తరగతుల్లో చదువుకున్నాం. మరి సూర్యుడు మాత్రమే అంత ప్రకాశవంతంగా కనిపించి, మిగతా తారలన్నీ మినుకు మినుకు మంటూ, కనీకనిపించనంత అప్రకాశంగా ఎందుకు ఉన్నాయి? దానికి వాటి దూరమే కారణం. సూర్యుడికి మనకి మధ్య దూరం 1 యూనిట్ అనుకుంటే, మనకి అతి దగ్గరి తార అయిన ప్రాక్సిమా సెంటారీ దూరం సుమారు 2,40,000 యూనిట్లు అవుతుంది. ఇక మిగతా తారలు ఇంకా ఎంతో దూరాల్లో ఉన్నాయి. అందుకే తారలు అంత తక్కువ ప్రకాశం ఉన్నట్టు కనిపిస్తాయి.<br /><br />ఇంతవరకు కాంతి జనకాల ప్రకాశంలో తేడాలు ఉంటాయని, ఆ ప్రకాశం రెండు కారణాల మీద ఆధారపడి ఉంటుందని గమనించాం.<br />1) కాంతి జనకం యొక్క సహజ లక్షణం,<br />2) కాంతి జనకం నుండి పరిశీలకుడి దూరం<br />అయితే ఆ ప్రకాశాన్ని ఎలా కొలవాలి? దూరం బట్టి ఆ ప్రకాశం తగ్గే తీరుని ఎలా నిర్వచించాలి? ఈ రెండు ప్రశ్నలకి సమాధానలు వెతకడమే ఈ అధ్యాయం యొక్క లక్ష్యం.<br /><br />(ఇంకా వుంది)<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-7327748348586826366?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-46026009349890826162011-11-23T21:50:00.003+05:302011-11-23T21:53:59.734+05:30<a href="http://1.bp.blogspot.com/-FSplLrWap8A/Ts0di35erxI/AAAAAAAABAk/x6wL_JkGDmM/s1600/%25E0%25B0%25A4%25E0%25B0%25AE%25E0%25B0%25B8%25E0%25B1%258B%25E0%25B0%25AE%25E0%25B0%25BE.png"><img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 320px; height: 230px;" src="http://1.bp.blogspot.com/-FSplLrWap8A/Ts0di35erxI/AAAAAAAABAk/x6wL_JkGDmM/s320/%25E0%25B0%25A4%25E0%25B0%25AE%25E0%25B0%25B8%25E0%25B1%258B%25E0%25B0%25AE%25E0%25B0%25BE.png" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5678227190141857554" /></a><br /> <br />ఇంతవరకు ఈ బ్లాగ్ లో ఎన్నో రకాల సైన్స్ వ్యాసాలని పోస్ట్ చెయ్యడం జరిగింది. అయితే అవన్నీ సైన్స్ విషయాల మీద సామాన్యమైన ఆసక్తి పెంచే దిశలోనే ఉన్నాయి. విద్యార్థులకి కూడా అందులో కొన్ని ఆసక్తికరమైన విషయాలు ఉన్నా కూడా, ప్రత్యక్షంగా బడి చదువులకి, బళ్లో చెప్పే సైన్స్ కి సంబంధించిన పోస్ట్ లు పెద్దగా లేవు. బళ్లో చెప్పే సైన్స్ పాఠాలతో సూటిగా సంబంధం ఉన్న సమాచారాన్ని అందిస్తే ఈ బ్లాగ్ స్కూలు పిల్లలకి కూడా ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది.<br /><br />ఆ ఉద్దేశంతో పదోక్లాస్ భౌతికశాస్త్రం నుండి ఒక అంశాన్ని తీసుకుని ధారావాహికంగా కొన్ని పోస్టులలో ‘హై స్కూల్ సైన్స్’ అన్న టాగ్ తో చెప్పుకొచ్చే ప్రయత్నం చేద్దాం. <br /><br />ముందు ‘కాంతి’ తో మొదలుపెడదాం. ప్రత్యేకించి పదోక్లాసు పాఠ్యపుస్తకంలో ‘దృగ్గోచర కాంతి మితి’ అన్న పాఠాన్ని తీసుకుందాం. కాస్త అర్థాంతరంగా మొదలుపెట్టినట్టు అనిపించినా, తగినంత ఉపోద్ఘాతం ఇచ్చి, పాఠం సులభంగా అర్థమయ్యేట్టు జాగ్రత్తపడదాం. ఎక్కడో అక్కడ మొదలుపెట్టాలి కనుక ‘కాంతి’తో ఆరంభించినా, క్రమంగా ఇతర పాఠాలు కూడా చెప్పుకురావాలని ఆలోచన.<br /><br />ఏ పాఠం తీసుకున్నాం అన్నది అంత ముఖ్యం కాదు. పాఠం చెప్పే తీరులో కొన్ని నియమాలని పాటించాలన్నది ముఖ్యోద్దేశం. ఆ నియమాలు -<br /><br />1. పాఠం అర్థం చేసుకోడానికి చాలా సులభంగా ఉండాలి. సామన్య తెలివితేటలు కలిగి, కాస్త తెలుగు అర్థం చేసుకునే సామర్థ్యం కలిగి, హైస్కూల్ లో చదువుకునే ఒక పల్లెటూరి విద్యార్థి(ని), పెద్దగా పెద్దవాళ్ల సహాయం లేకుండానే తనంతకు తాను చదువుకుని అర్థం చేసుకోగలిగేటంత సులభంగా, స్వయం విదితంగా ఉండాలి.<br /><br />2. ఊరికే పరిభాషతో బెదరగొట్టకుండా, నిర్వచనాలతో ఉక్కిరిబిక్కిరి చెయ్యకుండా, సులభమైన, సముచితమైన వివరణలతో భావాలని నిర్ద్వంద్వంగా వివరించాలి. <br /><br />3. సముచిత స్థాయిలో భావాల చరిత్ర చెప్పాలి. చరిత్ర అంటే ఎవరు, ఎప్పుడు కనిపెట్టారు అన్నది కాదు. తప్పుడు భావాలు సరైన భావాలుగా ఎలా వికాసం చెందాయో చెప్పే భావ చరిత్ర క్లుప్తంగా చెప్పాలి.<br /><br />4. ప్రతీ భావనని పరిచయం చేసే ముందు, అసలు అలాంటి భావనని ప్రతిపాదించాల్సిన అవసరం ఎందుకు వచ్చిందో చెప్పాలి. <br /><br />5. వాస్తవ ప్రపంచంలో ఆ భావన ఎక్కడ పనికొస్తుందో బోధపరచాలి. వీలైనన్ని ఉదాహరణలతో భావన మనసులో బాగా నాటుకునేలా చెయ్యాలి.<br /><br />6. భావం పట్టుబడే విధంగా విద్యార్థులు ఇంట్లో చేసుకోదగ్గ ప్రయోగాలు కూడా వివరించాలి.<br /><br />7. భావనల పరిచయంలో ఒక క్రమం ఉండాలి. ప్రాథమిక భావనలని పరిచయం చేశాకనే మరింత ఉన్నత భావనల జోలికి వెళ్లాలి. పాఠం సాంతం చిట్టి చిట్టి మెట్లున్న మెట్ల దారిలా ఉండాలి. పెద్ద పెద్ద అంగలు వెయ్యాల్సిన అవసరం రాకూడదు.<br /><br />8. భావనలు పరిచయం చేసే క్రమంలో ఓ గొలుసుకట్టు ఉండాలి. ఒక కొత్త భావాన్ని పరిచయం చేసేటప్పుడు అంతవరకు పరిచయమైన భావన(ల)కి, ఈ కొత్త భావానికి మధ్య సంబంధం ఏంటో స్పష్టం చెయ్యాలి.<br /><br />9. పాఠంలో భాష సరళమైన వ్యావహారిక భాష కావాలి. గ్రాంథికానికి ఆమడ దూరంలో ఉంటే మేలు. పాఠం ఓ కథలాగా, తైలధార లాగా సాఫీగా ప్రవహించాలి.<br /><br />10. సందర్భోచితంగా కాస్తంత హాస్యం చల్లితే ఫరవాలేదు. మన చదువులు పిల్లలకి అందించవలసినవి చిరునవ్వులు, కన్నీళ్ళు కావు.<br /><br />పై సూత్రాలు విద్యారంగంలో అందరికీ తెలిసినవే అయినా, ప్రత్యేకించి చెప్పడం ఎందుకంటే, పాఠ్యపుస్తకాలలో ఈ సూత్రాలని పూర్తిస్థాయిలో పాటించడం లేదు. పరిభాష విపరీతంగా ఉంటుంది. వివరణ కొరవడుతుంది. భాష పూర్తిగా వ్యావహారికం కాదు. వ్యావహారిక, గ్రాంథిక భాషల విచిత్ర మిశ్రమం. ఉదాహరణకి ఆ ‘దృగ్గోచర కాంతిమితి’ అన్న పాఠంలో ఈ కింది నిర్వచనాన్ని చూడండి.<br /><br />“ఒక గోళాకార ఉపరితలంపైన ఉన్న కొంత భాగంలోని హద్దుల వెంబడి గోళ కేంద్రమునకు అభిలంబ రేఖలను గీసిన అవి శంకువును ఏర్పరచును. ఈ శంకువు పీఠం గోళ కేంద్రం వద్ద చేసే కోణమే ఘనకోణం. ఇది శంకువు పీఠం వైశాల్యానికి మరియు గోళ వ్యాసార్థము యొక్క వర్గానికి గల నిష్పత్తికి సమానము.”<br /><br /><br />ఈ నిర్వచనం మహాపండితులకి తప్ప సామాన్య మానవులకి అర్థం కాదని నా అభిప్రాయం!<br /><br />మరో సమస్య ఏంటంటే ఇది చాలా చిన్న, ఐదు పేజీల, పాఠం. అందులోనే హడావుడిగా ‘కాంతి అభివాహం,’ ‘ఘనకోణం,’ కాంతి తీవ్రత’, ‘దీపన సామర్థ్యం’ వంటి భావనలు, ‘ల్యూమెన్,’ ‘కాండెలా,’ ‘స్టెరేడియన్’ వంటి కొత్త యూనిట్లు పరిచయం చెయ్యబడ్డాయి. <br /><br />కాంతిని కొలవడానికి ఇన్ని భావనలు అసలు అవసరమా? ఇంత పరిభాష కావాలా? ఇలా తప్ప మరో విధంగా ప్రకాశాన్ని కొలవడానికి సాధ్యం కాదా? పిల్లలకి ఇలా ఎన్నో ప్రశ్నలు వస్తాయి. ఆ ప్రశ్నలన్నీ పిల్లలకి తీరుతాయని నాకు నమ్మకం లేదు. <br /><br />సైన్స్ లో ఒక పాఠం అర్థం అయ్యింది అని ఎప్పుడు అంటామంటే, ఆ అంశాన్ని కనిపెట్టిన శాస్త్రవేత్తకి అర్థమయినంత లోతుగా, ఆ పాఠం చదివిన వాడికి అర్థమయినప్పుడు! అలా అర్థం కావాలంటే ఆ పాఠం విషయంలో సందేహాలన్నీ కావాలి . ఆ అంశానికి సంబంధించిన చీకట్లన్నీ తొలగి మూల మూలలా ‘కాంతి’ ప్రసరించాలి! అలా అర్థమైన సైన్స్ పాఠం పుట్టెడు మార్కులనే కాదు, చెప్పలేని ఆనందాన్ని కూడా ఇస్తుంది.<br /><br />వచ్చే పోస్ట్ నుండి పాఠం మొదలెడదామా?<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-4602600934989082616?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com6tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-39966598560498373892011-11-23T08:04:00.001+05:302011-11-23T08:08:09.089+05:30ఈ మధ్య ‘మాలిక’ వెబ్ జైన్ లో రెండు కథలు ప్రచురించబడ్డాయి. ఈ బ్లాగ్ కేవలం సైన్స్ కోసమే కనుక అవి ఇక్కడ పూర్తి రూపంలో ఇవ్వడం లేదు. లింకులు మాత్రమే ఇస్తున్నాను. వీలుంటే ఓ సారి చూడండి…<br /><br /><br />ఏ రాయి అయితేనేం?<br /><br />ఇద్దరు మిత్రుల దాంపత్య జీవితాలని పోల్చుతూ చెప్పే ఓ సరదా సెటైర్ ఈ కథ. విదేశాల్లో ఉండేవాడు తన ‘వెస్టర్నైజేషన్’ వల్లనే తన కాపురం ఇలా ఉందని బాధపడుతుంటాడు. కాని ఇండియాలో ఉంటూ బాగా ‘సాంప్రదాయంగా’ ఆలోచించే తన మిత్రుడి పరిస్థితి కూడా అంత మెరుగ్గా ఏమీ లేదని తెలుసుకుని ఆశ్చర్యపోతాడు. కథ అంతా ఓ టెలిఫోన్ సంభాషణ…<br /><br />http://magazine.maalika.org/2011/08/17/%e0%b0%8f-%e0%b0%b0%e0%b0%be%e0%b0%af%e0%b1%88%e0%b0%a4%e0%b1%87%e0%b0%a8%e0%b1%87%e0%b0%82/<br /><br /><br /><br /><br />నిన్న లేని అందం<br />ఓ సున్నితమైన ప్రేమ కథ. కథ అంతా ఒక్క రోజులో జరిగిన వృత్తాంతం.<br /><br />http://magazine.maalika.org/2011/11/06/%e0%b0%a8%e0%b0%bf%e0%b0%a8%e0%b1%8d%e0%b0%a8%e0%b0%b2%e0%b1%87%e0%b0%a8%e0%b0%bf-%e0%b0%85%e0%b0%82%e0%b0%a6%e0%b0%82/<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-3996659856049837389?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-22322641076333460172011-11-22T07:24:00.005+05:302011-11-22T07:34:29.295+05:30ఇండియాకి దారి చూపగల సమర్థుడైన మార్గగామి దొరికాక వాస్కో ద గామా పరిస్థితి మెరుగయ్యింది. ఆ మార్గగామి పేరు అహ్మద్ బిన్ మజిద్. అరబ్ లోకంలో గొప్ప నావికుడిగా ఈ మజిద్ కి మంచి పేరు ఉంది. ఇతడి పూర్వీకులకి కూడా నౌకాయానంలో ఎంతో అనుభవం ఉంది. నౌకాయానం మీద ఇతడు నోరు తిరగని పేరున్న ఓ అరబిక్ పుస్తకం కూడా రాశాడు. సముద్రాల మధ్య తేడాలని వర్ణిస్తూ సముద్ర శాస్త్రం మీద కూడా ఓ పుస్తకం రాశాడు.<br /><br />అంతకు ముందు వాస్కో నౌకాదళానికి దారి చూపిస్తానని వచ్చిన ఓ అరబిక్ నావికుడు ఈ బృందాన్ని ఆఫ్రికా తూర్పు తీరం వెంట పైకి కిందకి తిప్పించాడు. పెను తుఫానులలో ఇరికించాడు. కాని అహ్మద్ మజిద్ మార్గదర్శకత్వంలో అలాంటి అవాంతరాలేమీ జరగలేదు. మే 20, 1498 నాడు వాస్కో బృందం సురక్షితంగా ఇండియా పశ్చిమ తీరాన్ని చేరుకుంది. పోర్చుగల్ నుండి బయల్దేరిన పదకొండు నెలల తరువాత మూడు పోర్చుగీస్ ఓడలూ కాలికట్ రేవులోకి ప్రవేశించాయి. ఆ కాలంలో ఇండియాలో దక్షిణ-పశ్చిమ కోస్తా ప్రాంతంలో కాలికట్ ఓ ముఖ్యమైన రేవుగా, గొప్ప నాగరికత గల నగరంగా, గొప్ప వ్యాపార కేంద్రంగా వెలిగేది. ఆ ప్రాంతాన్ని ఏలే రాజు పేరు ‘జామొరిన్’. మళయాళంలో ఆ పదానికి ‘సముద్రానికి రాజు’ అని అర్థం. హిందువైన ఈ రాజు, అధికశాతం ముస్లిమ్లు ఉండే ఆ ప్రాంతాన్ని సమర్ధవంతంగా పరిపాలించేవాడు.<br /><br />మాలింది లో బయల్దేరిన ఇరవై ఆరు రోజుల తరువాత మళ్లీ తీరాన్ని చూస్తున్నారు నావికులు. కనుక ఎప్పుడెప్పుడు తీరం మీద అడుగు పెడదామా అని తహతహలాడుతున్నారు. ఓడలు రేవులోకి ప్రవేశించగానే నాలుగు చిన్న పడవలు ఓడని సమీపించాయి. ఆ పడవల్లో కొందరు స్థానిక అధికారులు వాస్కో ద గామా ఓడల లోకి ప్రవేశించి వాళ్ల గురించి వివరాలు సేకరించారు. కాని తీరం మీద అడుగుపెట్టడానికి అనుమతి ఇవ్వలేదు. మర్నాడు మళ్లీ అలాగే ఆ పడవలు వచ్చాయి. మళ్లీ విచారణలు జరిగాయి కాని ఊళ్ళోకి వెళ్లడానికి అనుమతి లేదు. ఈ జాప్యం వాస్కో కి నచ్చలేదు. అరబిక్ భాష మాట్లాడగల ఓ దూతని ఆ వచ్చిన అధికారులతో పంపాడు. తీరం మీద కొందరు అరబ్బులు దూతతో కొంచెం దురుసుగా మాట్లాడారు. ఆ సమయంలో రాజు కాలికట్ లో లేడని, కాస్త దూరంలో ఉన్న పాననే అనే ఊరికి వెళ్లాడని చెప్పారు. దూత ఆ విషయం వచ్చి వాస్కో తో చెప్పాడు.