శాస్త్ర విజ్ఞానము

ధృవ ప్రాంతాలు

భూమి యొక్క ధృవ ప్రాంతాలు ఎంతో కాలంగా మానవ మేధస్సును ఆకట్టుకున్నాయి. మానవ చరిత్రలో అత్యంత సాహసోపేతమైన పర్వం ధృవప్రాంతాల అన్వేషణ, పర్యటన. ఇక్కడి కన్నుల విందు చేసే దృశ్యాలు, అలౌకిక పరిసరాలు, మనిషి మనసును దోచుకున్నాయి. అరోరాలు అనబడే రమ్యమైన ఆకాశకాంతులు, అతిశీతల పరిస్థితులు, పృథ్వీ వాతావరణాన్న్ నియంత్రిస్తూ మానవ భవితవ్యాన్ని నిర్ణయించే బృహత్తర హిమాశయాలు – ఇవీ భూమి ధృవాల విశేషాలు.

Arora Borealis

A scene of Arctic ocean seen from Norway coast

ధ్రూవాల గురించి చూచాయగా ఎంతో కాలంగా తెలిసినా, ధృవాలని సందర్శించే ప్రయత్నం ఇటీవలి కాలంలోనే జరిగింది. క్రిస్టఫర్ కొలంబస్ చేసిన అమెరికా ఖండాల ఆవిష్కరణతో భూమి నలుమూలలని పర్యటించాలనే ఉత్సాహం పెరిగింది.

ఉత్తర అమెరికా ఖండానికి ఉత్తరంగా సముద్ర మార్గాలని కనుక్కోవాలనే ఉద్దేశంతో ఆర్కిటిక్ ధృవ ప్రాంతాన్ని మొట్టమొదటి సాగిగా పర్యటించడం జరిగింది. హోలండ్ రాజ్యంలో నియామకంలో ఉన్న బ్రిటిష్ నావికుడు హెన్రీ హడ్సన్ ఉత్తర ధృవం కోసం గాలిస్తూ బయలుదేరి ఆ ప్రయత్నంలో హడ్సన్ ఖాతం (Hudson Bay) ని కనుక్కున్నాడు. కాని దురదృష్టవశాత్తు ఆ యాత్రలోనే తన జీవన యాత్ర సమాప్తం అయ్యింది. మరో ఆరేళ్ల తరువాత విలియన్ బఫిన్ అనే మరో ఇంగ్లీష్ నావికుడు ఉత్తర ధృవానికి ఇంచుమించు 800 మైళ్ల దూరం వరకు ప్రయాణించగలిగాడు. ఇతడు కనుక్కున్న మరో ఖాతానికే బఫిన్ ఖాతం (Baphin Bay) అని పేరు వచ్చింది.

A map of Arctic Ocean (Baffin Bay can be seen)

తదనంతరం 1848-1848 ప్రాంతాల్లో జాన్ ఫ్రాన్క్లిన్ అనే బ్రిటిష్ నావికుడు కెనడా ఉత్తర తీరం వెంట ప్రయాణించి ’North-West Passage’ మార్గాన్ని కనుక్కున్నాడు. ఇతడు కూడా ఆ యాత్రలోనే మరణించాడు.

అప్పట్నుంచి ఓ అర్థశతాబ్ద కాలం పాటు ఉత్తర ధృవాన్ని చేరే ప్రయత్నాలు ముమ్మరంగా జరిగాయి. ఎలాగైనా ఉత్తర ధృవాన్ని ముందు చేరుకోవాలన్న పోటీయే ఆ ప్రయత్నాల ఊపిరి పోసింది. 1873 లో జూలియస్ పేయర్ మరియు కార్ల్ వేయ్ప్రెక్ట్ అనే ఇద్దరు ఆస్ట్రియాకి చెందిన నావికులు ఉత్తర ధృవానికి 600 మైళ్ల దూరం వరకు వెళ్లగలిగారు. అక్కడ వాళ్లు కనుక్కున్న ఓ ద్వీపమాలికకు ఆస్ట్రియన్ చక్రవర్తి గౌరవార్థం ఫ్రాన్స్ జోసెఫ్ లాండ్ అని పేరు పెట్టారు. 1896 లో నార్వే కి చెందిన ఫ్రిడ్జఫ్ నాన్సెన్ అనే అన్వేషి ధృవానికి 300 మైళ్ల దూరం వరకు పోగలిగాడు. చివరికి 1909 లో ఏప్రిల్ 6 నాడు అమెరికన్ నావికుడు రాబర్ట్ ఎడ్విన్ పియరీ ధృవాన్ని జయించగలిగాడు.

Robert Edwin Peary

ఇక వర్తమానంలో ఉత్తర ధృవానికి సంబంధించిన రహస్యాలేవీ మిగలలేదనే చెప్పాలి. మంచు మీద, గాలిలోను, నీటి అడుగున ఉత్తర ధృవ ప్రాంతాన్ని విస్తృతంగా పర్యటించడం జరిగింది. 1926 లో రిచర్డ్ ఎవెలిన్ బర్డ్ మరియు ఫ్లాయిడ్ బెనెట్ లు విమానంలో ధృవం మీదుగా మొట్టమొదటి సారిగా ఎగిరారు. ఉత్తర ధృవం వద్ద నీటిలో జలాంతర్గాములు కూడా పర్యటించాయి.

An American submarine (USS Perch) in the Arctic (1950)

(to be continued...)