<br /><br />వాస్కో ద గామా ఆలస్యం చెయ్యకుండా ఈ సారి ఇద్దరు దూతలని పోర్చుగల్ రాచ ప్రతినిధులుగా నేరుగా జామొరిన్ వద్దకే పంపాడు. దూతల ద్వారా వాస్కో ద గామా గురించి తెలుసుకున్న జామొరిన్ సాదరంగా ప్రత్యుత్తరం పంపాడు. తను త్వరలోనే కాలికట్ కి తిరిగి వస్తున్నట్టు, వాస్కో ద గామాని కలుసుకోవడానికి కుతూహల పడుతున్నట్టు ఆహ్వానపూర్వకంగా జవాబు రాశాడు.<br /><br />చివరికి మే 28 నాడు రాజు గారి దర్శనం చేసుకునే అవకాశం దొరికింది. పదమూడు మంది అనుచరులతో, వాస్కో ద గామా తీరం మీద అడుగుపెట్టాడు. తమ్ముడు పాలోని ఉన్న ఓడల బాధ్యత అప్పజెప్పుతూ, ఏ కారణం చేతనైనా తను తిరిగి రాకపోతే, వెంటనే ఓడలని తీసుకుని పోర్చుగల్ కి తిరిగి వెళ్ళిపొమ్మని ఆదేశించాడు. వాస్కో ద గామాని ఆహ్వానిస్తూ పెద్ద ఎత్తున వేడుక ఏర్పాటు చేశాడు రాజు. జామొరిన్ మనుషులు వాస్కో ద గామా బృందాన్ని కాలికట్ వీధుల వెంట బళ్లలో తీసుకెళ్లారు. పాశ్చాత్య నావికులని చూడడానికి పురవీధులకి ఇరుపక్కల జనం బారులు తీరారు. పెద్ద పెద్ద నగారాలు మ్రోగాయి. డప్పుల శబ్దం మిన్నంటింది. వాళ్లకి జరిగిన సత్కారాన్ని తలచుకుంటూ వాస్కో బృందంలో ఒకడు తదనంతరం “అసలు ఇంత గౌరవం స్పెయిన్ లో స్పెయిన్ రాజుకి కూడా ఆ దేశ ప్రజలు అందించరేమో” అంటూ రాసుకున్నాడు. దారిలో ఓ హైందవ ఆలయంలో ఆగింది బృందం. వాస్కో ద గామాకి హైందవ మతం గురించి పెద్దగా తెలీదు. ఆ గుళ్లన్నీ చర్చిలే అనుకుని అపోహ పడ్డాడు. ఒక చోట కనిపించిన దేవి విగ్రహం చూసి అది వర్జిన్ మేరీ విగ్రహం అనుకుని పొరబడ్డాడు.<br /><br />చివరికి బృందం రాజుగారి కోటని చేరుకుంది. వాస్కో ద గామా రాజ సభలో అడుగుపెట్టాడు. భారతీయ పద్దతిలో రెండు చేతులు జోడించి రాజుగారికి నమస్కరించాడు. స్థానికులు ఆ విధంగా ఒకర్నొకరు పలకరించుకోవడం అంతకు ముందే గమనించాడు. రాజు గారు సముచితాసం ఇచ్చి, అతిథులకి ఫలహారం ఏర్పాటు చేసి ఆదరించారు. ముందు కుశల ప్రశ్నలు వేసి వారు వచ్చిన కార్యం గురించి వాకబు చేశారు. పోర్చుగీస్ రాజు మాన్యుయెల్ ఇండియా గురించి, ప్రత్యేకించి కాలికట్ గురించి ఎంతో విన్నాడని, కాలికట్ తో వాణిజ్యం రెండు దేశాలకి ఎంతో లాభదాయకమని వాస్కో ద గామా విన్నవించాడు.<br /><br />వాస్కో కి, తన అనుచరులకి రాజమందిరంలోనే ఆ రాత్రికి ఆతిథ్యం దొరికింది. మర్నాటి ఉదయం వాస్కో జామొరిన్ అనుచరులని తన గదికి పిలిపించాడు. జామొరిన్ కి ఇవ్వడానికి తెచ్చిన వస్తువులు చూపించి, రాజుగారికి ఇవి నచ్చుతాయా అని అడిగాడు. ఆ వస్తువులు చూసి వాళ్లు నిర్ఘంతపోయారు. అలాంటి బహుమతులు ఓ చిన్న గూడెం దొరకి ఇవ్వడానికి సరిపోతాయేమో గాని, అంత పెద్ద రాజుకి ఇవ్వడం సరికాదు అన్నారు వాళ్లు. <br /><br />ఈ బహుమతుల భాగోతం రాజుగారి చెవిన పడింది. ఆయనకి ఆ సంగతి ససేమిరా నచ్చలేదు. తరువాత వాస్కో రాజుగార్ని కలుసుడానికి వెళ్ళినప్పుడు బహుమతులు నచ్చని విషయం మొహం మీదే చెప్పాడు. ఆ ముందు రోజే అంత ఆదరంగా మాట్లాడిన మనిషి ఒక్క రోజులోనే, అదీ అంత చిన్న విషయం గురించి, అంతగా మారిపోవడం వాస్కో దగామాకి కాస్త సందేహం కలిగించింది. తన సందేహం నిజమేనని తరువాత జరిగిన సంఘటనలు నిరూపించాయి.<br /><br />(ఇంకా వుంది)<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-2232264107633346017?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-4059574515851642272011-11-19T23:25:00.001+05:302011-11-19T23:30:30.364+05:30<a href="http://3.bp.blogspot.com/-pzf-4DGcGls/Tsfum2PqBaI/AAAAAAAAA_o/NSv0YRXE9Po/s1600/dinosaurs-running-1280x800.jpg"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; FLOAT: left; HEIGHT: 200px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5676768206487422370" border="0" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/-pzf-4DGcGls/Tsfum2PqBaI/AAAAAAAAA_o/NSv0YRXE9Po/s320/dinosaurs-running-1280x800.jpg" /></a><br /><br /><div><br />సైన్స్ ఫిక్షన్ ప్రియులకి ప్రతీ శనివారం రాత్రి ఓ చక్కని విందు – టెరా నోవా సీరియల్. సైన్స్ ఫిక్షన్ రంగంలో సినిమాలే తక్కువ. ఇక టీవీ సీరియళ్లు మరీ అపురూపం. గతంలో బాగా ఆదరణ పొందిన, ఒక మొత్తం తరాన్నే సైన్స్ దిశగా ప్రభావితం చేసిన సీరియల్ స్టార్ ట్రెక్. ఈ కొత్త సీరియల్ ఆ ఎత్తుని చేరుకుంటుందో లేదో గాని, ‘పవిత్ర రిష్తా’లని, ‘మొగలి రేకుల’ ని చూపించి, చూపించి కృంగి కృశించిపోయిన మా టీవీ ఈ కొత్త షో వల్ల ఏదో కొత్త వన్నె తెచ్చుకున్నట్టయ్యింది.<br /><br />క్లుప్తంగా ఈ సీరియల్ కి నేపథ్యం ఇది. కథ క్రీ.శ. 2149 లో మొదలవుతుంది. వాతావరణం కాలుష్యం బాగా పెరిగిపోవడం వల్ల, మితిమీరిన జనాభా వల్ల భూమి మీద జీవన పరిస్థితులు దుర్భరంగా మారుతాయి. అలాంటి పరిస్థితుల్లో చికాగో నగరంలో ఒక చోట కాలాయతనంలో (space-time) ఓ చీలికని కనుక్కుంటారు శాస్త్రవేత్తలు (!!!) దాని లోంచి గతం లోకి ప్రయాణించవచ్చని కనుక్కుంటారు. ఇక గుంపులుగా గుంపులుగా దుర్భరమైన భావి భూమి నుండి తప్పించుకుని 84 మిలియన్ల సంవత్సరాలు గతం లోకి ప్రయాణిస్తారు మనుషులు. ఆ విధంగా ఈ ‘తీర్థయాత్రల’ వల్ల ఎంతో మంది విమోచనం పొందుతారు. వాటిలో పదవ తీర్థ యాత్రలో షానన్ కుటుంబం గతం లోకి ప్రవేశిస్తుంది. పదవ తీర్థయాత్రలో వెనక్కు వెళ్ళిన వారంతా ఒక ‘కాలనీ’ లాంటిది నిర్మించుకుని అందులో జీవనం మొదలెడతారు. ఆ కాలనీ పేరే ‘టెరా నోవా’ (అంటే నవ్య భూమి).<br /><br />84మిలియన్ సంవత్సరాలు గతంలో అంటే అది భూమి మీద క్రిటేషియస్ యుగం నడుస్తున్న కాలం. గతంలో 145.5 నుండి 65.5 మిలియన్ల సంవత్సరాల మధ్య కాలాన్ని క్రిటేషియస్ యుగం అంటారు. ప్రస్తుత భూమితో పోల్చితే అప్పటి భూమి రూపురేఖలు చాలా భిన్నంగా ఉండేవి. అప్పటికి ఇండియా ఇంకా ఏషియాలో భాగం కాదు. అప్పుడే ఆఫ్రికా ఖండం నుండి వేరు పడి నెమ్మదిగా ఏషియా దిశగా తన సుదీర్ఘ ప్రయాణం మొదలెట్టింది. ఆస్ట్రేలియా ఇంచుమించు అంటార్కిటికాతో కలిసి వుంది. యూరొప్ అంతా ఛిన్నాభిన్నమై, జలమయమై వుంది. ఆఫ్రికా ఉత్తర భాగం అంతా నీరు. ఉత్తర అమెరికా ఖండాన్ని ఓ సముద్రం నిలువుగా రెండుగా వేరుచేస్తోంది. అది భూమి మీద డైనోసార్లు స్వైరవిహారం చేస్తున్న కాలం. ఈ క్రిటేషియస్ యుగాంతంలోనే భారీ ఎత్తున భూమి మీద జీవరాశులు అంతరించిపోయాయి. అంత తక్కువ కాలంలో హఠాత్తుగా ఎన్నో రకాల జీవరాశులు (డైనోసార్లు కూడా) ఎందుకు అంతరించిపోయాయి ఇప్పటికీ ఓ అంతుబట్టని విషయంగా ఉండిపోయింది. దాన్నే కే-టీ వినాశన ఘట్టం అంటారు. అలాంటి వినాశనానికి ఉల్కాపాతాలు కారణం కావచ్చని ఓ సిద్ధాంతం ఉంది.<br /><br />అలాంటి భయంకరమైన ధరాగత పరిస్థితుల్లో టెరా నోవా లో బతికే వ్యక్తుల జీవితాల కథే ఈ సీరియల్.<br /><br />వీలున్నప్పుడు ఈ సీరియల్ లో విశేషాలు పోస్ట్ చేస్తాను. కాని ప్రస్తుతానికి ఓ చిన్న సంఘటన గురించి చెప్తాను. ఈ సీరియల్ లో ప్రతీ ఘట్టంలో ఎంత ఆలోచన, ఎంత శాస్త్రవిజ్ఞానం చొప్పించబడిందో చెప్పడానికి ఓ చిన్న ఉదాహరణ.<br /><br />ఒక సన్నివేశంలో షానన్ ఐదేళ్ల కూతురు రాత్రి వేళ ఇంట్లోంచి బయటికి వచ్చి చందమామని చూసి గతుక్కుమంటుంది. అది పున్నమి. చందమామ ఆకాశంలో నిండుగా ప్రకాశిస్తుంటాడు. కాని చంద్రుడి పరిమాణం కొంచెం విపరీతంగా కనిపించి పాప భయపడుతుంది. అప్పుడు తండ్రి భయంలేదని చెప్తూ, చందమామ అలా పెద్దగా కనిపించడానికి కారణం చెప్తాడు.<br /><br />చందమామ పుట్టుపూర్వోత్తరాల గురించి ఎన్నో సిద్ధాంతాలు ఉన్నాయి. (దాని మీద లోగడ ఓ బ్లాగ్ పోస్ట్ కూడా ఉంది). ఏదో దారే పోయే గ్రహం భూమి లోంచి పెల్లగించగా చందమామ ఏర్పడింది అని ఓ సిద్ధాంతం. దానికి నిదర్శనంగా చందమామ ఏటేటా 3.8 cms భూమి నుండి దూరంగా జరుగుతోంది అన్నది వాస్తవం. కనుక గతంలో, అదీ ఎనభై మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం, చందమామ భూమికి మరింత (సుమారు 3000 kms) దగ్గరిగా ఉండాలి.<br /><br />ఎనభై నాలుగు మిలియన్ల సంవత్సరాలు గతంలో భూమి మీదే కాక, అంతరిక్ష పరిసరాలలో కూడా పరిస్థితులు ఎలా ఉంటాయో క్షుణ్ణంగా అధ్యయనం చేసి, ఈ సీరియల్ ని దాని సూత్రధారులు ఎంతో పకడ్బందీగా నిర్మించినట్టు ఉన్నారు. ఇలాంటి సూక్ష్మాలు ఎన్నెన్నో ఈ సీరియల్ లో కనిపించి మురిపిస్తుంటాయి.<br />సైన్స్ ప్రియులూ! స్టార్ వరల్డ్ చానెల్ లో ప్రతీ శనివారం రాత్రి తొమ్మిదికి… మర్చిపోకండేం?<br /><br />మరింత సమాచారం కోసం…<br /><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Terra_Nova_%28TV_series%29">http://en.wikipedia.org/wiki/Terra_Nova_%28TV_series%29</a><br /><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Cretaceous">http://en.wikipedia.org/wiki/Cretaceous</a><br /><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Cretaceous%E2%80%93Tertiary_extinction_event">http://en.wikipedia.org/wiki/Cretaceous%E2%80%93Tertiary_extinction_event</a><br /><a href="http://curious.astro.cornell.edu/question.php?number=124">http://curious.astro.cornell.edu/question.php?number=124</a><br /><a href="http://scienceintelugu.blogspot.com/2009/12/blog-post_04.html">http://scienceintelugu.blogspot.com/2009/12/blog-post_04.html</a><br /><a href="http://scienceintelugu.blogspot.com/2009/12/2.html">http://scienceintelugu.blogspot.com/2009/12/2.html</a> </div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-405957451585164227?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-57457628389595829192011-11-19T15:29:00.005+05:302011-11-19T15:43:28.561+05:30<a href="http://2.bp.blogspot.com/-jlbn187CfCo/TseA3ytpHcI/AAAAAAAAA_c/vm59I8OT32M/s1600/Mozambique.jpg"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; FLOAT: left; HEIGHT: 137px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5676647551318171074" border="0" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/-jlbn187CfCo/TseA3ytpHcI/AAAAAAAAA_c/vm59I8OT32M/s320/Mozambique.jpg" /></a><br /><br /><br /><br /><div><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><div>ఫిబ్రవరి 24 నాడు మళ్లీ యాత్ర మొదలయ్యింది. ఉత్తర-తూర్పు దిశలో ఓడలు ముందుకి సాగిపోయాయి. మార్చి 2 నాడు ఆఫ్రికా తూర్పు తీరం మీద ఉన్న మొజాంబిక్ దేశంలోని మొసాంబిక్ రేవుని చేరుకున్నాయి. ఆ రోజుల్లో మొసాంబిక్ రేవు ఆఫ్రికా పశ్చిమ తీరంలో ఓ ముఖ్యమైన రేవు. ఇండియా, చైనా, అరేబియా, మలయా మొదలుకొని ఎన్నోదేశాల ఓడలు అక్కడికి వస్తుంటాయి. అరేబియా, ఇండియన్ మహాసముద్రం ప్రాంతంలో అదో పెద్ద వ్యాపార కేంద్రంగా విలసిల్లేది. </div><br /><br /><div></div><br /><div>ఆ ప్రాంతం వారు ఎక్కువ శాతం ముస్లిమ్లు. వీరికి ఎక్కువగా క్రైస్తవులైన యూరొపియన్లకి మధ్య ఎంతో కాలంగా వైరం ఉంది. స్థానికులతో వాకబు చేసి ఇండియాకి దారి ఎటో తెలుసుకోవాలి. కనుక తమ బృందం అంతా క్రైస్తవులు అన్న నిజం బయటపడకుండా వాస్కో ద గామా జాగ్రత్తపడ్డాడు. స్థానికుడైన ఓ షేక్ సహాయంతో ఇండియాకి దారి చూపగల ఇద్దరు అరబ్బీ నావికులని కుదుర్చుకున్నాడు వాస్కో. సాయం చేసినందుకు పారితోషకంగా 30 బంగారు ‘మాటికల్’ (4000) ఇచ్చాడు. ప్రయాణం తరువాత కన్నా ముందే ఇస్తే ఆ నావికులు కుటుంబీకులు సంతోషిస్తారని అలా చేశాడు. అయితే ఆ ధనం తమ కుటుంబాలకి ఇవ్వడానికి వాళ్లు ఊళ్లోకి వెళ్లాలి. వెళ్లిన వాళ్లు వస్తారో రారో అని ఒకణ్ణి మాత్రం పోనిచ్చి, రెండో వాణ్ణి ఓడలోనే అట్టేబెట్టుకున్నాడు.