అంతలో శ్వేతకేతు ఎయిర్లాక్ మెల్లగా తెరుచుకుంది. రెండు స్పేస్ సూట్లు తేలుతూ నెమ్మదిగా బయట పడ్డాయి. మా మధ్య ఇంత సంక్షోభాన్ని కలుగజేసిన విగ్రహాన్ని మోసుకొస్తున్నారన్నమాట. కొంచెం దారుణంగానే ఉన్నా పథకం పారింది.

“విగ్రహాన్ని లోపలికి తీసుకురండి. ఎయిర్లాక్ తెరుస్తాను,” ప్రొఫెసర్ రేడియోలో అన్నాడు.

ప్రొఫెసర్ నిమ్మకి నీరెత్తినట్టు ఉన్నాడు. నేను గడియారం కేసి చూశాను. అప్పుడే పదిహేను నిముషాలు అయిపోయింది. పాపం వర్మ... అనవసరంగా ప్రొఫెసర్ తో కక్ష పెట్టుకున్నాడు. ఈ పాటికి ఏ కక్ష్యలో ఉన్నాడో ఏమో!
మా ఎయిర్లాక్ తెరుచుకుంది. ముందు కెప్టెన్ నిత్యానంద్ ప్రవేశించాడు. వెనకే అమేయ అడుగుపెట్టింది. ముఖంలో కోపం, ఉక్రోషం కొట్టొచ్చినట్టు కనిపిస్తున్నాయి. మెడలో కపాలమాల వేస్తే కాళికలా ఉంటుందేమో.
ఇంత జరుగుతున్నా ప్రొఫెసర్ ముఖంలో పశ్చాత్తాపపు చాయలైనా కనిపించడం లేదు. అతిథులు తెచ్చిన ’సామాను’ అంతా జాగ్రత్తగా చూసుకుని ఓ సారి తృప్తిగా చిరునవ్వు నవ్వి, అందరి కేసి ఓ సారి చూసి –

“అయిందేదో అయ్యింది. కూర్చోండి. కూర్చోండి. కాసేపు ప్రశాంతంగా మాట్లాడుకుందాం” అన్నాడు.

“మీకేమైనా పిచ్చి పట్టిందా?” ఇక ఉండబట్టలేక గట్టిగా అరిచాను. “అవతల మనిషి చచ్చిపోతుంటే... ఈ పాటికి జూపిటర్కి సగం దూరంలో ఉంటాడు పాపం...”

“ఈ కుర్రకారుతో ఇదే ఇబ్బంది,” ప్రొఫెసర్ విసుగ్గా అన్నాడు. “ప్రతీ దానికి తొందరే.”

వచ్చిన తరువాత మొదటి సారిగా అమేయ నోరు మెదిపింది.
“మీరు మాకో మాటిచ్చారు...”

“ఏం భయపడకండి మిస్ అమేయా! వర్మ కేం ప్రమాదం లేదు. మనం ఎప్పుడు కావాలంటే అప్పుడు వెళ్లి తనని తిరిగి తెచ్చుకోవచ్చు.” ప్రొఫెసర్ ప్రసన్నంగా అన్నాడు.

“అంటే ఇందాక నాతో అబద్ధం చెప్పారా?”

“లేదు. నేను చెప్పిందంతా నిజమే. కాని అది పూర్తి నిజం కాదు. మీరా సగం నిజం విని నన్ను పూర్తిగా అపార్థం చేసుకున్నారు. ఇక్కణ్ణుంచి జూపిటర్ ఉపరితలానికి పడడానికి తొంభై ఐదు నిముషాలు పడుతుంది అన్నది నిజమే. కాని అది జూపిటర్ బట్టి నిశ్చలంగా ఉన్న వస్తువులకే వర్తిస్తుంది. వర్మ పంచమంతో పాటు కదులుతున్నాడు కనుక ఆ సూత్రం తనకి వర్తించదు. ప్రస్తుతం రమారమి ఇరవై ఆరు కిమీలు.సెకనుకి వేగంతో జూపిటర్ చుట్టూ తిరుగుతుంటాడు.
కనుక పంచమం మీద నుంచి విసిరేసినా మేం తనకి ఇచ్చిన అదనపు వేగం చాలా తక్కువ కనుక ఇంచుమించు పంచమం కక్ష్య లోనే తిరుగుతుంటాడు. మహా అయితే ఓ వంద కిలోమీటర్లు లోపలికి, అంటే జూపిటర్ కి కాస్త దగ్గరిగా జరిగి ఉంటాడు. కెప్టెన్ వర్ధమాన్ లెక్కలన్నీ వేశాడు. మరో పన్నెండు గంటల్లో తిరిగి మన దగ్గరికి తేలుకుంటూ రావాలి.”

గదిలో కాసేపు ఎవరూ మాట్లాడలేదు. అప్పుడు అమేయ కెప్టెన్ నిత్యానంద్ కేసి చూసింది.

“ఇదంతా మీక్కూడా తెలిసే ఉండాలే. అయినా నాతో ఎప్పుడూ ఎందుకు చెప్పలేదు?”

“మరి మీరెప్పుడూ అడగలేదే...” సణిగాడు కెప్టెన్ నిత్యానంద్.