<br /></div><br /><br /><br /><div>ఆ వెళ్లినవాడు ఏం చేశాడో, ఏం అయ్యాడో తెలీదు. కొన్నాళ్ళ వరకు వాడి ఆచూకీ లేదు. వాడి కోసం ఎదురుచూస్తుండగా ఒక రోజు ఉన్నట్లుండి రెండు అరబ్బీ యుద్ధనౌకలు వారి ఓడల కేసి వస్తుండడం గమనించాడు వాస్కో. బహుశ తాము క్రైస్తవులమని స్థానికులకి తెలిసిపోయిందేమో? ఆ వెళ్లిన నావికుడు ఎలాగో ఆ రహస్యాన్ని తెలుసుకుని షేక్ కి తెలియజేసి ఉంటాడు. వస్తున్న అరబ్బీ నౌకలకి తగిన బుద్ధి చెప్పేందుకు గాను, చిన్న ఓడ అయిన ‘బెరియో’లో ఉన్న పాలో ద గామా, అరబ్బీ ఓడల కేసి గురి పెట్టి ఫిరంగులు పేల్చాడు. ఆ దెబ్బకి రెండు ఓడలలోని అరబ్బీ సైనికులు ఓడలని వొదిలేసి నీట్ళోకి దూకి పలాయనం చిత్తగించారు. జరిగిన గొడవ చాలనుకుని నౌకాదళం మొసాంబిక్ రేవుని వొదిలి ఇంకా ముందుకి సాగిపోయింది.<br /><a href="http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9e/Pillar_of_Vasco_da_Gama.jpg"></a><a href="http://4.bp.blogspot.com/-3Spiwdtalkg/Tsd_ySiR_BI/AAAAAAAAA_E/Ye_bj3-FeAs/s1600/800px-Pillar_of_Vasco_da_Gama.jpg"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; FLOAT: left; HEIGHT: 240px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5676646357269609490" border="0" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/-3Spiwdtalkg/Tsd_ySiR_BI/AAAAAAAAA_E/Ye_bj3-FeAs/s320/800px-Pillar_of_Vasco_da_Gama.jpg" /></a><br />(మాలిందిలో వాస్కో స్మారక చిహ్నం)<br /></div><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><div>ఏప్రిల్ 14 నాడు నౌకాదళం కెన్యా దేశంలోని ‘మాలింది’ నగరాన్ని చేరుకున్నారు. ఆ ప్రాంతం కూడా ఓ షేక్ పాలనలో ఉంది. ఇతగాడికి పోర్చుగీస్ గురించి, సముద్రయానంలో వారి సత్తా గురించి బాగా తెలుసు. వాస్కో బృందంతో స్నేహం చేస్తే తనకే మేలని గ్రహించాడు. వాస్కోని సందర్శించడానికి స్వయంగా వాస్కో ఓడకి విచ్చేశాడు. ఎన్నో విలువైన బహుమతులు తెచ్చి ఇచ్చాడు. వాస్కో ద గామా కూడా తనకి చేతనైనంతలో మంచి బహుమతులే ఇచ్చాడు. ఇండియాకి దారి చూపగల మార్గగామిని ఇచ్చి పంపుతానని షేక్ మాట ఇచ్చాడు. ఇద్దరు నేతలూ స్నేహపూర్వకంగా వీడ్కోలు చెప్పుకున్నారు. </div><br /><br /><br /><div>ఇలా కొన్నాళ్లు వరుసగా ఇరు పక్కల వాళ్లు వేడుకలు జరుపుకుంటూ విందులు విలాసాలలో మునిగితేలారు. వాస్కో ద గామాకి ఈ ఆలస్యం నచ్చలేదు. షేక్ కావాలని జాప్యం చేస్తున్నాడేమో ననిపించింది. ఒక రోజు తమ ఓడలోకి వచ్చిన షేక్ బంటుని ఒకణ్ణి పట్టుకుని బంధించాడు వాస్కో ద గామా. తనకి ఇస్తానన్న మార్గగామిని తక్షణమే పంపిస్తే గాని ఆ బంటుని వదలనని హెచ్చరిస్తూ షేక్ కి కబురు పెట్టాడు. అనవసరంగా వీళ్లతో కలహం కొని తెచ్చుకోవడం ఇష్టం లేక షేక్ వెంటనే ఓ సమర్ధుడైన మార్గగామిని పంపాడు.<br /></div><br /><br /><div>ఆ మర్గగామి రాకతో వాస్కో ద గామా బృందంలో త్వరలోనే ఇండియా చేరుకుంటాం అన్న ఆశ చిగురించింది.<br /></div><br /><br /><div>(ఇంకా వుంది)</div></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-5745762838959582919?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-18650235649455960212011-11-16T22:44:00.002+05:302011-11-16T22:49:48.433+05:30<a href="http://2.bp.blogspot.com/-2PslKZklhuc/TsPv3jtS-BI/AAAAAAAAA-4/YNjbtckmz-Y/s1600/iceland_fjord.jpg"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; FLOAT: left; HEIGHT: 213px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5675643693174028306" border="0" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/-2PslKZklhuc/TsPv3jtS-BI/AAAAAAAAA-4/YNjbtckmz-Y/s320/iceland_fjord.jpg" /></a><br /><br /><br /><div>ఇంకా ముందుకు పోతే ఎలాంటి భయంకర అగ్నిపర్వత శిలా ప్రాకారాలని చూడాల్సి వస్తుందోనని కొంచెం ఆదుర్దా పడసాగాను. కాని అప్పుడు ఓల్సెన్ మ్యాపుని పరిశీలించగా ఒక విషయం అర్థమయ్యింది. తీరం వెంట ముందుకి పోతే ఈ అగ్నిపర్వత శిలలు ఉన్న ప్రాంతాన్ని తప్పించుకోవచ్చు. అసలు అగ్నిపర్వత విలయతాండవం అంతా ద్వీపం యొక్క కేంద్రభాగానికే పరిమితం అని తరువాత తెలిసింది. ఆ ప్రాంతంలో లావాప్రవాహం ఘనీభవించగా ఏర్పడ్డ ట్రాకైట్, బేసల్ట్ మొదలైన శిలా జాతులన్నీ కలగలిసి అతిభీషణ పాషాణ విన్యాసాలుగా ఏర్పడ్డాయి. ఇక స్నేఫెల్ ద్వీపకల్పంలో మా కోసం ఎలాంటి దారుణ భౌగోళిక దృశ్యాలు వేచి ఉన్నాయో ఆ క్షణం ఊహించుకోలేకపోయాను.<br /><br />రెయిక్యావిక్ నగరాన్ని వొదిలిన రెండు గంటలకి గఫ్యూన్స్ అనే చిన్న ఊరు చేరాము. అక్కడ ఓ చర్చి ఉంది. కొన్ని చిన్న ఇళ్లు ఉన్నాయి. ఇక్కడ పెద్దగా విశేషాలేమీ కనిపించలేదు. అసలు దీన్ని ఊరు అనే కన్నా, జర్మనీ ప్రమాణాలతో చుస్తే కాస్త పెద్ద పల్లె అనొచ్చునేమో.<br /><br />హన్స్ అక్కడ ఓ అరగంట సేపు ఆగుదాం అన్నాడు. అందరం కలిసి తెచ్చుకున్న సరంజామా లోంచి కడుపారా తిన్నాం. మామయ్య వేసే అంతులేని ప్రశ్నలకి హన్స్ ఓపిగ్గా సమాధానాలు చెప్పాడు. ఇక ముందు దారి ఎలా ఉంటుందో, రాత్రి ఎక్కడ బస చెయ్యాలో అన్నీ ముక్తసరిగా ‘అవును’, ‘కాదు’ అన్న పదాలు తప్ప నిఘంటువులో మిగతా పదాలు ఆట్టే వాడకుండా చెప్పాడు. ఒక్క పదం మాత్రం నా దృష్టిని ఆకట్టుకుంది – ‘గర్దార్’.<br /><br />ఈ గర్దార్ ఎక్కడుందో నని మ్యాపులో చూశాను. వాల్ ఫోర్డ్ కాలువ గట్టున అదో చిన్న ఊరు. అది రెయిక్యావిక్ నుండి నాలుగు మైళ్ల దూరంలో ఉంది. అదే మామయ్యకి చూపించాను.<br /><br />“నాలుగు మైళ్లేనా?” అదిరిపోయాడు మామయ్య. “మొత్తం ఇరవై ఎనిమిది మైళ్లలో ఇంతవరకు వచ్చింది నాలుగు మైళ్లేనా?”<br />ఆ విషయం గురించే గైడు ని పిలిచి ఏదో అనబోయాడు మామయ్య. కాని ఆ పెద్దమనిషి వినిపించుకోకుండా బయల్దేరిపోయాడు.<br /><br />అప్పట్నుంచి ఓ మూడు గంటల పాటు పాలిపోయిన పచ్చిన మీదుగా నడుస్తూ ‘కోలా ఫోర్డ్’ కాలువని చేరుకున్నాం. ఆ కాలువ వెంట కాస్త దూరం పోగానే యూల్బర్గ్ అనే ఊరు చేరాం. అది చర్చి ప్రధానంగా గల ఓ పారిష్ నగరం. అక్కడ చర్చికి పెద్ద గోడ గడియారం లేదు గాని ఉంటే ఆ సమయంలో మధ్యాహ్నం పన్నెండు కొట్టి ఉండేది. అక్కడ మా గుర్రాలకి మేత వెయ్యడం జరిగింది.<br /><br />మా ప్రయాణం మళ్లీ మొదలయ్యింది. ఒక పక్క దుర్గమ దుర్గాలు. మరో పక్క దుస్తర సముద్రం. మధ్యలో ఇరుకు దారిన నెమ్మదిగా పురోగమించాం. సాయంకాలం నాలుగు గంటలకి వాల్ ఫోర్డ్ కి దక్షిణ తీరం చేరుకున్నాం. అప్పటికి నాలుగు మైళ్ల దూరం వచ్చాం. అంటే అవి ఐస్లాండ్ మైళ్లు. బ్రిటిష్ ప్రమాణాల బట్టి అవి ఇరవై నాలుగు మైళ్లతో సమానం*.<br /><br />(* ఒక ఐస్లాండ్ మైలు = ఆరు బ్రిటిష్ మైళ్లు)<br /><br />ఆ ప్రాంతంలో ఆ కాలువ వెడల్పు కనీసం మూడు ఇంగ్లీష్ మైళ్ల వెడల్పు ఉంటుంది. కెరటాలు ఉవ్వెత్తున లేచి తీరం మీద ఉన్న కరకు శిలల మీద పడి అల్లకల్లోలం అవుతున్నాయి. ఆ కాలువ ద్వీపం యొక్క కేంద్ర ప్రాంతం లోకి చొచ్చుకు పోతోంది. కాలువకి ఇరుపక్కలా రెండు వేల అడుగుల ఎత్తుగల శిలా స్తంభాలు, నేల లోంచి పొడుచుకొచ్చి ఆకాశం కేసి దూసుకుపోతున్న బరిశెల్లా భయంకరంగా కనిపిస్తున్నాయి. ఎరుపు రంగు గల ‘టఫ్’ రాతి పొరల మధ్య గోధుమ రంగు స్తరాలు ఆ ప్రదేశానికి ఓ విచిత్రమైన అందాన్ని ఇస్తున్నాయి.<br /><br />అయితే ఆ పరిసరాల అందం ఇప్పుడు మా సమస్య కాదు. ఆ కాలువని దాటి అవతలి పక్కకి చేరాలి ఇప్పుడు. ఈ కార్యభారాన్ని పాపం మా నాలుగుకాళ్ల నేస్తాల భుజస్కంధాల మీద మోపడం ఎందుకో శ్రేయస్కరం అనిపించలేదు. అయుతే అవి కూడా దూకుడు మీద సముద్రంలోకి ఉరికే రకాల్లాగా కూడా ఏమీ కనిపించలేదు. అనవసరంగా వాటిని రెచ్చగొట్టడం ఎందుకులే అని ఊరుకున్నాను.<br /></div><br /><div>కాని మామయ్య ఊరుకుంటేగా? నీటి అంచు వరకు తన గుర్రాన్ని అదిలించాడు. యజమాని అజమాయిషీ చేస్తున్నాడు కదా పోనీ అని తను ఎక్కిన ‘పోనీ’ కొంచెం ముందుకి వంగి, ఓ సారి కెరటాలని పరీక్షించి ఆగిపోయింది. మామయ్య అక్కడితో ఆగక దాని డొక్కలో గట్టిగా నొక్కాడు. అది ససేమిరా కదలనని మొరాయించింది. మనుషులకి అర్థమయ్యే రీతిలో తల అడ్డుగా అటు ఇటు ఊపింది. మామయ్య అహం దెబ్బ తింది. గుర్రపు తిట్ల దండకం అందుకున్నాడు. కొరడా ఝుళిపించాడు. ఇక లాభం లేదని పాపం ఆ గుర్రం మోకాళ్లు మడిచి, కాస్త వంగి, మామయ్య కింద నుండి చల్లగా జారుకుని తప్పించుకుంది.<br />ఒక్క క్షణంలో అశ్వపతి హోదా నుండి మామూలు సిపాయి హోదాకి దిగిపోయినందుకు మామయ్య అహం మళ్లీ దెబ్బతింది. “పాపిష్టి దానా!” అంటూ రంకె వేశాడు.<br /><br />“ఫార్యా…” అన్నాడు ఇంతలో మా గైడు, మామయ్య భుజాన్ని తాకుతూ.<br />“ఏంటీ? పడవా? ఎక్కడా?” మామయ్య ఆదుర్దాగా అడిగాడు.<br />హన్స్ అల్లంత దూరంలో ఉన్న పడవని వేల్తో చూపించాడు.<br />“అవునవును. పడవే!” ఉత్సాహంగా అరిచాను.<br />“అదేదో ముందే చెప్పొచ్చు కదయ్యా బాబు!” మామయ్య కాస్త విసుగ్గా అన్నాడు.<br /></div><br /><div>“టిడ్వాటెన్…” అన్నాడు గైడు ఈసారి.<br />ఈ పెద్దమనిషి ఇలా డేనిష్ భాషలో చంపడం చిరాగ్గా ఉంది. ఇక మామయ్య ప్రపంచంలో భాషలన్నీ తనకే తెలిసినట్టు అనువదించేయడం చెడ్డ మంటగా కూడా వుంది.<br /></div><br /><div>“ఏవంటున్నాడు?” నీరసంగా అడిగాను.<br />“ ‘కెరటాలు’ అంటున్నాడు.”<br />“అవునవును. కెరటాల కోసం ఆగొద్దూ మరి?”<br />“ఫొర్బిడా…” అడిగాడు మామయ్య. ప్రతాపం చూపించేస్తున్నాడు మామయ్య. ‘అంతేనంటావా?’ అని బేరం ఆడుతున్నాడు కాబోలు.<br />“యా!” ముక్తసరిగా సమాధానం ఇచ్చాడు హన్స్.<br /></div><br /><div>ఈ ముక్క అర్థమయ్యింది.<br /></div><br /><div>నీటి మట్టం సరైన ఎత్తుకి వచ్చిన దాక ఎదురుచూడాలి. కెరటం మరీ ఎత్తుకి లేస్తే, పడవ అవతలి గట్టుకి చేరే బదులు సముద్రంలో కొట్టుకుపోతుంది. మట్టం మరీ అడుగంటితే పడవ నేలలో దిగబడిపోయే ప్రమాదం ఉంది. </div><br /><div><br />ఆ సుముహూర్తం సాయంత్రం ఆరు గంటలకి వచ్చింది. మామయ్య, నేను, మా గైడు, మరి ఇద్దరు ప్రయాణీకులు, నాలుగు గుర్రాలు – అందరం ఓ పెళుసైన తెప్ప మీదకి ఎక్కాం. ఎల్బే నది మీద స్టీమర్లలో తిరిగినవాణ్ణి. ఈ తెప్ప మీద ప్రయాణం ఓ సహన పరీక్షే అయ్యింది. కాలువ దాటడానికి మొత్తం గంట పట్టింది. అయితే ఏ అవాంతరమూ జరక్కుండా ఆవలి గట్టుని చేరుకున్నాం.<br /></div><br /><div>మరో అరగంటలో గర్దార్ నగరాన్ని చేరుకున్నాం.<br />(పన్నెండవ అధ్యాయం సమాప్తం) </div><br /><br /><div>Image credits:</div><br /><br /><div><a href="http://www.couvreur.demon.nl/travel/iceland/iceland1.htm">http://www.couvreur.demon.nl/travel/iceland/iceland1.htm</a><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-1865023564945596021?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-39216958458594645222011-11-15T21:28:00.004+05:302011-11-15T21:41:59.403+05:30<a href="http://3.bp.blogspot.com/-d2z_Vdrjxdk/TsKM2rBEIHI/AAAAAAAAA-s/SdZGu-mzEYw/s1600/darwin_thumbnail.jpg"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 233px; FLOAT: left; HEIGHT: 300px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5675253351328260210" border="0" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/-d2z_Vdrjxdk/TsKM2rBEIHI/AAAAAAAAA-s/SdZGu-mzEYw/s320/darwin_thumbnail.jpg" /></a><br /><br /><div><a href="http://3.bp.blogspot.com/-FXKq9PehKVs/TsKMuXnd9NI/AAAAAAAAA-g/nSgATTMx6ig/s1600/26darwin.jpg"></a><br /><br /><br /><br /><div></div><br /><br /><br /><br /><br /><div><a href="http://www.andhrabhoomi.net/intelligent/da-893">http://www.andhrabhoomi.net/intelligent/da-893</a></div><br /><br /><br /><br /><br /><div><br />మాల్థస్ భావాలని అర్థం చేసుకున్న డార్విన్ కి జీవపరిణామాన్ని ఒక ప్రత్యేక దిశలో ప్రేరిస్తున్న అదృశ్య శక్తేమిటో అర్థం అయ్యింది. జనాభాని ఎలాగైతే వ్యాధి, మృత్యువు, యుద్ధం మొదలైన శక్తులు అదుపు చేస్తున్నాయో, ఆ శక్తుల ‘సహజ ఎంపిక’ చేత కొంత జనాభా ఏరివేయబడుతోందో, అదే విధంగా జీవపరిణామంలో కూడా పరిమితమైన ప్రకృతి వనరుల కోసం పోటీ పడడం, మారుతున్న పృథ్వీ పరిస్థితులకి తట్టుకోవడం, అనే ‘సహజ ఎంపిక’ వల్ల కొన్ని జీవాలు, జీవజాతులు ఏరివేయబడుతున్నాయి. జీవజాతుల్లో ఆంతరికమైన వైవిధ్యాన్ని కలుగజేసే విధానాలు ఉండడం వల్ల కొత్త కొత్త రూపాంతరాలు పుట్టడం, వాటిలో సహజ ఎంపికలో గెలువగల రూపాలు నిలదొక్కుకోవడం, తక్కినవి మట్టిగలవడం – పరిణామంలో జరుగుతున్నది ఇదే నని గుర్తించాడు డార్విన్.<br />ఆ విధంగా తక్కిన వారు ‘ప్రతిభతో కూడిన రూపకల్పన’ అనుకున్నది, వైవిధ్యం + సహజ ఎంపిక అనే జంట శక్తులు పాడే యుగళగీతం అని ప్రతిపాదించాడు డార్విన్. ప్రతిభతో కూడిన రూపకల్పనకి ఆధారం ప్రకృతిలో జరిగే యాదృచ్ఛిక ఘటనలు అనడం ఒక విధంగా విడ్డూరంగా అనిపించింది. జీవజాతుల వికాస క్రమంలో కనిపించే ఎన్నో విశేషాలు కేవలం ఈ రెండు శక్తుల లాస్యంగా వివరించడానికి వీలయ్యింది. వీటికి బాహ్యంగా ఏదో అదృశ్య దివ్య హస్తం యొక్క ప్రమేయం అనవసరం అనిపించింది. </div><br /><div><br />ముప్పై ఏళ్ళ వయసుకే, అంటే 1839 కే, డార్విన్ ఇంత ప్రగాఢమైన, విప్లవాత్మక సిద్ధాంతానికి ప్రాణం పోశాడు. అది కేవలం తార్కిక, తాత్విక చింతన కాదు. అసంఖ్యాకమైన ఆధారాల ఆసరాతో నిలబడ్డ బలమైన, బారైన భావసౌధం. సిద్ధాంతాన్నైతే నిర్మించాడు గాని దాన్ని వెంటనే ప్రచురించడానికి వెనకాడాడు. దాన్ని ప్రచురించడానికి మరో ఇరవై ఏళ్లు ఆగాడు. దానికి ఎన్నో కారణాలు ఉన్నాయి. ఈ సిద్ధాంతం బయట పొక్కితే ఎలాంటి దుమారం లేస్తుందో తనకి బాగా తెలుసు. ఈ సిద్ధాంతాన్ని ప్రకటించడం అంటే మతఛాందస వాదులతో తల గోక్కోవడమే అవుతుంది. మతవాదులని వ్యతిరేకించిన శాస్త్రవేత్తలకి గతంలో ఎలాంటి దుర్గతి పట్టిందో తనకి బాగా తెలుసు. విశ్వానికి కేంద్రం భూమి కాదన్న జోర్డానో బ్రూనోని గుంజకి కట్టి బహిరంగంగా సజీవ దహనం చేశారు. బైబిల్ బోధించిన సౌరమండల నిర్మాణాన్ని ప్రశ్నించినందుకు గెలీలియోని గృహనిర్బంధం చేశారు. అయితే అది కొన్ని శతాబ్దాల క్రితం నాటి మాట. అప్పటికి, పందొమ్మిదవ శతాబ్ద కాలానికి, ఈ విషయంలో ఎంతో పురోగతి జరిగింది. మరీ సజీవదహం చెయ్యకపోయినా కటువైన విమర్శ తప్పదని అనిపించింది. సున్నిత స్వభావుడైన డార్విన్ కి ఆ విమర్శని ఎదుర్కోవడానికి మనస్కరించలేదు.<br /><br />దేవుడితో ప్రమేయం లేకుండా కొన్ని ప్రకృతి ధర్మాల అనుసారం పరిణామం జరిగింది అంటే, తననో నాస్తికుడిగా ముద్రవేసే ప్రమాదం లేకపోలేదు. అందుకు తనకి పూర్తిగా మనసొప్పలేదు. ఎందుకంటే ఒక శాస్త్రవేత్తగా ఒక పక్క కచ్చితమైన ఆధారాలు లేనిదే దేనినీ ఒప్పుకోని నిష్ఠ కలవాడే అయినా, వ్యక్తిగత రంగంలో డార్విన్ దైవాన్ని నమ్మేవాడు. ఒక దశలో పూర్తిగా శాస్త్ర చదువులు వదిలి మత విద్యలో చేరిపోవాలని కూడా నిశ్చయించుకోవడం మనకి తెలుసు. మూల విశ్వాసంలో అస్తికుడైన తనని నాస్తికుడని లోకం ఆడిపోసుకుంటే తను తట్టుకోలేడు.<br />మతానికి సంబంధించిన కారణాలే కాక కేవలం వైజ్ఞానిక పరంగా కూడా డార్విన్ తన సిద్ధాంతాన్ని ప్రచురించడంలో ఆలస్యం చెయ్యడానికి కారణాలు ఉన్నాయి. తన సిద్ధాంతానికి ఎన్నో ఆధారాలు ఉన్నా అత్యున్నత వైజ్ఞానిక ప్రమాణాల దృష్ట్యా అవి సరిపోవని డార్విన్ గుర్తించాడు. కేవలం శాస్త్రపరంగా చూసినా తన సిద్ధాంతాన్ని ఎన్నో విధాలుగా విమర్శించొచ్చు. </div><br /><div><br />ఉదాహరణకి జీవజాతుల్లో అనుకోని వివిధ్యం అవసరమని తన సిద్ధాంతం కోరుతుంది. ఆ వైవిధ్యం ఎలా కలుగుతోంది? దాన్ని కలుగజేసే ప్రకృతిగత విధానాలు ఏమిటి? ఎలాంటి ప్రశ్నలకి సమాధానాలు శోధిస్తూ మరిన్ని ఆధారాలు సేకరిస్తూ పోయాడు. 1851, 1854 లలో తను సేకరించిన ఆధారాలని మాత్రం, పూర్తి సిద్ధాంతన్ని ఎక్కడా ప్రస్తావించకుండా, కొన్ని చిన్న పుస్తకాలుగా ప్రచురించాడు. తను తలపెట్టిన మహాసిద్ధాంత నిర్మాణం గురించి అప్పటికే తన స్నేహితులకి కొందరికి తెలుసు. మరీ ఆలస్యం చెయ్యకుండా చప్పున తన సిద్ధాంతాన్ని ప్రచురించమని శ్రేయోభిలాషులు ప్రోత్సహించారు. “మరీ ఆలస్యం చేస్తే ఇదే విషయాన్ని మరి ఇంకెవరైనా ప్రచురించేస్తారు చూసుకో,” అని తమ్ముడు ఎరాస్మస్ మందలించాడు.<br /></div><br /><div>1856 లో తన భావాలన్నిటినీ కొన్ని అధ్యాయాలుగా కూర్చుతూ ఓ పుస్తక రూపం ఇవ్వడానికి ఉపక్రమించాడు. ఆ పుస్తకానికి ‘సహజ ఎంపిక’ అని పేరు కూడా సహజంగా ఎంపిక చేసుకున్నాడు. అలా మొదలైన గ్రంథ రచనా కార్యక్రమం ఓ ఏడాది పైగా సాగింది. 1857 లో విపరీతమైన శ్రమ వల్ల ఆరోగ్యం బాగా దెబ్బ తింది. పని నుండి పక్కకి తప్పుకుని కొంత కాలం విశ్రాంతి తీసుకోక తప్పలేదు.<br /></div><br /><div>ఇలా ఉండగా ఓ హఠాత్ సంఘటన జరిగింది. 1858 లో జూన్ నెలలో డార్విన్ కి ఓ ఉత్తరం వచ్చింది. దాన్ని రాసిన వాడు ‘ఆల్ఫ్రెడ్ రసెల్ వాలెస్’ అనే ఓ కుర్ర ప్రకృతిశాస్త్రవేత్త. ఇతగాడు ఎన్నో ఏళ్ళుగా మలయ్ దీవుల మీద సంచరిస్తూ ఓ సొంత పరిణామ సిద్ధాంతం కోసం సమాచారం సేకరిస్తున్నాడు. తన పరిశోధనలని క్లుప్తంగా వివరిస్తూ డార్విన్ కి లేఖ రాశాడు. అది చదివిన డార్విన్ నిర్ఘాంతపోయాడు. అన్నీ అచ్చం తన భావాలే! పదాల ఎంపికలో కూడా ఎంతో పోలిక ఉంది. డార్విన్ నీరుగారిపోయాడు. ఇక తన రచనలని ప్రచురించడం వృధా అనుకున్నాడు. ఇప్పుడు ప్రచురిస్తే మరో కొత్త దుమారం లేస్తుంది. చివరికి స్నేహితుల, తోటి శాస్త్రవేత్తల ప్రోత్సాహం మీద డార్విన్, వాలస్ లు ఇద్దరూ కలిసి జులై 1, 1858, నాడు ఓ వ్యాసం ప్రచురించారు. ఆధునిక పరిణామ సిద్ధాంతపు సంగ్రహ రూపం ఆ వ్యాసంలో మొట్టమొదటి సారిగా ప్రకటించబడింది. తదనంతరం డార్విన్ తన భావజాలాన్ని సమీకరిస్తూ ‘జీవజాతుల ఆవిర్భావం’ (The Origin of Species) అనే పేరుతో ఓ పుస్తకాన్ని ప్రచురించాడు. పరిణామ సిద్ధాంతం మీదనే కాక, అసలు మొత్తం జీవశాస్త్రంలోనే ఆ పుస్తకం శిరోధార్యం అని చెప్పుకోవచ్చు.<br /></div><br /><div>డార్విన్ ప్రతిపాదించిన పరిణామ సిద్ధాంతానికి ఎన్నో విమర్శలు వచ్చాయి. కొన్ని కేవలం ఓర్వలేని తనం వల్ల వచ్చినవి. వాటిని డార్విన్ పెద్దగా పట్టించుకోలేదు. కొన్ని శాస్త్రీయ అభ్యంతరాలకి తన వద్ద సమాధానం లేకపోయింది. కొన్ని సందర్భాలలో ఆ తరువాత జరిగిన శాస్త్ర పురోగతి వల్ల ఆ అభ్యంతరాలు తప్పని తేలింది. డార్విన్ తరువాత ఆ దిశలో పరిశోధించిన ‘నియో డార్విన్’ వాదులు, మరింత సమాచారాన్ని సేకరించి, మూల సిద్ధాంతాన్ని తగురీతుల్లో సవరిస్తూ వచ్చారు. ఇక ఆధునిక జెనెటిక్స్, మాలిక్యులర్ బయాలజీ మొదమైన రంగాల రంగప్రవేశంతో పరిణామానికి పరమాణు పరమైన ఆధారాలు ఏమిటో అర్థం కాసాగాయి. ఆధునిక జీవశాస్త్రంలో పరిణామ సిద్ధాంతం కేవలం ఓ ప్రత్యేక సిద్ధాంతం కాదు. ఆధునిక జీవశాస్త్రానికి వెన్నెముక లాంటిది పరిణామ సిద్ధాంతం. పరిణామాత్మక దృక్పథంతో చూడకపోతే జీవశాస్త్రంలో ఏదీ సరిగ్గా అర్థం కాదు అంటాడు డోబ్ జాన్స్కీ అనే జీవశాస్త్రవేత్త. అలాంటి అపురూపమైన సిద్ధాంతానికి ఊపిరి పోసిన చార్లెస్ డార్విన్ వైజ్ఞానిక చరిత్రలో చిరస్మరణీయుడు.<br /><br />(సమాప్తం)<a name="_GoBack"></a> </div><br /><div>References:<br />J. Miller, B. van Loon, Introducing Darwin, Icon Books, UK.</div><br /><div><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Charles_Darwin">http://en.wikipedia.org/wiki/Charles_Darwin</a></div><br /><div><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/The_Voyage_of_the_Beagle">http://en.wikipedia.org/wiki/The_Voyage_of_the_Beagle</a></div><br /><div><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Thomas_malthus">http://en.wikipedia.org/wiki/Thomas_malthus</a></div><br /><div><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Charles_Lyell">http://en.wikipedia.org/wiki/Charles_Lyell</a></div><br /><div><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Hindu_units_of_measurement">http://en.wikipedia.org/wiki/Hindu_units_of_measurement</a></div><br /><div><a href="http://www.telugubhakti.com/telugupages/Monthly/Mahabharat/content2.htm">http://www.telugubhakti.com/telugupages/Monthly/Mahabharat/content2.htm</a></div><br /><div><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Alexander_von_Humboldt">http://en.wikipedia.org/wiki/Alexander_von_Humboldt</a></div><br /><div><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/William_Paley">http://en.wikipedia.org/wiki/William_Paley</a></div><br /><div><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Recapitulation_theory">http://en.wikipedia.org/wiki/Recapitulation_theory</a></div><br /><div></div></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-3921695845859464522?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-74872301482908267332011-11-13T20:39:00.002+05:302011-11-13T20:43:28.876+05:30<a href="http://2.bp.blogspot.com/-neHSrr90oGU/Tr_ecmxi_xI/AAAAAAAAA-U/-kZaQY3fBuI/s1600/einstein.jpg"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 300px; FLOAT: left; HEIGHT: 320px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5674498638536179474" border="0" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/-neHSrr90oGU/Tr_ecmxi_xI/AAAAAAAAA-U/-kZaQY3fBuI/s320/einstein.jpg" /></a><br /><br />1. కాస్తంత తెలివి ఉన్న ఏ మూర్ఖుడైనా విషయాలని మరింత పెద్దగా, సంక్లిష్టంగా మార్చేయగలడు. పరిస్థితిని అందుకు వ్యతిరేక దిశలో తీసుకెళ్లడానికి మేధస్సు కావాలి. దమ్ము ఉండాలి.