చిటారు కొమ్మకి వేలాడే పండుని తెంపుకున్నట్టు, ఓ గంట తరువాత పంచమానికి సన్నిహితంగా కొట్టుకొచ్చిన అభినవ్ వర్మ ని పట్టుకుని తెచ్చుకున్నాం. మరీ ఎక్కువేం కాదు. ఇరవై కిమీలే లోపలికి వెళ్లాడు. తన సూట్ లో మెరుస్తున్న కాంతి బట్టి సులభంగా పట్టుకోగలిగాం. కిందకి దిగగానే నిప్పులు కక్కుతాడు అనుకున్నాను. కాని అలాంటిదేం జరగలేదు. అంతరిక్షంలో దిక్కులేకుండా వేలాడే స్థితి నుండి బయటపడి ఇప్పుడే కేబిన్ లో వెచ్చగా విశ్రాంతి తీసుకుంటున్నాడు. ఇక కదను తొక్కడానికి, కథకళి చెయ్యడానికి ఓపికేది? లేకపోతే దెబ్బకి పూర్తిగా జడిసిపోయి ఉంటాడు. పోయిపోయి మా విశ్వనాథంతో పెట్టుకుంటాడా?

అదండీ కథ. ఇక పెద్దగా చెప్పేదేవుంది. ఆ అనుభవం నుండి తేరుకున్న అభినవ్ వర్మకి వాళ్ల నౌకలో సరిపోయినంత ఇంధనం ఉందని అర్థమయ్యింది. ఎందుకంటే సగం పేలోడ్ ఇప్పుడు మా నౌకలోకి వచ్చింది. తన నౌక నుండి మా నౌక లోకి చేరవేసిన ఇంధనం (దానికి తరువాత మా ప్రొఫెసర్ పైకం చెల్లించాడండోయ్) తో ఆ ’దూత’ ని గానిమీడ్ దాకా తీసుకెళ్లగలిగాం.

(కొన్నాళ్ళ తరువాత... ఇంటికి తిరిగొచ్చాక)

ఇటీవల వచ్చిన వార్త. సలార్జంగ్ మ్యూజియమ్ లో మా ఆవిష్కరణలు ప్రదర్శించడానికి ఓ కొత్త విభాగాన్ని తెరిచారు. అందులో ’దూత’ ని కూడా ఉంచారు.

నేను, శేషు ఈ రోజు అక్కడికే వచ్చాం. ఈ కొత్త ముచ్చట చూడ్డానికి వచ్చిన జనంతో ఇవాళ మ్యూజియం చాలా రద్దీగా ఉంది. ప్రదర్శించబడ్డ వస్తువులతో పాటు వాటి మధ్యలో చాటంత చిరునవ్వులు నవ్వుతూ అభినవ్ వర్మ, అమేయలు కూడా కనిపించారు. అంతా వాళ్ల గొప్పయినట్టు...

ఆ రోజు అందరం కలిసి తాజ్ లో లంచ్ చేశాం. అభినవ్ వర్మ పాత కక్షలన్నీ మర్చిపోయి బాగా మాట్లాడాడు. కాని ఒక్క విషయం మాత్రం నా మనసులో ఎప్పట్నుంచో దొలిచేస్తోంది.

ఆ పిల్లకి వాళ్లో ఏం కనిపించిందంటారూ?

(సమాప్తం)

“ఇదంతా నేను నమ్మను!” అరిచింది అమేయ. “మీరు ఊరికే నన్ను భయపెడుతున్నారు. మీ సిబ్బంది కూడా ఒప్పుకోరు.”

ఎంత వివరంగా పాఠం చెప్పినా బోధపరుచుకోని ఆ విద్యార్థి అవస్థ చూసి ప్రొఫెసర్ ఓ సారి నిట్టూర్చి, సిబ్బంది వైపు తిరిగి:
“కెప్టెన్ వర్ధమాన్, గౌరంగ్ దయచేసి నా ఆదేశాలని అమలు చేస్తారా?” అన్నాడు.

కెప్టెన్ తల పంకించాడు.

అభినవ్ వర్మ ముఖంలో భయం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. తన సూట్ లని రియాక్షన్ పిస్తోళ్లని తిసేసి, సూట్ తిరిగి ఇస్తూ, కెప్టెన్ వర్ధమాన్ అన్నాడు,
“మీ సూట్ వేసుకోండి. కాసేపు అలా షికారు కెళ్దాం.”

ప్రొఫెసర్ అన్నంత పనీ చేస్తాడనని నాకు నమ్మ బుద్ధి కావడం లేదు. అంతరిక్షంలోకి విసిరేస్తానని ఇందాక వర్మని తిడితే ఏదో నోటిదురద అనుకున్నా. అయినా కెప్టెన్ వర్ధమాన్, గౌరంగ్ లు అలాంటి ఘాతుకం చేస్తారని కూడా అనిపించడం లేదు. ఇదంతా వట్టి బుకాయింపు అని అమేయకి తెలిసిపోయిందంటే మళ్లీ మేం నవ్వులపాలు అవుతాం.

అభినవ్ వర్మ కి పారిపోయే అవకాశం కూడా లేదు. తన రియాక్షన్ పిస్తోళ్లు లేకపోతే తనది పూర్తి నిస్సహాయ పరిస్థితి.

తన రెండు జబ్బలూ పట్టుకుని ఓ పెద్ద బెలూన్ ని లాక్కెళ్తున్నట్టు ఎంతో దూరం లేని పంచమం అంచుల వరకు, బృహస్పతి దిశగా వర్మని లాక్కెళ్తున్నారు.

తన నౌక కిటికీ లోంచి ఈ దారుణమైన వ్యవహారాన్ని చూస్తున్న అమేయ ముఖం కనిపిస్తోంది. అమేయ చూస్తోంది అన్న సంగతి ప్రొఫెసర్ గమనించడం కూడా కనిపిస్తోంది.