<br /><br />2. దేవుడి ఆలోచనలు తెలుసుకోవాలని అనుకుంటున్నాను. ఇక తక్కినవన్నీ చిన్న చిన్న వివరాలే.<br /><br />3. ఈ లోకంలో కెల్లా అర్థం చేసుకోవడం అత్యంత కఠినమైన విషయం ఆదాయపు పన్ను.<br /><br />4. బాహ్య ప్రపంచం ఓ భ్రాంతి. సులభంగా వదలని భ్రాంతి.<br /><br />5. దేవుడు పాచికలు ఆడడని నాకు పూర్తి నమ్మకం ఉంది.<br /><br />6. భగవంతుడిది సూక్షబుద్ధి, వక్రబుద్ధి కాదు.<br /><br />7. మతం లేని విజ్ఞానం కుంటిది. విజ్ఞానం లేని మతం గుడ్డిది.<br /><br />8. ఎప్పుడూ పొరబాటు చెయ్యని వాడు కొత్తగా ఏదీ ప్రయత్నించ లేదన్నమాట.<br /><br />9. ధీరాత్ములు ఎప్పుడూ బలహీన మనస్కుల నుండి తీవ్రమైన వ్యతిరేకతని ఎదుర్కుంటూ వచ్చారు.<br /><br />10. పొట్టపోసుకోవడం కోసం కాకపోతే వైజ్ఞానిక వృత్తి బాగానే ఉంటుంది.<br /><br />11. మనిషి యొక్క నైతిక వర్తనం సానుభూతి, విద్య, సామాజిక బంధాలు – వీటి మీద ఆధారపడితే చాలు. మతపరమైన శిక్షణ అనవసరం. చావు తరువాత శిక్ష పడుతుంది అన్న భయమో, లబ్ది పొందుతామన్న ఆశో మానవ చర్యలని అదుపు చేస్తూ ఉంటే, మనిషి యొక్క వికాసం అస్తవ్యస్తంగా ఉంటుంది.<br /><br />12. భావావేశం అంటే ఏంటో తెలీని వాడు, తన ఎదుట ఉన్న నిత్యాద్భుతాన్ని చూసి ప్రగఢమైన ఆశ్చర్యాన్ని అనుభూతి చెందని వాడు చచ్చినవాడి కింద లెక్క. వాడి కళ్లు ఎప్పుడో మూతపడ్డాయి.<br /><br />13. గణితంతో నీ ఇబ్బందుల గురించి బెంగపడకు. నా సమస్యలు అంతకన్నా పెద్దవని నిశ్చయంగా చెప్పగలను.<br /><br />14. వైజ్ఞానిక సూత్రాల పరీక్ష ఎలా ఉంటుందో నైతిక సూత్రాల పరీక్ష కూడా ఇంచుమించు అలాగే ఉంటుంది. అనుభవం అనే పరీక్షకి ఒక్క సత్యం మాత్రమే నిలబడుతుంది.<br /><br />15. ఈ రోజు నేను అనుభవిస్తున్న బహ్య, ఆంతరిక జీవనం, ప్రస్తుతం ఉన్న, లేని ఎంతో మంది యొక్క కృషి మీద ఆధారపడి ఉంది కనుక, వారి నుండి ఇంతవరకు పొందిన, పొందుతున్న దానికి సమానంగా తిరిగి ఇవ్వాలని నాకు నేను ఎప్పుడూ గుర్తు చేసుకుంటూ ఉంటాను.<br /><br />16. మనుషులు ప్రేమలో పడితే అందుకు బాధ్యత గురుత్వానికి కాదు. తొలి ప్రేమ లాంటి సజీవ ప్రక్రియని భౌతిక, రసాయన చర్యలకి కుదించడం ఎలా సాధ్యం?<br /><br />17. నా శిష్యులకి నేను ఎపుడూ పాఠాలు చెప్పను. వాళ్లు నేర్చుకోడానికి అవసరమైన పరిస్థితులు కల్పిస్తానంతే.<br /><br />18. నేను ఎప్పుడూ భవిష్యత్తు గురించి ఆలోచించను – అది అనుకున్నదాని కన్నా తొందరగానే వచ్చేస్తుంది.<br /><br />19. జ్ఞానం కన్నా ఊహాశక్తి ఇంకా ముఖ్యం.<br /><br />20. మన పెళుసైన, బలహీనమైన మనస్సుకి కనిపించే అతి సూక్ష్మమైన వివరాలలో కూడా వ్యక్తం అయ్యే ఓ అపరిమిత, మహోన్నత తత్వాన్ని మనసారా, వినమ్రంగా ఆరాధించడం – ఇదే నా మతం.<br /><br />21. హద్దుల్లేనివి రెండే – ఒకటి విశ్వం, రెండోది మానవ మూర్ఖత్వం. ఈ రెండిట్లోనూ మొదటి దాని విషయంలో నాకు కొంచెం సందేహమే.<br /><br />22. పరమాణు శక్తి యొక్క విడుదల వల్ల ఓ కొత్త సమస్య తలెత్తలేదు. ముందే ఉన్న ఓ సమస్య యొక్క పరిష్కారం అత్యవసరం అయ్యేట్టు చేసింది.<br /><br />23. నాకు ప్రత్యేకమైన ప్రతిభ ఏమీ లేదు. నాకు ఉన్నది అలుపులేని కుతూహలం మాత్రమే.<br /><br />Sources:<br /><a href="http://rescomp.stanford.edu/~cheshire/EinsteinQuotes.html">http://rescomp.stanford.edu/~cheshire/EinsteinQuotes.html</a><br /><a href="http://www.quotationspage.com/quotes/Albert_Einstein">http://www.quotationspage.com/quotes/Albert_Einstein</a><br /><br /><br /><br /><br /><div></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-7487230148290826733?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-56161711053837735612011-11-10T23:22:00.002+05:302011-11-10T23:28:40.291+05:30<div><a href="http://www.andhrabhoomi.net/intelligent/darawin-katha-066">http://www.andhrabhoomi.net/intelligent/darawin-katha-066</a></div><br /><br /><br /><div>డార్విన్ కి తన యాత్రల నుండి తిరిగి తెచ్చుకున్న సరంజామాని, సమాచారాన్ని విశ్లేషించగా ఒక్క విషయం మాత్రం తేటతెల్లంగా కనిపించింది. జీవపరిణామం అనేది వాస్తవం. జీవజాతులు క్రమంగా మార్పుకి లోనవుతున్నాయి. అయితే ఆ మార్పుని కలుగజేస్తున్న శక్తి ఏంటో తనకి మొదట అర్థం కాలేదు. అందుకు కారణాల కోసం ఆలోచించగా తనకి తట్టిన మొట్టమొదటి కారణం ఇది.</div><br /><br /><br /><div><br />ఎన్నో రకాల భూభౌతిక శక్తుల ప్రభావం వల్ల భూమి యొక్క ఉపరితలం, పర్యావరణం క్రమంగా మార్పుకి లోనవుతున్నాయి. మారుతున్న పృథ్వీ పరిస్థితులకి తట్టుకుని మనగలగడానికి, జీవ జాతులు కూడా తగు రీతుల్లో మారుతూ పోవాలి. ఆ మార్పుకి తగ్గట్టుగా తమ జీవన సరళిని, చేష్టలని, ప్రవర్తనని, అలవాట్లని మార్చుకోవాలి. అలవాటుగా కొన్ని చేష్టలు చేస్తున్నప్పుడు అందుకు అనుగుణంగా శరీరంలో కూడా కొన్ని దీర్ఘకాలిక మార్పులు వస్తాయని భావించాడు<a href="http://4.bp.blogspot.com/-r_yAoAh_a-o/TrwQf46O1xI/AAAAAAAAA-I/0l6_7nYYv60/s1600/lamarck.jpg"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 225px; FLOAT: left; HEIGHT: 218px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5673427770618599186" border="0" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/-r_yAoAh_a-o/TrwQf46O1xI/AAAAAAAAA-I/0l6_7nYYv60/s320/lamarck.jpg" /></a> డార్విన్. ఆ మార్పులే తదనంతరం తరువాతి తరానికి సంక్రమిస్తాయని అనుకున్నాడు. ఈ రకమైన జీవపరిణామాన్ని మొట్టమొదట ఊహించినవాడు ఫ్రెంచ్ ప్రకృతి శాస్త్రవేత్త లామార్క్ (చిత్రం). జీవజాతులలో వచ్చే మార్పుల విషయంలో లమార్క్ రెండు సూత్రాలు ప్రతిపాదించాడు. శరీరంలో ఏదైనా అంగాన్ని అతిగా వాడినప్పుడు ఆ అంగం గణనీయంగా వృద్ధి చెందుతుంది అని మొదటి సూత్రం చెప్తుంది. అలా ఒక ప్రాణిలో వచ్చిన మార్పు తదనంతరం దాని సంతతికి సంక్రమించే అవకాశం ఉంది అంటుంది రెండవ సూత్రం. అయితే ఈ తీరులో అనువంశికంగా లక్షణాలు సంక్రమించవని ఆధునిక జన్యు శాస్త్రం (జెనెటిక్స్) చెప్తుంది. కాని లామార్క్ చెప్పిన తప్పుడు భావననే డార్విన్ స్వీకరించాడు.<br /><br />భూమి మీద పరిస్థితులు నిరంతరం మారుతుంటాయి గనుక, ఆ మార్పుకు అలవాటు పడ్డ జంతు శరీరాలలో తదనుగుణమైన మర్పులు వస్తుంటాయి గనుక, ఒక తరం జంతువులలో వచ్చిన మార్పులు తదుపరి తరానికి సంక్రమిస్తుంటాయి కనుక భూమి మీద మారే పరిస్థితులే పరిణామాన్ని ప్రేరించే ప్రముఖ శక్తులుగా డార్విన్ కి కనిపించాయి.<br /></div><br /><br /><br /><div>జీవ జాతుల లక్షణాలలో మార్పు కలుగుజేసే మరో శక్తిని కూడా డార్విన్ గుర్తించాడు. పిల్లలకి వారి తల్లిదండ్రుల పోలికలు వస్తాయన్నది అందరికీ తెలిసిన విషయం. అలాగని పిల్లలు అచ్చం వారి తల్లిదండ్రుల మాదిరిగానే (కూతుళ్ళందరూ వారి తల్లి లాగానో, కొడుకులు అందరూ వారి తండ్రి లాగానో) ఉండరు. తల్లిదండ్రులలో లేని కొన్ని లక్షణాలు కూడా పిల్లల్లో కనిపిస్తాయి. ఒక మొక్క యొక్క కొమ్మని నరికి, దాన్ని నాటగా పుట్టిన మొక్క అచ్చం దాని తల్లి మొక్కకి మల్లె ఉంటుంది. అలా కాకుండా రెండు మొక్కల మధ్య పరాగ సంపర్కం చేత పూవులు పుష్పించి, ఫలించి, విత్తనాలు పుట్టి, ఆ విత్తనాలు మళ్లీ మొక్కలైనప్పుడు, అలా పుట్టిన మొక్కలకి, వాటి ‘తల్లి, దండ్రులకి’ మధ్య ఎన్నో తేడాలు కనిపించాయి. కనుక జీవప్రపంచంలో లైంగిక పునరుత్పత్తి వల్ల జీవజాతులలో అనుకోని వైవిధ్యం ప్రవేశిస్తోందని గుర్తించాడు డార్విన్.<br /></div><br /><br /><br /><div>ఆ విధంగా జీవజాతులలో ఒక తరం నుండి మరో తరానికి మార్పు రావడం వెనుక ఉన్న కారణాలు గుర్తించాడు డార్విన్. కాని మరో ప్రశ్న మిగిలిపోయింది. ఈ మార్పులన్నీ ఎటు పోతున్నాయి? జీవ పరిణామానికి ఏదైనా చరమ లక్ష్యం ఉందా? ఈ ప్రశ్నకి కారణాలు డార్విన్ కి మరో సందర్భంలో కనిపించాయి. రైతులు, తోటమాలులు, పశువుల కాపర్లు – వీళ్ల వృత్తులకి సంబంధించిన వ్యవహారాలతో డార్విన్ కి చాలా పరిచయం ఉండేది. పశువులని పెంచుకునే వాడు బాగా పాలిచ్చి, దీర్ఘ కాలం బతికి, సులభంగా వ్యధులకి లోను కాని ఆవులు ఉంటే బాగుణ్ణు అనుకుంటాడు. ప్రకృతి సాధించినట్టుగా జీవజాతులలో గొప్ప వైవిధ్యాన్ని అతడు సాధించలేడు. అందుకు ఒక ముఖ్యమైన కారణం సమయం లేకపోవడం. ప్రకృతి జీవజాతులలో మార్పులని నెమ్మదిగా లక్షల సంవత్సరాలుగా సాధిస్తుంది. కాని పశువుల కాపరి తన జీవితకాలంలో ఆ మార్పులు చూడగోరుతాడు. కనుక తను చెయ్యగిలింది ఒక్కటే. మేలు జాతి పశువులని తెచ్చి, అవి కలిసేట్టు చేస్తే, వాటి సంతతి కూడా మేలు జాతికి చెందినది అయ్యే అవకాశం ఉంటుంది. అలా పుట్టిన పశువుల జాతులు నాలుగు కాలాల పాటు మన్నుతాయి.<br /></div><br /><br /><br /><div>కనుక పశువుల కాపర్లు చేసే కృత్రిమ ఎంపిక చేత పశువుల జాతులలో కొన్ని ఉపజాతులు అధికంగా వృద్ధి చెందుతాయి, మరి కొన్ని అంతరించిపోయాయి. పశువుల కాపర్లు చేసే కృత్రిమ ఎంపికను పోలిన ఏంపికే ప్రకృతి జీవజాతుల విషయంలో చేస్తోంది. అంటే ప్రకృతి పనిగట్టుకుని తనకి నచ్చిన జీవాలని బతికించి, నచ్చని వాటిని ఏరివేస్తోందని కాదు. జీవజాతులు ప్రకృతి లోని వనరుల కోసం పోటీ పడతాయి. వనరులు పరిమితమైనవి కనుక పోటీలో నెగ్గిన జీవజాతులు మరింత సమర్ధవంతంగా భూమి మీద మనగలిగే అవకాశం ఉంది. కనుక పరిమితమైన సహజ వనరుల కోసం జీవజాతులు పడే పోటీయే ఒక విధమైన సహజ, ప్రకృతిసిద్ధమైన ఎంపికగా జీవ జాతుల మీద పని చేస్తోందని అర్థం చేసుకున్నాడు డార్విన్.<br /></div><br /><br /><br /><div>ఈ అవగాహనతో డార్విన్ తన సిద్ధాంతంలో బాగా పురోగమించాడు. అయితే ఈ ‘సహజ ఎంపిక’ అన్న భావన యొక్క ప్రాముఖ్యత డార్విన్ మరింత లోతుగా తెలుసుకునేలా చేసిన పుస్తకం ఒకటి ఉంది. జనాభా వృద్ధిలో క్రమం గురించి మాల్థస్ రాసిన పుస్తకం ఒకటి 1838 లో డార్విన్ కంటపడింది. ఏ విధమైన అవరోధమూ లేకపోతే ప్రపంచ జనాభా ఇరవై ఐదేళ్ల కి ఒకసారి రెండింతలు అవ్వాలి. కాని వ్యాధి, మరణం, యుద్ధం, ప్రకృతిలో ఉత్పాతాలు మొదలైన పరిణామాల వల్ల జనాభ వృధ్ధి చెందే వేగం అంతకన్నా తక్కువగానే ఉంటుంది. జనాభా అతిగా పెరిగినప్పుడు యుద్ధం, వ్యాధి, సహజ విపత్తులు మొదలైన కారణాల వల్ల జనాభా తగ్గుతుంది. జనాభా ఆ విధమైన సహజ పరిస్థితుల్లో తగ్గాలే గాని, కృత్రిమమైన సంక్షేమ పథకాల వల్ల జనాభాని అరికట్టడానికి ప్రయత్నిస్తే అది బెడిసి కొడుతుంది అంటాడు మాల్థస్.<br /></div><br /><br /><br /><div>ఈ భావాలు మొదట్లో డార్విన్ కి అంతగా రుచించకపోయినా, మాల్థస్ భావాలకి జీవపరిణామానికి మధ్య సంబంధాన్ని అర్థం చేసుకున్న డార్విన్ మహదానందం చెందాడు.<br /></div><br /><br /><br /><div>(ఇంకా వుంది)</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-5616171105383773561?