“ఇప్పటికైనా నమ్మకం కుదిరిందా మిస్ అమేయా? మా మనుషులు ఖాళీ సూట్ ని మోసుకు పోవడం లేదు. కావాలంటే మీ నౌకలోని టెలిస్కోప్ లోంచి చూడొచ్చు. మరో రెండు నిముషాల్లో మా వాళ్లు వర్మని ’లాంచ్’ చేస్తారు. అయినా వర్మగారు ’నేల విడిచి సాము’ చెయ్యడంలో సిద్ధ హస్తులు అనుకుంటా?”

పాపం ఆడపిల్ల ఒక్కర్తీ ఆ శ్వేతకేతులో భయపడి ఛస్తుంటే ఇప్పుడీ వ్యంగ్యం అవసరమా? మనసులోనే అనుకున్నాను.

లౌడ్ స్పీకర్ లో కాసేపు నిశ్శబ్దం... అమేయ ఏం ఆలోచిస్తోంది? ప్రొఫెసర్ ఏమీ చెయ్యలేడని ధీమానా? లేక తనిక ఏమీ చెయ్యలేదన్న నిస్సహాయతా?

బైనోక్యులర్స్ తీసుకుని దూరంగా ఏం జరుగుతుందో చూశాను. ముగ్గురూ రియాక్షన్ పిస్తోళ్ల సహాయంతో ఆకాశం లోకి లేచారు. ఒక ఎత్తు వరకు లేచాక మధ్యలో ఉన్న వ్యక్తిని వొదిలేసి, రియాక్షన్ పిస్తోళ్లతో తమ వేగాన్ని ఆపుకుంటూ మిగతా ఇద్దరూ తిరిగి కిందకి దిగారు. పైకి లేచిన ఆకారం మెల్లగా అలా జూపిటర్ వైపుకి కొట్టుకుపోవడం కనిపించింది.

“మై గాడ్! వాళ్లు మీరు చెప్పినట్టే చేశారు. మీరు బుకాయిస్తున్నారు అనుకున్నాను,” ఆదుర్దాగా అన్నాను.

“అవును. అమేయ కూడా అలాగే అనుకుంది,” ప్రొఫెసర్ అమేయకి వినిపించేట్టుగా కాస్త మైక్రోఫోన్ మీదకి వొంగుతూ అన్నాడు. “మనం ఉన్న పరిస్థితి ఎంత కీలకమైనదో నేను మళ్లీ గుర్తు చెయ్యనక్కర్లేదు. వర్మ జూపిటర్ ఉపరితలాన్ని చేరుకోడానికి సరిగ్గా తొంభై ఐదు నిముషాలు పడుతుంది. అంతే కాదు. అందులో సగం సమయం కన్నా ఎక్కువ సేపు మనం కాలయాపన చేస్తే పరిస్థితి చెయ్యి జారి పోతుంది....”

అవతలి వైపు నుండి మళ్లీ నిశ్శబ్దం.

“ఇప్పుడు నేను రిసీవర్ ఆఫ్ చేస్తున్నాను. ఇక మన మధ్య వాదనలు అనవసరం. మీరు తీసుకెళ్లిన విగ్రహం తో పాటు, ఇతర వస్తువులని కూడా భద్రంగా తిరిగి ఇచ్చేశాకే మళ్లీ మనం మాట్లాడుకుందాం. బై!”

ఓ పది నిముషాలు ఏమీ జరగలేదు. ఆకాశంలో అభినవ్ వర్మ ఎక్కడయినా మినుకు మినుకు మంటుంటాడేమో నని చూశాను. కాని ఎక్కడా అతని ఆచూకీ లేదు. అసలీ ప్రొఫెసర్ నోటికి గుడ్డ కట్టి ఓ చోట కట్టి పడేసి, మేం వెళ్లి వర్మని రక్షించకపోతే మా మీద హత్యానేరం ఆరోపించబడుతుందని ఒక పక్క భయం మొదలయ్యింది.

(సశేషం – రేపటి పోస్ట్ తో కథ సమాప్తం)

“అవునా?” మళ్లీ అమాయకంగా అంది.

’అబ్బ నంగనాచి!’ మనసులోనే తిట్టుకున్నాను. ప్రొఫెసర్ ఇంకా ఇలా అన్నాడు.

“మీకు గ్రహగతుల గురించి పెద్దగా తెలియదని అనుకుంటాను. మీకు సందేహం ఏవైనా ఉంటే మీ కెప్టెన్ ని అడిగితే చెప్తాడు. చెప్తారు కదూ కెప్టెన్?”

“వివరంగా!” నిత్యానంద్ వత్తాసు పలికాడు.

“సరే అయితే. మిస్ అమేయా!” ప్రొఫెసర్ తన ’రేడియో ఉపన్యాసాన్ని’ కొనసాగించాడు. “గ్రహాలన్నిట్లోకి జూపిటర్ పెద్దది. కనుక దాని ఆకర్షణ కూడా చాలా బలంగా ఉంటుంది. ఇది మీకు తెలుసనుకుంటా?”

తెలుసు గాని ఇదంతా ఇప్పుడెందుకు చెప్తున్నారు అన్నట్టు ఓ సారి చూసింది.