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-77787256295621658632011-11-09T08:13:00.003+05:302011-11-09T08:24:25.176+05:30<a href="http://2.bp.blogspot.com/-WWuGbXG_-nI/Trnqxb2FvOI/AAAAAAAAA9w/pXMjGGJYgiI/s1600/icelandmountains2.jpg"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; FLOAT: left; HEIGHT: 213px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5672823340658965730" border="0" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/-WWuGbXG_-nI/Trnqxb2FvOI/AAAAAAAAA9w/pXMjGGJYgiI/s320/icelandmountains2.jpg" /></a><br /><br /><div>(చాలా కాలం క్రిందట నిలిపేసిన ‘పాతాళంలో ప్రయాణం’ సీలియల్ ని మళ్లీ కొనసగిస్తున్నాం.)<br /><br />అధ్యాయం 12<br />నిర్జన భూమి<br /><br />ఆకాశం మేఘావృతమై ఉంది. కాని నిశ్చలంగా ఉంది. మరీ వెచ్చగానూ లేదు. అలాగని వర్షం కూడా లేదు. ఇలాంటి వాతావరణం కోసమే పర్యాటకులు పడి చస్తారు.</div><br /><div><br />ఈ కొత్త, విచిత్ర ప్రపంచంలో గుర్రం మీద స్వారీ అంటే నాకు మొదట్నుంచి భలే ఉత్సాహంగా అనిపించింది. ఓహో, ఏం హాయి? ఎంత ఆనందం? అందుకే ఈ అశ్వారూఢానందంలో పీకల్దాకా మునిగిపోయాను!</div><br /><br /><div>“అసలైనా ఆలోచించి చూస్తే, గుర్రం మీద స్వారీ చెయ్యడం వల్ల పెద్దగా మునిగిపోయింది ఏవుందో నాకైతే అర్థం కాలేదు.<br />అందమైన పరిసరాలలో హాయిగా ముందుకి సాగిపోతాం. మహా అయితే ఓ కొండ ఎక్కుతాం. అంతగా అయితే ఓ పాత బిలం లోంచి కిందకి దిగుతాం. అంతేగా? ఆ సాక్నుస్సేమ్ మాత్రం ఇంతకన్నా పొడిచేసిందేంవుంది? ఇక భూమి కేంద్రం దాకా తీసుకుపోయే దారి సంగతి అంటారా? నన్నడిగితే అంతా వట్టి కాకమ్మకథ! అదంతా జరిగే పని కాదు. లేని దాని గురించి ఇలాంటి చక్కని సన్నివేశంలో ఆలోచించి మనసు పాడుచేసుకోవడం మంచిది కాదు.” ఈ తీరులో నా ఆలోచనలు ఆగాయి.<br /><br />నా ఆలోచనలు ఒక పక్క అలా సాగుతుంటే మేం రెయిక్యావిక్ పొలిమేరలు చేరుకున్నాం.<br />హన్స్ మాకు కొంచెం ముందుగా వేగంగా నడుస్తున్నాడు. అతని వెనకే సామాన్లు మోస్తున్న గుర్రాలు బుధ్ధిగా నడుస్తున్నాయి. వాటి వెనుక మామయ్య, ఆయన వెనుక నేను…గుర్రాల మీద…<br /><br />యూరొప్ లో కెల్లా అతి పెద్ద దీవుల్లో ఐస్లాండ్ ఒకటి. దానిది పద్నాలుగు వేల చదరపు మైళ్ల విస్తీర్ణత. జనాభా పదహారు వేలు. భౌగోళికులు దాన్ని నాలుగు విభాగాలుగా విభజించారు. వాటిలో ‘దక్షిణ-పశ్చిమ’ విభాగమైన ‘ సూడ్వెస్టర్ ఫోర్డ్యుంగర్’ ని కోసుకుంటూ ముందుకు సాగిపోతున్నాం.<br /><br />రెయిక్యావిక్ పొలిమేరలు దాటాక హన్స్ మమ్మల్ని తీరం వెంట తీసుకుపోయాడు. అల్లంత దూరంలో ఆకుపచ్చగా కనిపించాలనుకుని బయల్దేరిన బయళ్లు వీల్లేక పసుపుపచ్చకి దిగాయి. ట్రాకైట్ శిలతో చేయబడ్డ ఎత్తైన శిఖరాల రూపురేఖలు తూరుపు ఆకాశంలో లీలగా కనిపిస్తున్నాయి. కొండల వాలు మీద అక్కడక్కడ మంచు ముద్దలు మురిపెంగా అద్దినట్టు ఉన్నాయి. ఆ మంచు మీద పడ్డ కాంతుల తళుకులు ఆ లోకాన్ని వింతగా ప్రకాశింపజేస్తున్నాయి. ఇక కొన్ని శిఖరాలైతే దూకుడు మీద మబ్బులని ఛేదించుకుని ఆ పైనున్న స్వర్లోకపు సొగసులని ఆత్రంగా చూస్తున్నాయి.<br /><br />కొన్ని చోట్ల ఈ కరకు శిలాశ్రేణులు నేరుగా సముద్రంలోకే అడుగుపెట్టి, తీరం మీద ఉన్న కాస్తంత పచ్చిక కూడా కనిపించకుండా చేస్తున్నాయి. అలాంటి చోట్ల తీరం మీద ముందుకి సాగడం కష్టం అవుతోంది. అయినా మా గుర్రాలకి ఈ దారులన్నీ కొట్టినపిండి లాగుంది. మామయ్యకి తన గుర్రాన్ని డొక్కల్లో తన్నడం, కొరడాతో కొట్టడం, రెంకెలెయ్యడం మొదలైన విన్యాసాలు చెయ్యొద్దని ముందుగా హెచ్చరిక వచ్చింది. నోరు (చెయ్యి, కాలు కూడా) మెదపకుండా గుర్రం మీద బుధ్ధిగా కూర్చున్నాడు. చెట్టంత మనిషి అలా ఆ చిన్ని పోనీ మీద కూర్చుని ఉంటే, కింద కాళ్లు నేలకి తగులుతుంటే, ఓ విచిత్రమైన ఆరుకాళ్ల కీటకంలా కనిపించి చూస్తేనే నవ్వొస్తోంది.<br /><br />“బంగారు గుర్రం! బహు చక్కని గుర్రం!” అంటూ మామయ్య మొదలెట్టగానే అనుకున్నాను గుర్రం మీద ఉపన్యాసం తన్నుకొస్తోందని. “చూశావా, ఏక్సెల్. ఈ ఐస్లాండ్ గుర్రం కన్నా మొండి గుర్రం ఉంటుందని అనుకోను. మంచు గాని, తుఫాను గాని, ఇరుకు దారులు గాని, కరకు శిలలు గాని, హిమానీ నదాలు గాని – ఏదీ దీన్ని ఆపలేదు. ఎప్పుడూ అడుగు తడబడదు. ముందుకు పోనని మొరాయించదు. ఏ చిట్టేరునో దాటాలన్నా ముందు వెనక చూడకుండా అందులో దూకి ఆదరాబాదరాగా ఆవలి గట్టుకి ఈదుకుపోతుంది. ఆ క్షణం ఓ ఉభయచరంలాగా మారిపోతుంది. దాన్ని తొందర పెడితే లాభం ఉండదు. తన ఓపికని బట్టి సాఫీగా ముందుకు పోనిస్తే రోజుకి ముప్పై మైళ్లయినా సజావుగా ముందుకు సాగిపోతుంది.”<br /></div><br /><div>“మన సంగతి బాగే వుంది. కాని మన గైడు సంగతేంటి?”<br /></div><br /><br /><div>“ఓహ్! తనకేం భయం లేదు. తన విషయం అసలు ఆలోచించకు. తను చూడబోతే ఎంత దూరమైనా సులభంగా నడిచేసేట్టు ఉన్నాడు. పైగా ఒక్క నడక తప్ప తను మరింకేం చేస్తున్నాడనీ! అంతగా కావలిస్తే నా గుర్రాన్ని అతడికి ఇస్తాను. ఇలా గుర్రం మీద కుదేసినట్టు ఎంతసేపని కూర్చోను? కాస్త దిగి నడిస్తే హాయిగా ఉంటుంది.”<br /><br />మా బృందం వేగంగానే ముందుకి సాగిపోతోంది. చుట్టూ ఎడారి భూమిలా ఉంది. అక్కడక్కడ విసిరేసినట్టు పూరి గుడిసెలు కనిపిస్తున్నాయి. చెక్కతో గాని, బురదతో గాని, గట్టిపడ్డ లావా రాయితో గాని చెయ్యబడ్డ ఇళ్ళవి. ఆ దారిన పర్యాటకులు ఎప్పుడెప్పుడు వస్తారా అని ఆ ఇళ్లలో మనుషులు ఎదురుచూస్తారు కాబోలు. ఆ ప్రాంతంలో బయటి వారు రావడం బాగా అరుదు. అసలక్కడ పెద్దగా దారులు కూడా ఉండవు. అరుదుగా పడే బాటసారుల అడుగుజాడలని, మొలుచుకొచ్చే పలచని పచ్చిక కొన్నాళ్లలోనే చెరిపేస్తుంది.<br /></div><br /><br /><div>కాని చిత్రం ఏంటంటే రాజధాని నుండి ఎంతో దూరంలేని ఈ ఇంచుమించు నిర్జన ప్రాంతం ఐస్లాండ్ ప్రమాణాల బట్టి చూస్తే బాగా జనసంచారం ఉన్న ప్రాంతాల్లో ఒకటి. రాజధానికి ఇంకా దూరంగా పోతే అక్కడ ఇంకెంత నిర్జనంగా ఉంటుందో? ఇప్పటికే ఈ ప్రాంతంలో అరమైలు దూరం దాటాం. ఈ అరమైలులో ఒక్క రైతుగాని, ఒక్క గొల్లవాడు గాని కనిపిస్తే ఒట్టు. అక్కడక్కడ కొన్ని గోవులు, గొర్రెలు వాటి సంగతి అవి చూసుకుంటున్నాయి. ఇక్కడే ఇలా ఉంటే, అల్లంత దూరంలో కనిపిస్తున్న, పేలే జ్వాలాముఖులు ఎగజిమ్మే నిప్పు శిలల భీకర తాడనానికి బద్దలై కొంకర్లు పోయిన భయంకర మరుభూమి మరింకెంత నిర్జీవంగా ఉంటుందో?<br /></div><br /><div></div><br /><br /><div>(ఇంకా వుంది)<br />Image credits: <a href="http://www.aaroads.com/blog/2010/03/16/iceland-ii/">http://www.aaroads.com/blog/2010/03/16/iceland-ii/</a></div><br /><br /><br /><div></div><br /><br /><br /><div><br /><br /><br /><br /><br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-7778725629562165863?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-20979023965352972832011-11-06T08:28:00.003+05:302011-11-06T08:37:00.898+05:30<a href="http://3.bp.blogspot.com/-d981MwLjh3A/TrX5b7-cSVI/AAAAAAAAA9k/3_gc0uclpck/s1600/stormy_sea.jpg"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; FLOAT: left; HEIGHT: 163px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5671713564094384466" border="0" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/-d981MwLjh3A/TrX5b7-cSVI/AAAAAAAAA9k/3_gc0uclpck/s320/stormy_sea.jpg" /></a> <a href="http://www.andhrabhoomi.net/sisindri/vasco-da-gama-719">http://www.andhrabhoomi.net/sisindri/vasco-da-gama-719</a><br /><br /><br />వాస్కో ద గామా తన సిబ్బందితోపాటు అక్కణ్ణుంచి పలాయనం చిత్తగించాడు.నౌకాదళం ఇంకా ముందుకి సాగిపోయింది. వాతావరణంలో క్రమంగా మార్పులు రాసాగాయి. సముద్రంలో కూడా పోటు ఎక్కువగా ఉంది. ఉవ్వెత్తున కెరటాలు లేచి ఓడలని ఎత్తి పడేస్తున్నాయి. గతంలో దియాజ్ దళం కూడా సరిగ్గా ఇక్కడి నుండే వెనక్కి వెళ్లిపోయారని వాస్కో సిబ్బంది అర్థం చేసుకున్నారు. డిసెంబర్ 16వ తారీఖుకల్లా దియాజ్ బృందం పాతిన ఆఖరు ‘పద్రావ్’ని దాటారు. క్రిస్మస్ రోజుకల్లా దియాజ్ బృందం ఎక్కడి నుండి వెనక్కు తిరిగారో ఆ స్థలాన్ని దాటి 200 మైళ్లు ముందుకి వచ్చేశారు. ఆ తీర ప్రాంతాన్ని ప్రస్తుతం ‘నాటల్’ అంటారు. పోర్చుగీస్‌లో ఆ పదానికి క్రిస్మస్ అని అర్థం.ఇక్కడితో తెలిసిన దారి పూర్తయ్యింది. ఇక ముందున్నది అంతా తెలీని దారే.<br /><br />నాటల్ ప్రాంతాన్ని దాటి మరో ఎనిమిది రోజులు ప్రయాణించింది వాస్కో ద గామా నౌకా దళం. ఓడలలో మంచినీరు అడుగంటుతోంది. వంటవాళ్ళు వంటలో కూడా సముద్రపు నీరే వాడుతున్నారు. మళ్లీ తీరం మీదకి వెళ్లి మంచినీటి వేట మొదలెట్టాలి. జనవరి 25 నాడు ఓ నదీముఖం కనిపించింది. ఓడలు లంగరు వేసి తీరం మీద ఉన్న ఓ గూడెం వద్ద వాకబు చెయ్యగా ఆ నది పేరు కెలీమానె అని తెలిసింది. ఆ గూడెం నాయకులు ఇద్దరు వాస్కోని కలుసుకున్నారు. ఎప్పట్లాగే వాళ్లకి వాస్కో కొన్ని చవకబారు బహుమతులు ఇచ్చాడు. వాళ్లకి అవి అంతగా నచ్చలేదు. అంతలో వాళ్లు పెట్టుకున్న అందమైన పట్టు టోపీ వాస్కో దృష్టిని ఆకర్షించింది. అదెక్కడిది అని అడిగాడు. పోర్చుగీస్ వారిలాగానే పెద్ద పెద్ద ఓడలతో తూర్పు నుండి కొందరు వస్తుంటారని, ఇవి వాళ్లు తెచ్చిన టోపీలని వాళ్లు సంజ్ఞలు చేసి చెప్పారు. ఇండియాకి దగ్గరపడుతున్నామని వాస్కోకి అర్థమయ్యింది.<br /><br /><br />ఆ ప్రాంతంలోనే ఓడలు 32 రోజులు ఆగిపోవలసి వచ్చింది. సావో రఫాయెల్ ఓడలో తెరచాప కట్టిన గుంజ తుఫాను ధాటికి విరిగిపోయింది. దాన్ని మరమ్మత్తు కోసం అగారు. కాని అదే సమయంలో సౌకా సిబ్బంది ‘స్కర్వీ’ వ్యాధి వాత పడ్డారు. ఆ రోజుల్లో సముద్రాల మీద సుదీర్ఘ యాత్రలు చేసే నావికులు ఈ స్కర్వీ వ్యాధితో తరచు బాధపడుతుండేవారు. ఆ వ్యాధి సోకినవారికి చిగుళ్లలో నల్లని రక్తం చేరి చాలా బాధిస్తాయి. వ్యాధి ముదిరితే చేతులు, కాళ్లు వాచి కదలడం కూడా కష్టం అవుతుంది. ఆహారంలో వైటమిన్ సి లోపం వల్ల ఈ వ్యాధి వస్తుందని మనకి ఇప్పుడు తెలుసు. వైటమిన్ సి నారింజ, నిమ్మ మొదలైన పళ్లలో ఉంటుంది. ఓడలలో ఎక్కువ కాలం నిలువ ఉండే ఆహారం ఉండేది. పళ్లు తక్కువగా ఉండేవి. కాని ఆ రోజుల్లో వైటమిన్ సి గురించి తెలీకపోయినా, కొన్ని రకాల పళ్లు తింటే వ్యాధి తగ్గిపోతుందని తెలుసు. కనుక తీరం మీదే ఉండే తగిన ఫలహారం తీసుకుంటూ నావికులు తిరిగి ఆరోగ్యవంతులు అయ్యారు.<br /><br />ఫిబ్రవరి 24 నాడు మళ్లీ యాత్ర మొదలయ్యింది. ఉత్తర-తూర్పు దిశలో ఓడలు ముందుకి సాగిపోయాయి. మార్చి 2 నాడు ఆఫ్రికా తూర్పు తీరం మీద ఉన్న మొజాంబిక్ దేశంలోని మొసాంబిక్ రేవుని చేరుకున్నాయి. ఆ రోజుల్లో మొసాంబిక్ రేవు ఆఫ్రికా పశ్చిమ తీరంలో ఓ ముఖ్యమైన రేవు. ఇండియా, చైనా, అరేబియా, మలయా మొదలుకొని ఎన్నోదేశాల ఓడలు అక్కడికి వస్తుంటాయి.<br /><br /><br /><br />(image credits: <a id="m_isp" class="P14" href="http://www.christies.com/lotfinder/lot_details.aspx?intObjectID=5234156" target="_blank">http://www.christies.com/lotfinder/lot_details.aspx?intObjectID=5234156</a>)<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-2097902396535297283?