“ఆ బృహస్పతి సమీపంలో ఈ ఉపగ్రహం మీద మన పరిస్థితి కూడా చాలా ప్రమాదకరంగా ఉంది. పంచమం జూపిటర్ చుట్టూ పన్నెండు గంటలకి ఒకసారి ప్రదక్షిణ చేస్తుంది. ఖగోళ విజ్ఞానంలో ఓ ప్రఖ్యాత సిద్ధాంతం ఉంది. ఒక వస్తువు ఒక కక్ష్య నుండి గురుత్వ కేంద్రం లోకి పడడానికి పట్టే సమయం, దాని ప్రదక్షిణ కాలం లో 0.177 వంతు ఉంటుంది. అంటే ఇంత దూరం నుండి ఓ వస్తువుని బృహస్పతి మీదకి విసిరేస్తే రెండు గంటల ఏడు నిముషాలలో అది గ్రహ కేంద్రాన్ని చేరుకుంటుంది. నిత్యానంద్ గారికి కూడా ఇవన్నీ తెలిసే ఉంటాయి.”

కెప్టెన్ నిత్యానంద్ కాసేపు ఏమీ మాట్లాడలేదు. తరువాత మెల్లగా అన్నాడు “అంకెలు కచ్చితంగా తెలీవు గాని...ఇంచుమించు అంతే అయ్యుంటుంది.”

“మంచిది. ఇప్పుడు మీకు నమ్మకం కుదురుతోంది అనుకుంటా” అంటూ ఓ వికారపు నవ్వు నవ్వాడు ప్రొఫెసర్. “అయినా బృహస్పతి కేంద్రానికి ఎంత సేపు పడుతుంది అనేది మనకి ఇప్పుడంత ముఖ్యం కాదు. గ్రహపు ఉపరితలాన్ని ఇంకా ముందే చేరుకోవచ్చు... బోరుకొడుతున్నానా మిస్. అమేయా?”

“లేదు” కొంచెం నీరసంగా వచ్చింది సమాధానం.

“సంతోషం. కెప్టెన్ వర్ధమాన్ ఈ లెక్కలు కచ్చితంగా వేశాడు. ఉపరితలాన్ని చేరుకోడానికి గంటా ముప్పై ఐదు నిముషాలు పడుతుంది. ఓ రెండు నిముషాలు అటు ఇటు అవుతుందేమో. ఇప్పుడు మనం ఉన్న ఉపగ్రహం మీద గురుత్వం చాలా బలహీనంగా ఉందన్న సంగతి మీకు అనుభవం మీద తెలిసే ఉంటుంది. ఇక్కడ పలాయన వేగం కేవలం పది మీటర్లు సెకనుకి. అంటే ఆ వేగంతో ఇక్కణ్ణుంచి ఓ వస్తువుని విసిర్తే అది ఉపగ్రహాన్ని శాశ్వతంగా వొదిలి పోతుంది అన్నమాట. అంతేనా కెప్టెన్ నిత్యానంద్”

“పచ్చినిజం.”

“సరే ఇక సూటిగా పాయింటుకి వచ్చేస్తున్నా. ఇప్పుడు మేం వర్మగార్ని కాసేపు షికారుకి తీసుకెళ్లబోతున్నాం. సరిగ్గా జూపిటర్ కిందకి వచ్చినదాకా నడిపించుకెళ్లి అక్కణ్ణుంచి తనని ’లాంచ్’ చేస్తాం అన్నమాట. మీరు దొంగలించిన సామాను మాకు తిరిగి ఇచ్చాక మా నౌకలో వెళ్లి అతణ్ణి వెనక్కు తెచ్చుకుంటాం. అంటే అప్పుడు మనకి సరిగ్గా గంటా ముప్పై ఐదు నిముషాలు మాత్రమే ఉంటుంది.”

“ప్రొఫెసర్!” ఉలిక్కి పడ్డాను నేను. “ఏంటి మీరనేది?”

“నువ్వు నోర్ముయ్” ఓ సారి నా వైపుకి తిరిగి ఉరిమాడు. “ఏవంటారు మిస్ అమేయా?”

అమేయ ముఖంలో కత్తివేటుకి నెత్తురు చుక్క లేదు.

(సశేషం...)

కాని అంతలో అభినవ్ వర్మ ఏం ఆలోచించుకున్నాడో ఏమో. మళ్లీ మా వద్దకి వచ్చాడు. ఈ సారి తనతో పాటు వాళ్ల కెప్టెన్ నిత్యానంద్ ని వెంట తెచ్చుకున్నాడు.

“కొన్ని ముఖ్యమైన ఏర్పాట్లు చేసుకుని వస్తున్నా ప్రొఫెసర్. మీ ఇంధనాన్ని కావాలంటే మీద దగ్గరే ఉంచుకోండి. కాని ఏవైనా మనం ఇద్దరం ఓ ఒప్పందానికి వస్తే ఇద్దరికీ కలిసొస్తుంది. మీరు నా ఇంధనాని తిరిగి ఇచ్చేయండి. నేను మీకు తత్తిమా వస్తువులన్నీ ఇచ్చేస్తాను – ఆ ఒక్క ’ మోనా లిసా’ తప్ప!”

దాంతో ప్రొఫెసర్ ఒంటికాలి మీద లేచాడు. భూలోకపు తిట్లన్నీ ఇక్కడ ఈ గురుపరిసర ప్రాంతంలో వినడం మొదట్లో కాస్త విడ్డురంగా అనిపించింది అనుకోండి. ఇలాంటి దొంగ రాక్సెల్స్ ని అంగారక గ్రహం మీద ఒంటరిగా వొదిలేసి రావాలన్నాడు. ఇలాటి దగాకోరులు గ్రహశకలాల మధ్య నలిగి దిక్కుమాలిన చావు ఛస్తారన్నాడు. ఆక్సిజన్ మాస్క్ కి కన్నం పెట్టి అంతరిక్షం లోకి విసిరేయాలన్నాడు. మా ప్రొఫెసర్ లో ఇంత అగ్గి దాక్కుందని అప్పుడే తెలిసింది.

అలా ఓ పది నిముషాలు తిట్ల వర్షం కురిశాక వాతావరణం చల్లబడింది. అప్పుడు ప్రొఫెసరే మళ్లీ –

“చూడండి వర్మగారు. మీ లాంటి గుండెలు తీసిన బంటుని ఈ మొత్తం సౌరమండలంలో నేనెక్కడా చూళ్లేదు. మీ లాంటి వాళ్ళతో మాటలతో పని జరగదు. మీ మీద బల ప్రయోగం చెయ్యడానికి కూడా సిద్ధంగా ఉన్నాను. ఈ విషయంలో చట్టం నా వైపు ఉందని నాకు తెలుసు.”

దాంతో వర్మ కొంచెం ఖంగు తిన్నట్టు కనిపించాడు. మేం దారి కాస్తూ తలుపుకి అడ్డుగా నిలబడ్డాం. ప్రొఫెసర్ కెప్టెన్ వైపు తిరిగి అన్నాడు –
“కెప్టెన్ వర్ధమాన్! వర్మని కేబిన్-B లో నిర్బంధించండి.”

“ఇది అన్యాయం!” వర్మ అరిచాడు. “నా ఇష్టానికి వ్యతిరేకంగా నన్నిలా నిర్బంధించే హక్కు మీకు లేదు.” తమ నౌక కెప్టెన్ నిత్యానంద్ కేసి ఓ సారి చూశాడు ఏవైనా సహాయపడతాడేమోనని.

“చూడండి. నాకీ గొడవలతో ఎలాంటి సంబంధమూ లేదు. నా పని నౌకని నడపడం. మీ గొడవలన్నీ తేలాక చెప్పండి. బయలుదేరుదాం,” కెప్టెన్ నిత్యానంద్ తనకి ఏమీ పట్టనట్టుగా నిర్లక్ష్యంగా అన్నాడు.

“భేష్ కాప్టెన్. మీ తీరు నాకు బాగా నచ్చింది. మీరు మీ నౌకకి తిరిగి వెళ్లి అక్కడ పరిస్థితి మొత్తం వివరించండి. సమయం వచ్చినప్పుడు మీకు కబురు పెడతాను.”

కెప్టెన్ నిత్యానంద్ నిష్క్రమించాడు. ఈ సారి అమేయతో సూటిగా మాట్లాడి విషయం తేల్చుకుందామని రేడియో ద్వార తనని సంపర్కించాడు ప్రొఫెసర్.

“మంచి పని చేశారు ప్రొఫెసర్. ఆ వర్మ కి తగిన శాస్తి జరిగింది. కాని చిక్కేంటంటే తనని మీరు ఏవీ చెయ్యలేరు. ఇక్కడ ఉండే బదులు అక్కడ ఉంటాడు. తన వల్ల మీకు పెద్దగా లాభవేం ఉండదు. మీకు తనంటే విసుగు పుట్టాక సాగనంపేయండేం” అది అమాయకత్వమో అతి తెలివితేటలో అర్థం కానట్టుగా మాట్లాడి పెట్టేసింది.

ఈ సారి ఖంగు తినడం ప్రొఫెసర్ వంతు అయ్యింది. కాబిన్ కిటికీ లోంచి విశ్వమంత విశాలంగా వెలుగుతున్న బృహస్పతి కేసి చూస్తూ కూర్చున్నాడు.

“ఈ అమ్మాయికి ఇదంతా ఏదో ఆటలా ఉందా ఏంటి?” తనలో తానే గొణుగుతున్నట్టుగా అని తిరిగి నా వైపు చూసి –

“కొంపదీసి ఆ పిల్ల ఈ గొరెల్లా మీద మనసు పళ్లేదు గద!”

“పడే ఉంటుంది. మనం ఇదవడమే గాని ఆడపిల్లలకి అలాంటి పట్టింపులేం ఉండవు. వాళ్లు ఏవైనా చెయ్యగలరు.” కొంచెం నీరసంగా అన్నాను.

ప్రొఫెసర్ దీర్ఘాలోచనలో పడ్డాడు. కాసేపయ్యాక కెప్టెన్ వర్ధమాన్ వైపు తిరిగి –

“ఓసారి నా కేబిన్ లోకి రండి కెప్టెన్. మీతో కొంచెం మాట్లాడాలి.”

కాసేపయ్యాక ఇద్దరూ ప్రొఫెసర్ కేబిన్ లోంచి బయటికొచ్చారు. ప్రొఫెసర్ ముఖంలో సంతోష రేఖలు కనిపిస్తున్నాయి. అమేయతో లైన్ కలిపాడు.

“హలో!” అవతలి నుండి అమేయ స్వరం. “ఏవండీ ప్రొఫెసర్ గారూ! బోరుకొడుతోందండీ బాబూ! మా వర్మని ఎప్పుడు పంపుతున్నారు?” కవ్విస్తున్నట్టుగా అంది.

“చూడండి మిస్ అమేయా! మీకు ఈ వ్యవహారం అంతా ఓ ఆటలా ఉండొచ్చు. విషయం మీకు అర్థం కావడానికి ఓ చక్కని ఏర్పాటు చేశాను. ఆ ఏర్పాటు ఏంటో తెలిసిందంటే ఇక మీ బోరు ఏడుపు హోరుగా మారుతుందేమో?”