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com4tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-7422533840807065342011-11-04T07:40:00.002+05:302011-11-04T07:47:15.040+05:30<a href="http://1.bp.blogspot.com/-JooLs9VxZ2Q/TrNKpkXp4pI/AAAAAAAAA9Y/TLNw_WG0tNU/s1600/darwin_trip.png"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 260px; FLOAT: left; HEIGHT: 320px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5670958433787568786" border="0" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/-JooLs9VxZ2Q/TrNKpkXp4pI/AAAAAAAAA9Y/TLNw_WG0tNU/s320/darwin_trip.png" /></a><br /><br /><div><a href="http://1.bp.blogspot.com/-JooLs9VxZ2Q/TrNKpkXp4pI/AAAAAAAAA9Y/TLNw_WG0tNU/s1600/darwin_trip.png"></a><br /><br /><br /><br /><div><br /></div><br /><br /><br /><br /><br /><div>అలా ఐదేళ్ళ పాటు సాగిన వైజ్ఞానిక యాత్రలో డార్విన్ అపారమైన సమాచారాన్ని సేకరించాడు. ఆ సమాచారాన్ని విశ్లేషించి జీవజాతుల వికాస క్రమం గురించి కొన్ని సూత్రాలని గుర్తించగలిగాడు.<br /></div><br /><br /><br /><br /><br /><div>దక్షిణ అమెరికాలో డార్విన్ కి ఆర్మడిల్లో అనే రకం జంతువులు ఆసక్తి కలిగించాయి. ఈ జంతువులు మూడు, నాలుగు అడుగుల పొడవు కూడా ఉంటాయి. రూపురేఖల్లో కాస్త పందిని, ఎలుకను పోలి ఉంటాయి. ఒంటి మీద కవచం (ఆర్మర్) లాంటి దట్టమైన చర్మపు పొర ఉంటుంది కనుకనే వాటికి ఆ పేరు వచ్చింది. వీటిలో కొన్ని ఉపజాతులు వినష్టం (extinct) అయిపోగా, మరి కొన్ని వేగంగా తరిగిపోతున్నాయి. వినష్టం అయిపోయిన ఆర్మడిల్లోల శిలాజాలు, అదే ప్రాంతంలో సజీవంగా ఉన్న ఆర్మడిల్లోల శిలాజాల కన్నా బాగా పెద్దవిగా ఉన్నాయి. పరిమాణంలో తేడా ఉన్నా ఆ పెద్ద ఆర్మడిల్లోల నుండే ఈ చిన్న ఆర్మడిల్లో వచ్చి ఉంటాయనడానికి దాఖలాలు బలంగా ఉన్నాయి. పాతవి పోయాక మళ్లీ కొత్తగా సృష్టి జరగడం వల్ల కొత్తవి పుట్టాయనడంలో అర్థం లేదు. పాత వాటి నుండి కొత్తవి పరిణామం చెందాయని అనడమే సబబు. ఈ రకమైన మార్పుని ‘నిలువు పారంపర్యం’ (succession of types) అన్నాడు. అంటే ఒక జీవజాతి కాలానుగతంగా మరో జీవజాతిగా మారడం అన్నమాట.<br /><br />జీవజాతులలో కాలానుగతమైన మార్పులే కాదు, దేశానుగతమైన, అంటే స్థలాన్ని బట్టి కూడా మార్పులు వచ్చినట్టు కనిపించాయి. ఒకే జంతువు అది ఉన్న ప్రాంతానికి అనుగుణంగా చిన్న మార్పులు చేర్పులతో ఎంతో వైవిధ్యాన్ని ప్రదర్శించడం కనిపించింది. దక్షిణ అమెరికాలో పంపా పచ్చిక భూములలో పర్యటిస్తున్నప్పుడు ఆస్ట్రిచ్ జంతువు యొక్క ఎన్నో ఉపజాతులు తారసపడ్డాయి. ప్రతీ ప్రాంతానికి ఆ ప్రాంతానికే ప్రత్యేకమైన ఒక రకమైన ఆస్ట్రిచ్ కనిపించేది. ఇవన్నీ ఒక దానితో ఒకటి సంబంధంలేని వేరు వేరు సృష్టి కార్యాల ఫలితాలు అయ్యే అవకాశం తక్కువ అనిపించింది. అన్నీ ఒకే మూల రూపం నుండి వచ్చినట్టు కనిపించాయి. జంతువులు ఒక ప్రాంతం నుండి మరో ప్రాంతానికి వలస పోయినప్పుడు, ఆ కొత్త ప్రదేశంలో కాలానుగతమైన మార్పుకు లోనవుతాయి. ఆ భౌగోళిక పరిస్థితుల్లో మార్పు జీవజాతుల రూపురేఖల్లో ఎలా మార్పుకు దారితీస్తుందో గుర్తించాడు డార్విన్.<br /><br />పరిణామాన్ని సమర్ధించే మరో ఆసక్తికరమైన ఆధారం దీవుల మీద నివసించే జీవజాతులలో కనిపించింది. డార్విన్ తన యాత్రలో ఎన్నో దీవులని సందర్శించాడు. వాటిలో దక్షిణ అమెరికా పశ్చిమ తీరానికి దగ్గర్లో ఉన్న గాలపాగోస్ దీవులు, ఆఫ్రికా పశ్చిమ తీరంలో ఉన్న కేప్ వెర్దే దీవులు ఉన్నాయి. భౌగోళికంగా ఈ రెండు దీవుల మీద పరిస్థితులలో ఎంతో పోలిక ఉంది. జీవజాతులు అన్నీ దైవసృష్టి వల్ల జరినట్టయితే, లేదా ‘ప్రతిభతో కూడిన రూపకల్పన’ చేత జరిగినట్టయితే, ఒకే రకమైన పరిసరాలకి చెందిన జంతువులు ఒకే రకంగా సృష్టింపబడాలి, లేదా రూపొందించబడాలి. కాని డార్విన్ కి ఈ రెండు దీవులలో కనిపించిన వాస్తవం చాలా భిన్నంగా ఉంది. కేప్ వెర్దే మీద కనిపించిన జంతు జాతులకి, సమీపంలో ఉన్న ఆఫ్రికా ఖండం మీద తీరానికి దగ్గర్లో కనిపించే జంతు జాతులకి మధ్య ఎంతో సాన్నిహిత్యం కనిపించింది. కాని కేప్ వెర్దే జంతువులకి, భౌగోళికంగా పోలికలు ఉన్నా, ఎంతో దూరంలో ఉన్న గాలపాగోస్ దీవి మీద ఉండే జంతువులకి, మధ్య పోలిక మరింత తక్కువగా ఉంది. కనుక కేప్ వెర్దే మీద జంతువులు, ఆఫ్రికా తీరం మీద ఉండే జంతువులు ఒకే మూల జాతి నుండి ఉద్భవించి, దేశకాలానుగతంగా వేరుపడి ఉండాలి.<br /></div><br /><br /><br /><br /><br /><div>యాత్ర నుండి తిరిగి వచ్చాక అకుంఠితంగా శ్రమించి తను తెచ్చిన వైజ్ఞానిక నమూనాల నుండి ఎంతో విలువైన శాస్త్ర సారాన్ని రాబట్టాడు. ఆ సమాచారాన్ని అంతటినీ పుస్తకాలుగా రాయడం మొదలెట్టాడు. దక్షిణ అమెరికా భౌగోళిక విశేషాల మీద, అగ్నిపర్వత దీవుల మీద, పగడపు దీవుల మీద ఇలా వేరు వేరు పుస్తకాల రచన మొదలయ్యింది. తన పరిశీలనలు అటు జీవ జాతుల పరిణతుల గురించి తెలపడమే కాక, భూమి మీద వివిధ ప్రాంతాల భౌగోళిక విశేషాల గురించి కూడా ఎన్నో కొత్త విషయాలని తేటతెల్లం చెయ్యడంతో, డార్విన్ 1838 లో భౌగోళిక సదస్సుకి సెక్రటరీగా ఎన్నికయ్యాడు.<br /></div><br /><br /><br /><br /><br /><div>క్రమంగా వైజ్ఞానిక సమాజాలలో అతడి పరపతి పెరిగింది. లండన్ మేధావి వర్గం అతడికి సలాము చేసింది. ప్రఖ్యాత శాస్త్రవేత్తలలో కొందరు అతడికి చిరకాల మిత్రులయ్యారు. ఆ విధంగా వైజ్ఞానిక సమాజాలలో అతడికి స్నేహితులు, శ్రేయోభిలాషులు పెరిగినా, వ్యక్తిగత జీవితంలో అతడి ఏదో వెలితి కనిపిస్తూనే ఉంది. ఏళ్లపాటు చేసిన విపరీతమైన పరిశ్రమ వల్ల బడలిక తెలియసాగింది. కాస్త సేదతీరే అవకాశం కోసం, కాస్త స్వాంతన కోసం తపించసాగాడు. ఆ తపననే ఈ మాటల్లో వ్యక్తం చేశాడు – “భగవంతుడా! ఇలా జీవితమంతా పని, పని పని, అంటూ తేనెటీగలా శ్రమించి కడతేరిపోతానేమో నని తలుచుకుంటే బెదురు పుడుతుంది. లేదు, ఇలా ఎంతో కాలం జీవించలేను. పొగచూరిన ఈ పాత కొంపలో, ఈ ఏకాంత వాసంలో, ఓ ‘పరిణామం’ రావాలి. ఓ మెత్తని సోఫా, ఆ సోఫా మీద ఓ సుతిమెత్తని భార్య, ఎదురుగా వెచ్చని చలిమంట, కొన్ని పుస్తకాలు, కాస్తంత సంగీతం… జీవితం అంటే ఇదీ! మరి నా తక్షణ కర్తవ్యం? వివాహం!”<br /></div><br /><br /><br /><br /><br /><div>అలాంటి సుతిమెత్తని సతి త్వరలోనే దొరికింది. బంధువుల అమ్మాయి అయిన ఎమ్మా వెడ్జ్ వుడ్ కి చార్లెస్ డార్విన్ కి మధ్య 1839 లో వివాహం అయ్యింది. తను అప్పుడప్పుడే సృష్టిస్తున్న పరిణామ సిద్ధాంతపు ముఖ్యాంశాలని భార్యకి వివరించాడు. భర్త మాట కాదనలేక ఎమ్మా తలాడించింది కాని ఇలా మత భావాలకి విరుద్ధంగా ఉన్న సిద్ధాంతానికి లోకం ఎలా స్పందిస్తుందో నని ఆమెకి లోలోపల భయం మొదలయ్యింది.<br /></div><br /><br /><br /><br /><br /><div>(ఇంకా వుంది)<br /><br /><br /><br /></div></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-742253384080706534?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-24396440828783917122011-10-29T23:43:00.003+05:302011-10-29T23:49:18.150+05:30<div></div><br /><br /><br /><div><a href="http://www.andhrabhoomi.net/sisindri/old-story-923">http://www.andhrabhoomi.net/sisindri/old-story-923</a></div><br /><br /><br /><div></div><br /><br /><br /><div>ఇలా ఉండగా ఏమీ తోచని పాలోకి తన ఓడ పక్కనుండి ఓ పెద్ద తిమింగిలం పోవడం కనిపించింది. నేలజంతువులు అన్నిట్లోకి సింహం వేటలో ఎంతో ఉత్సాహం, ఉద్వేగం ఉన్నట్టుగానే, సముద్ర చరాలు అన్నిట్లోకి తిమింగలాలని వేటాడే అవకాశం కోసం నావికులు ఉర్రూతలూగేవారు. హార్పూన్ అనబడే బలమైన ఈటె తీసుకుని దాని మీదకి విసిరాడు పాలో. ఈటె గుచ్చుకోగానే తిమింగిలం విలవిలలాడింది. నీట్లో సంక్షోభంగా కొట్టుకోవడం మొదలెట్టింది. ఈటె యొక్క అవతలి కొస ఓడకి ఓ త్రాటితో కట్టబడి వుంది. ఉధృతంగా కదులుతున్న ఆ మహాచరం ఓడని కూడా బలంగా అటుఇటు కుదిపేయసాగింది. సకాలంలో ఎవరో వచ్చి ఆ తాడుని కోసి ఓడని రక్షించారు. </div><br /><div><br />అంతలో అల్లంత దూరంలో బలంగా చేతులు ఊపుతూ, ఓడల కేసి పరుగెత్తుతూ వస్తున్న వెలోసో కనిపించాడు. బోలెడు మంది కోయవాళ్లు బరిశెలు పట్టుకుని తన వెంటపడుతున్నారు. ఈ వెలోసో అక్కడ గ్రామంలో ఏం మాట్లాడో? లేనిపోని శత్రుత్వం కొనితెచ్చుకున్నాడు. విషయం అర్థమైన వాస్కో ద గామా లంగర్లు పైకెత్తి ఓడలని బయల్దేరమన్నాడు. బ్రతుకు జీవుడా అంటూ నౌకాదళం ఆ కోయవారి నుండి తప్పించుని ముందుకి సాగిపోయిం<a href="http://3.bp.blogspot.com/-dAWK_qdusRk/TqxDSadjcNI/AAAAAAAAA9M/doz_ObuVeHE/s1600/cape_goodhope.png"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; FLOAT: left; HEIGHT: 232px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5668980014572597458" border="0" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/-dAWK_qdusRk/TqxDSadjcNI/AAAAAAAAA9M/doz_ObuVeHE/s320/cape_goodhope.png" /></a>ది.<br />నౌకా దళం ఎక్కడి దాకా వచ్చారో ఇంకా తెలీదు. కాని రెండు రోజుల తరువాత మరో తీరం కనిపించింది. బార్తొలోమ్యూ దియాజ్ లోగడ అందించిన సమాచారంతో పోల్చుకుని అదే కేప్ ఆఫ్ గుడ్ హోప్ అని తెలుసుకున్నారు. వారి ఆనందానికి హద్దుల్లేవు. బయల్దేరిన నాటి నుండి ఐదు నెలలలో, నవంబర్ 22, 1497, లో ఆఫ్రికా దక్షిణ కొమ్ముని చేరుకున్నారు. ఏ ప్రమాదమూ కలగకుండా ఒడుపుగా తమని అంతవరకు తీసుకొచ్చిన కెప్టెన్ నేతృత్వం మీద అందరికీ గురి కుదిరింది. </div><br /><div></div><br /><div><br />మరో మూడు రోజుల ప్రయాణం తరువాత మాసెల్ ఖాతం అనే ప్రాతంలో ఓడలు లంగరు దించాయి. చిన్న పడవలో వాస్కో ద గామా కొందరు నావికులతో తీరం మీదకి వెళ్లాడు. అవసరం వస్తాయేమోనని బట్టలలో తుపాకులు దాచుకున్నారు. నేల మీద కొంత ముందుకి వెళ్లగానే కొంత మంది స్థానిక కోయలు కనిపించారు. కెప్టెన్ వారికి తమ నౌకాదళం తరపున రంగురంగుల పూసల దండలు, చిరుగంటలు లాంటి వస్తువులు బహుమతులుగా ఇచ్చాడు. కోయలకి ఇలాంటి వస్తువులు ఇష్టం అని ఆ రోజుల్లో నావికులకి బాగా తెలుసు. అలాంటి చవకబారు వస్తువులు బహుకరించి స్థానిక కోయలని ఆకట్టుకోవడం వారికి పరిపాటి. అక్కడే కొన్ని రోజులు ఉండి మరింత మంది స్థానికులని కలుసుకున్నారు. వారితో కలిసి విందులు చేశారు. నాట్యాలు ఆడారు. స్థానికులతో సత్సంబంధాలు కుదిరాయన్న నమ్మకం కుదిరాక నావికులు ఇక అసలు పన్లోకి దిగారు. </div><br /><div><br />నావికుల యాత్రలకి లక్ష్యాలు రెండు. మొదటిది, కొత్త ప్రాంతాల వారితో వాణిజ్య సంబంధాలు ఏర్పరచుకుని, బంగారం, సుగంధ ద్రవ్యాలు మొదలైన అరుదైన వస్తువులని చవకగా పోర్చుగల్ కి తరలించడం. రెండవది, కొత్త ప్రాంతాలని ఆక్రమించి పోర్చుగల్ సామ్రాజ్యాన్ని విస్తరించడం. తాము పాదం మోపిన ఈ కొత్త భూమిని ఇప్పుడు పోర్చుగల్ రాజుకి అంకితం చేస్తున్నట్టుగా ప్రకటించాలి. (మన దేశంలో ప్రాచీనకాలంలో రాజులు చేసిన రాజసూయయాగం లాంటిదే ఇదీను.) ఆ ప్రకటనలో భాగంగా ‘పద్రావ్’ అని పిలువబడే రాతి స్తంభాలని పాతారు. ఇవి గాక కొన్ని చెక్క శిలువలని కూడా పాతారు. గతంలో బార్తొలోమ్యూ దియాజ్ కూడా ఇలా ఎన్నో స్తంభాలు పాతాడు. అది చూసిన కోయలకి ఒళ్ళు మండిపోయింది. ఈ స్తంభాలు పాతే కథ వారికి పాత కథే! ఆ రాతి స్తంభాలని బద్దలు కొట్టారు. శిలువలని పీకేశారు. వాస్కో ద గామా తన సిబ్బంది తో పాటు అక్కణ్ణుంచి పలాయనం చిత్తగించాడు.