(సశేషం...)

“ఇదుగో వస్తున్నా. ఇప్పుడే అటో ఇటో తేల్చుకుంటా!” కోపంగా ప్రసారం ఆఫ్ చేస్తూ అన్నాడు వర్మ.
“దెబ్బకి దిగొచ్చాడు... పెద్ద వీర విలేకరి!” కచ్చగా అన్నాడు శేషు.

అంతలో ఎయిర్లాక్ తెరుచుకుని అభినవ్ వర్మ లోపలికి ప్రవేశించాడు. ధుమధుమలాడుతూ ఉంటాడని అనుకున్నాం. కాని అంతలో శాంతంగా మారిపోయి

“ఏంటండీ ఇదంతా! ఇదంతా అసలేవైనా బావుందా చెప్పండి?”

“మీకు కొత్తగా చెప్పేదేవుంది వర్మగారు. పంచమం నుండి ఏమీ బయటికి తీసుకుపోకూడదని నియమం ఉంది. మీకు చెందని దాన్ని తీస్కెళ్తున్నారు. అది చౌర్యం అవుతుంది.” ప్రొఫెసర్ నెమ్మదిగా అన్నాడు.
“ఇదంతా మీ సొంతమేం కాదే! ఏంటి ఈ గ్రహం మీద ఉన్నదంతా మీ సొమ్మన్నట్టు మాట్లాడుతున్నారు?” వర్మ గొంతు పెద్దది చేశాడు.
“ఇది గ్రహం కాదు. ఇదో నౌక. మరమ్మత్తులు కావలసిన నౌక. ఈ సందర్భంలో పూర్తిగా భిన్నమైన చట్టాలు వర్తిస్తాయి.”
“మీరు చెప్పేది నేను చచ్చినా ఒప్పుకోను. ఈ లా పాయింట్లు తేల్చుకోడానికి కోర్టులు ఉన్నాయి. లాయర్లు ఉన్నారు. మీ పద్ధతేం బాలేదు.” ఇంచుమించు అరుస్తున్నట్టుగా అన్నాడు వర్మ.

“నే చెప్పేది కాస్త శాంతంగా వినండి వర్మగారు!” అవతలి వాడు నిప్పులు కక్కుతున్నా మా పెద్దాయన మాత్రం ప్రసన్నంగా మంతనం చేస్తున్నాడు. “మీరు తీసుకున్న వస్తువు ఇక్కడ మేం కనుక్కున్న వాటి లోకెల్లా అత్యంత అమూల్యమైన వస్తువు. నాలాగా మీరు పురావస్తు పరిశోధకులైతే ఆ వస్తువు విలువేంటో మీకు తెలిసి ఉండేది. సరే ఆ సంగతి వొదిలేద్దాం. ఆ వస్తువు తిరిగి ఇచ్చేయండి. మీ ఇంధనం మీకు తిరిగి ఇచ్చేస్తాం.”

వర్మ ధుమ్మెక్కిన పిచ్చుక గూడు లాంటి తన గడ్డాన్ని ఓసారి సాలోచనగా గోక్కున్నాడు.

“అయినా ఇక్కడ ఇన్ని వస్తువులు ఉండగా ఆ ఒక్క వస్తువు గురించి మీరు ఇంత హడావుడి ఎందుకు చేస్తున్నారో అర్థం కావడం లేదు నాకు.

“మోనా లీసా చిత్రాన్ని కొట్టేసి అదే మ్యూజియంలో ఇంకా ఎన్నో చిత్రాలు ఉన్నాయి కదా, ఏం కొంపలు అంటుకు పోయాయి అని వాదించే దొంగలాగా ఉంది మీ పద్ధతి. మీరు కాజేసిన కళాఖండాన్ని పోలిన వస్తువు ఈ సౌరమండలంలోనే లేదు. ప్రాణాలొడ్డి అయినా దాన్ని తిరిగి సాధిస్తాను.” ప్రొఫెసర్ ఆవేశంగా అన్నాడు.

“వేశావు ప్రొఫెసరూ, పప్పులో కాలు” మనసులోనే అనుకున్నాను. బేరసారాలు జరిపేటప్పుడు ఎప్పుడూ ఓ ముఖ్య సూత్రాన్ని గుర్తుంచుకోవాలి. మనం బేరం ఆడుతున్న వస్తువు దొరక్కపోతే మనం తలతెగ్గోసుకోడానికి సిద్ధంగా ఉన్నామన్న భావన అవతలి వాడికి ఎట్టిపరిస్థితిలో కలిగించకూడదు. ఇప్పుడు ప్రొఫెసర్ చేసిన పొరబాటు సరిగ్గా అదే. ఆ వస్తువు కోసం ప్రొఫెసర్ ఎంత మూల్యమైనా చెల్లించడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాడని వర్మకి ఆ సంభాషణతో అర్థమయ్యింది.

“ఒక్క అరగంట గడువు ఇవ్వండి. ఆలోచించుకోవాలి,” అంటూ వర్మ తన నౌకకి తిరిగి వెళ్లిపోయాడు,
“అరగంట కన్నా ఒక్క సెకను కూడా ఎక్కువ ఆగను,” పట్టుదలగా అన్నాడు ప్రొఫెసర్.