</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-2439644082878391712?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-85124259162192412662011-10-27T08:34:00.005+05:302011-10-27T08:42:42.259+05:30<a href="http://4.bp.blogspot.com/-CEuiDd5p_a0/TqjLYR74KGI/AAAAAAAAA9A/CG5UM6rTDh8/s1600/800px-Voyage_of_the_Beagle.jpg"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; FLOAT: left; HEIGHT: 165px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5668003749037615202" border="0" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/-CEuiDd5p_a0/TqjLYR74KGI/AAAAAAAAA9A/CG5UM6rTDh8/s320/800px-Voyage_of_the_Beagle.jpg" /></a><br /><br /><div><a href="http://3.bp.blogspot.com/-VdBmj7NEGn4/TqjK8TabkuI/AAAAAAAAA80/a5j1b4JCa1E/s1600/800px-Voyage_of_the_Beagle.jpg"></a><br /><br /><br /><br /><div><a href="http://2.bp.blogspot.com/-s6Ypu6i8YOM/TqjKz52UzQI/AAAAAAAAA8o/x1wSJbXu32g/s1600/473px-William_Paley_by_George_Romney.jpg"></a><br /><br /><br /><br /><div><a href="http://www.andhrabhoomi.net/intelligent/darwin-story-620">http://www.andhrabhoomi.net/intelligent/darwin-story-620</a></div><br /><br /><div></div><br /><p></p><br /><br /><p>పాలే రచనలు కాకుండా మరి కొన్ని పుస్తకాలు కూడా డార్విన్ చదువుకునే రోజుల్లో అతడి మీద గాఢమైన ప్రభావం చూపాయి. వాటిలో ఒకటి అలెగ్జాండర్ హంబోల్ట్ రాసిన ‘Personal Narrative‘ (నా జీవనయాత్ర). జర్మనీకి చెందిన అలెగ్జాండర్ హంబోల్ట్ (1769 – 1859) ఓ గొప్ప ప్రకృతి శాస్త్రవేత్త, పర్యాటకుడు. హంబోల్ట్ తన జీవితంలో విస్తృతంగా పర్యటించాడు. ఆ పర్యటనలలో తన చుట్టూ ఉండే పరిసరాలని క్షుణ్ణంగా పరిశీలించేవాడు. భౌగోళిక విశేషాలు, చెట్లు, జంతువుల రూపురేఖలు, మనుషులు, సమాజాలు, సంస్కృతులు – ఇలా ప్రతీ విషయాన్ని క్షుణ్ణంగా పరిశీలించేవాడు. అవసరమైన చోట ఎన్నో రకాల పరికరాలని కూడా తన పరిశీలనలలో వాడేవాడు. తన పరిశీలనల నుండి వైజ్ఞానిక సత్యాలని రాబట్టేవాడు. అలా తను అర్థం చేసుకున్న వైజ్ఞానిక విషయాలని గ్రంథస్థం చేసేవాడు. హంబోల్ట్ రచనలు చదివాక డార్విన్ కి కూడా అలాంటి ‘యాత్రా పరిశోధన’ పట్ల మోజు పుట్టింది.<br /></p><br /><br /><p>డార్విన్ కి స్ఫూర్తి నిచ్చిన మరో పుస్తకం జాన్ హెర్షెల్ రాసిన ‘An introduction to the study of Natural Philosophy’ (ప్రకృతిగత తత్వశాస్త్ర అధ్యయనానికి పరిచయం). ఈ జాన్ హెర్షెల్ (1792 – 1871) ఇంగ్లండ్ కి చెందిన గొప్ప గణితవేత్త, ఖగోళవేత్త, రసాయనవేత్త కూడా. సాటర్న్, యురేనస్ గ్రహాలకి చెందిన ఉపగ్రహాల మీద ఇతడు ఎన్నో పరిశీలనలు చేసి వాటికి పేర్లు కూడా పెట్టాడు. తన పరిశీలనల ఆధారంగా పదివేల తారల విశేషాలని వివరిస్తూ పుస్తకం రాశాడు. అసలు వైజ్ఞానిక పరిశోధన అంటే ఎలా చెయ్యాలి అన్న విషయాన్ని తన ‘study of Natural Philosophy’ లో స్పష్టంగా వివరించాడు. పరిశోధిస్తున్న రంగంలో ముందు విస్తృతంగా పరిశీలనలు చేసి వాటి ఆధారంగా, కచ్చితమైన తర్కంతో, పరిశీలనలన్నిటినీ వివరించేలా, సిద్ధాంతాన్ని ఎలా నిర్మించాలో వివరించాడు.<br /></p><br /><p>అసలే ‘సేకరణ’ అంటే వల్లమాలిన ఉత్సాహం గల కుర్ర డార్విన్ ఇలాంటి పుస్తకాలన్నీ చదివి ఎలాగైనా విస్తృతంగా ప్రపంచం అంతా పర్యటించి, జీవరాశుల గురించి క్షుణ్ణంగా పరిశీలనలు చేసి, పరిణామం అనేది నిజంగా జరుగుతోందో లేదో తెలుసుకోవాలని ఆరాట పడసాగాడు. అలా పర్యటించే అవకాశం త్వరలోనే వచ్చింది. డార్విన్ కి జాన్ హెన్స్లో అనే ఓ స్నేహితుడు ఉండేవాడు. ఇతడో వృక్షశాస్త్రవేత్త. ఇద్దరూ కలిసి అడవులంట తిరుగుతూ చెట్లు, చేమలు పరిశీలించేవారు. 1831 ఆగస్టు నెలలో డార్విన్ కి హెన్స్లో నుండి ఓ ఉత్తరం వచ్చింది. ఇంగ్లండ్ మహారాణి గారి సర్వేయింగ్ ఓడలో ప్రయాణించే అవకాశాన్ని ఇస్తున్నట్టు ఆ ఉత్తరంలో హెన్స్లో రాశాడు. డార్విన్ సంతోషానికి హద్దుల్లేవు.<br /></p><br /><p>కాని ప్రయాణానికి నాన్నగారు ఒప్పుకుంటారో లేదోనన్న భయం ఒక పక్కపీకుతోంది. అనుకున్నట్టుగానే యాత్ర మాట చెవిన పడగానే తండ్రి అగ్గిమీద గుగ్గిలం అయ్యాడు. “శ్రద్ధగా చదువుకోరా అంటే, ఈ తిరుగుళ్ళేవిట్రా?” అంటూ డార్విన్ ని దులిపేశాడు. కాని డార్విన్ మామగారైన జోసయ్యా కల్పించుకుని బావగారికి నచ్చజెప్పి డార్విన్ కి అనుమతి ఇప్పించాడు.<br /></p><br /><p>ఒక సమస్య తీరింది, కాని మరో సమస్య ఇంకా ఉంది. డార్విన్ ప్రయాణించాల్సిన ఓడ పేరు హెచ్. ఎం. ఎస్. బీగిల్. ఆ ఓడ కెప్టెన్ పేరు ఫిట్జ్ రాయి. ఇతగాడు బాగా చాదస్తం మనిషి. ఓడలో సిబ్బందితో నిరంకుశంగా ప్రవర్తిస్తాడు. తను చెప్పిందే వేదం. ప్రయాణంలో పాల్గొనాలంటే డార్విన్ ముందు ఇతగాణ్ణి ఒప్పించాలి. ఈ ఫిట్జ్ రాయ్ కి ఫిజియానమీ అనే ఓ శాస్త్రం అంటే నమ్మకం. ఈ శాస్త్రం ప్రకారం ముఖం యొక్క రూపురేఖల బట్టి మనిషి యొక్క మనస్తత్వాన్ని గురించి చెప్తారు. అయితే బల్లిపట్టు, హస్తసాముద్రికం లాగానే ఇది కూడా ఓ కుహనా శాస్త్రం. డార్విన్ ముక్కు ఆకారం నచ్చలేదు ఫిట్జ్ రాయ్ కి! అలాంటి ముక్కు ఉండేవాళ్లు సోమరులని అతడి నమ్మకం. కాని ముందు కాస్త నస పెట్టినా నెమ్మదిగా డార్విన్ తన ఓడ మీదకి రావడానికి ఒప్పుకున్నాడు.<br /><a href="http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/42/Voyage_of_the_Beagle.jpg"></a><br />చివరికి ఆ యాత్ర 1831 లో 27 డిసెంబర్ నాడు మొదలయ్యింది. రెండేళ్లు అనుకున్న యాత్ర ఐదేళ్లు సాగింది. ఆ సుదీర్ఘ యాత్రలో దక్షిణ అమెరికా తీరం పొడవునా ఎన్నో ప్రదేశాలు సందర్శించి, అక్కణ్ణుంచి ఆస్ట్రేలియాకి ప్రయాణించి, అక్కడ కొన్ని తీర ప్రాంతాలు చూసి, అక్కణ్ణుంచి ఆఫ్రికా దక్షిణ కొమ్ము వద్ద ఉన్న కేప్ టౌన్ కి వెళ్లి, మరో సారి దక్షిణ అమెరికా తూర్పు తీరాన్ని తాకి, అక్కణ్ణుంచి తిరిగి ఇంగ్లండ్ ని చేరుకున్నారు. అంతకాలం నావికజీవనం డార్విన్ కి కొంచెం కష్టంగానే అనిపించింది. నియంతలాగా ప్రవర్తించే ఫిట్జ్ రాయ్ నీడలో బతకడం మరీ ఇబ్బంది అయ్యింది. సిబ్బందితో కెప్టెన్ మోటుగా వ్యవహరించే తీరు సున్నిత స్వభావుడైన డార్విన్ కి నచ్చేది కాదు. ఫిట్జ్ రాయ్ విషయంలో డార్విన్ ని ఇబ్బంది పెట్టిన మరో విషయం ఏంటంటే ఈ ఫిట్జ్ రాయ్ కి బైబిల్ అన్నా, ఆ కారణం చేత సృష్టివాదం అన్నా, గాఢమైన నమ్మకం. ఒక పక్క డార్విన్ సృష్టి వాదాన్ని ప్రశ్నిస్తూ ఈ యాత్ర మీద బయల్దేరుతుంటే మరో పక్క నిరంకుశుడైన ఓడ కెప్టెన్ కి సృష్టివాదం అంటే గుడ్డి నమ్మకం! విధి వైపరీత్యం అంటే ఇదేనేమో! కెప్టెన్ తో వాదనకి దిగితే డార్విన్ ని నడిసముద్రంలో సొరచేపలకి ఎర వేసే ప్రమాదం ఉంది. కనుక కెప్టెన్ జోలికి పోకుండా తన పనిలో పూర్తిగా నిమగ్నమయ్యాడు డార్విన్. రాత్రనక, పగలనక ఆరోగ్యాన్ని లెక్కచెయ్యకుండా పరిశ్రమించేవాడు. ఓడ లంగరు వేసిన ప్రతీ సారి తీరం మీదకి వెళ్లి అక్కడి జంతువులని, వృక్ష జాతులని పరిశీలించేవాడు. ఇక్కడే ‘సేకరణ’ పట్ల తనకి చిన్నప్పట్నుంచి ఉండే అభిలాష మళ్లీ ఊపిరి పోసుకుంది. తదనంతరం పరిశోధనకి పనికొచ్చేలా ఎంతో సరంజామాని సేకరించాడు. గవ్వలు, ఈకలు, గోళ్లు, దంతాలు, ఎముకలు మొదలైన అవిశేషమైన వస్తువులే జీవశాస్త్రానికి మూలస్తంభం లాంటి అమోఘమైన సిద్ధాంత నిర్మాణానికి పునాది రాళ్ళు అయ్యాయి.</p><br /><p><br />(ఇంకా వుంది)<br /><a name="_GoBack"></a></p><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><div></div></div></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/2771026750038639720-8512425916219241266?l=scienceintelugu.blogspot.com' alt='' /></div>శ్రీనివాస చక్రవర్తిhttp://www.blogger.com/profile/17604144519245306438noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-2771026750038639720.post-66587738994973455032011-10-24T06:43:00.003+05:302011-10-24T06:48:00.339+05:30<a href="http://www.andhrabhoomi.net/sisindri/m-991">http://www.andhrabhoomi.net/sisindri/m-991</a><br /><br />నౌకాదళం ఆఫ్రికా పశ్చిమ తీరం వెంట దక్షిణ దిశగా యత్ర కొనసాగించింది. మైళ్ల తరబడి తీరరేఖని దాటుకుంటూ ఓడలు ముందుకు సాగిపోయాయి. ఇక తదుపతి మజిలీ కేప్ వెర్దే దీవులు. దీవులు చేరగానే తీరం మీదకు వెళ్లి పెద్ద ఎత్తున వంటచెరకు, మంచినీరు, కూరలు, పళ్లు ఓడలకి తరలించమని కొంతమందిని పంపించాడు వాస్కో ద గామా. ఈ ఆదేశం నావికులకి కాస్త ఆశ్చర్యం కలిగించింది. ఎందుకంటే ఆఫ్రికా తీరం వెంట ప్రయాణం ఒక విధంగా చూస్తే పెద్ద కష్టం కాదు. ఎప్పుడూ తీరం కనిపించేలా కాస్తంత దూరంలో ఉంటూ యాత్ర కొనసాగిస్తే ఆహారం మొదలైన సరుకులు ఎప్పుడు కావలసినా ఏదో రేవు వద్ద ఆగి ఓడలకి ఎత్తించుకోవచ్చు. దీర్ఘ కాలం నడిసముద్రంలో, తీరానికి దూరంగా, జరిపే యాత్రలలో మాత్రమే ఓడలలో బాగా సరంజామా నింపుకోవలసి వస్తుంది. వాస్కో ద గామా ఉద్దేశం అనుభవజ్ఞుడైన దలెంకర్ కి మాత్రమే అర్థమయ్యింది. లోగడ కేప్ ఆఫ్ గుడ్ హోప్ ని చేరుకున్న బార్తొలోమ్యు దియాజ్ కూడా ఇదే మార్గాన్ని అవలంబించాడు.<br /><br />ఆఫ్రికా పశ్చిమ తీరాన్ని అంటిపెట్టుకుని ప్రయాణిస్తే దూరం మరీ ఎక్కువ అవుతుంది. కనుక కేప్ వెర్దే దీవులని దాటాక నేరుగా కేప్ ఆఫ్ గుడ్ హోప్ దిశగా అట్లాంటిక్ మహాసముద్రాన్ని దాటుతూ ప్రయాణించాలి. ఆ మార్గాన్ని అనుసరించాడు కనుకనే బార్తొలోమ్యూ దియాజ్ తన గమ్యాన్ని భద్రంగా చేరుకున్నాడు. వాస్కో నౌకా దళం తమ గమన దిశని మార్చుకుంది. అంతవరకు అల్లంత దూరంలో కనిపిస్తూ భద్రతాభావాన్ని కలిగించిన తీరం క్రమంగా దూరం కాసాగింది. ఆ నాటి యాత్ర మరింత కఠినం అయ్యింది. దారిలో ఎన్నో భీకర తుఫానులు ఎదురయ్యాయి. అయినా ఏ అవాంతరం కలగకుండా యాత్ర కొనసాగింది. నవంబర్ 1 వ తారీఖున ఓ నావికుడు అల్లంత దూరంలో ఏదో తీరం కనిపెట్టాడు. అది ఆఫ్రికా తీరమే అయ్యుండాలి. నావికుల సంతోషానికి హద్దుల్లేవు.<br /><br />కాని ఆ సంతోషంలో పాల్గొనకుండా నిర్లిప్తంగా ఉన్నవాడు ఒక్క వాస్కో ద గామనే. ఎందుకంటే తాము చేరుకున్న తీరం ఎక్కడుందో రూఢి చేసుకోకుండా వేడుక చేసుకోవడంలో అర్థం లేదని అతడికి బాగా తెలుసు.<br />తాము చేరుకున్న తీరం ఆఫ్రికా దక్షిణ కొమ్ముకి దగ్గరి ప్రాంతమో కాదో తేల్చుకు రమ్మని వాస్కో ఇద్దరు నావికులని తీరం మీదకి పంపించాడు. తీరం మీద ఇద్దరూ నడచుకుని వెళ్తుండగా ఒక చోట పొదల మాటున ఇద్దరు వ్యక్తులు నక్కి ఉండడం కనిపించింది. చేతుల్లో బరిసెలు, జంతు చర్మపు బట్టలు మొదలైన లక్షణాలు చూస్తే ఇద్దరూ ఆ ప్రాంతపు కోయవారిలా ఉన్నారు. నావికులు కూడా చెట్ల వెనక దాక్కున్నారు. ఉన్నట్లుండి నావికులు కనిపించకపోయే సరికి విస్తుపోయి ఆ కోయవాళ్లు పొదలమాటు నుండి బయటికి వచ్చారు. అంతలో తటాలున వెనక నుండి వెళ్ళి నావికులు వాళ్ళిద్దర్నీ పట్టుకున్నారు. వాళ్ళలో ఒకడు ఎలాగో తప్పించుకున్నాడు. రెండో వాణ్ణి తెచ్చి వాస్కో ద గామాకి అప్పజెప్పారు.<br /><br />ఆఫ్రికన్ భాషలు తెలిసిన అఫోన్సో ఆ కోయవాడితో మాట్లాడడానికి ప్రయత్నించాడు. కాని ఒకరి మాటలు ఒకరికి అర్థం క