ఈ సంభాషణ తరువాత వర్మ తెలివితేటల పట్ల నా గౌరవం మరి కాస్త పెరిగింది. అంతలో వర్మ నౌక మీది ఏరియెల్ కాసేపు అటు ఇటు తిరిగి గానిమీడ్ దిసగా గురిపెట్టబడడం కనిపించింది. గానిమీడ్ కి సందేశం పంపుతున్నాడా? ఎందుకో? అతి దగ్గర ఫ్యూయెల్ స్టేషన్ గానిమీడ్ మీద ఉందని ఆ మధ్య కెప్టెన్ వర్ధమాన్ అనడం గుర్తు. వాళ్ల సందేశాన్ని రహస్యంగా టాప్ చెయ్యాలని చూశాం. కాని వర్మ గట్టివాడే. తన సందేశాన్ని స్క్రాంబుల్ చేయబడింది. కొన్ని నిముషాల తరువాత వాళ్లకి ఏదో సమాధానం కూడా వచ్చింది. అది కూడా స్క్రాంబుల్ చెయ్యబడింది.

పరిస్థితి చేజారిపోతోంది. ప్రొఫెసర్ ముఖం జేవురించి ఉంది. ఏ క్షణాన అయినా అగ్నిపర్వతం బద్దలవ్వడానికి సిద్ధంగా ఉంది.

(సశేషం...)

నేను మా ప్రొఫెసర్ గారి బృందంలో చేరినప్పుడు ఇలా పాతకాలపు రైల్వే పోర్టర్ అవతారం ఎత్తుతానని ఎప్పుడూ అనుకోలేదు. ఎర్ర చొక్కా, తువ్వాలు తలపాగా, జబ్బకి తాయత్తులాంటి ఐ.డి. బిళ్ల – ఇవే తక్కువ! ఇంధనం టాంకులు సగానికి రావడంతో, పంచమం మీద గురుత్వం తక్కువ కావడంతో అంత భారీ శ్వేతకేతు బరువు కూడా రెండొందల కిలోలకి దిగింది. అందరం తలా చెయ్యి వేసి దాన్ని పైకెత్తాం. ఈ సందర్భంలో మా ప్రొఫెసర్ వల్ల మాకు పెద్దగా ప్రయోజనం లేకపోయింది అనుకోండి. అది వేరే విషయం.

ఎలాగో రొప్పుతూ, రోజుతూ ఇంచుమించు రెండు కిమీలు నడిచి శ్వేతకేతుని మా రాజహంసకి దగ్గరగా దింపాం. ఆ కుదుపుకి అయినా శ్వేతకేతులో పాపాయిల్లా నిద్రపోతున్న వాళ్లంతా ఉలిక్కిపడి లేచి చూస్తారనుకున్నాం. కాని అలాంటిదేం జరగలేదు.

కెప్టెన్ వర్ధమాన మా నౌక నుండి రీ ఫ్యూయెలింగ్ కి పైప్ తెచ్చాడు. కాలేజి రోజుల తరువాత మళ్లీ ఎప్పుడూ ఇంత చక్కటి వెధవ పని చేసే అవకాశమే రాలేదు. నాకైతే ఇదంతా భలే థ్రిల్లింగా ఉంది.

“ఐదు నిముషాల్లో వాళ్ల టాంక్ ఖాళీ అవుతుంది. ఇక చచ్చినట్టు కాళ్లబేరానికొస్తారు” గౌరంగ్ కసిగా అన్నాడు.
అలా మేం తలపెట్టిన ఘనకార్యం విజయవంతంగా పూర్తిచేశాం.

తన ఆలోచనలని పొల్లు పోకుండా నిజం చేసిన తన సమర్ధవంతమైన బృందం కేసి ప్రొఫెసర్ ఓ సారి గర్వంగా చుసి,
“భేష్!” అన్నడు. “ఇక ఇక్కడ మన పని పూర్తయినట్టే. పదండి నౌక లోకి పోదాం.”


అందరం కంట్రోల్ రూమ్ లోకి పట్టినంత మేరకు మూగాం. ప్రొఫెసర్ రేడియో ముందు కుర్చుని అవతలి నౌకకి ’ఎమర్జెన్సీ’ సందేశం పంపాడు. ఇక పొగపెట్టిన తుట్టలో తేనెటీగల్లా ఏ క్షణానైనా అవతలి నౌకలోని సభ్యులంతా బయటికి ఉరకాలి.

ఇంతలో కంట్రోల్ రూమ్ లో టీవీ స్క్రీన్ ఉలిక్కిపడి మేలుకుంది. అభినవ్ వర్మ ముఖం ప్రత్యక్షమయ్యింది. భయపడినట్టున్నాడు పాపం.

“అయ్యా! ప్రొఫెసర్ గారూ! ఏంటీ గొడవ” ఆదుర్దాగా అడిగాడు.

“పెద్దగా ఏం లేదు. ఓ సారి మీ ఫ్యూయెల్ గేజ్ ల కేసి చూసుకోండి.” అన్నాడు ప్రొఫెసర్. (పెద్దాయన అసాధ్యుడు సుమండీ!)

“ఎలా జరిగిందిది?” కొంచెం కోపంగా అన్నాడు వర్మ. “ఇందులో మీ ప్రయేయం ఏం లేదుగద?”

“ఇలా దయచేస్తే అంతా సావధానంగా మాట్లాడుకుందాం. మేం ఇప్పుడు ఆట్టే దూరంలో లేం లేండి!”

“ఇదుగో వస్తున్నా. ఇప్పుడే అటో ఇటో తేల్చుకుంటా!” కోపంగా ప్రసారం ఆఫ్ చేస్తూ అన్నాడు వర్మ.
(సశేషం...)